Dün ABD Dışişleri Bakanlığı, 75 ülkenin vatandaşları için vize başvurularının kabulünü geçici olarak durduracağını bildirdi. Listeye ayrıca Azerbaycan da dahil edildi.
ABD'nin Azerbaycan'daki büyükelçiliği ise söz konusu aranın yalnızca göçmen (daimi ikamet) vizelerine ait olduğunu ve iş seyahati, öğrenci ve değişim programları kapsamındaki göçmen olmayan vize başvurularına şamil edilmediğini beyan etti. Edinilen bilgiye göre, ABD'nin Bakü'deki büyükelçiliğinde göçmen olmayan vize başvurularının kabulü devam ediyor.
Bu karar fonunda, ABD ile Azerbaycan arasında mevcut olan turistik ilişkilerin gelişim düzeyi ve her iki ülke arasındaki turist mübadelesinin mevcut durumu da gündeme geliyor.
Modern.az'a yaptığı açıklamada, her iki ülke arasındaki turistik ilişkileri yorumlayan Skal Bakü Turizm Profesyonelleri Derneği Başkanı Ceyhun Aşurov, Amerika Dışişleri Bakanlığı'nın 75 ülkenin vatandaşları için vize başvurularının kabulünü geçici olarak durdurması kararı fonunda, şu anda Amerika-Azerbaycan ilişkilerinin genel olarak olumlu bir dinamik sergilediğini belirtti.
“Hem siyasi hem de ekonomik düzeyde belirli ilerlemeler gözlemlenmekte ve ABD, Azerbaycan'ı bölgede ilgi alanında olan ülkelerden biri olarak değerlendirmektedir. Elbette, bu tür siyasi ve ekonomik ilişkiler karşılıklı ziyaretleri de etkilemeden geçmemektedir.
Genel olarak ABD, turist kabulüne göre dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer almasa da, turizmden elde edilen gelirlere göre en güçlü göstergelere sahip ülkelerden biridir. Bunun temel sebebi, Amerika'ya seyahat eden turistlerin harcama seviyesinin yüksek olmasıdır. Örneğin, 2019 yılında ABD turizmden 214 milyar dolardan fazla gelir elde etmişti. COVID-19 pandemisi döneminde bu göstergeler azalsa da, ABD turizmden elde edilen gelirlere göre küresel liderliğini koruyan bir ülke olarak kalmaktadır”.
Uzmanın sözlerine göre, Amerika'ya seyahat edenlerin önemli bir kısmı sağlık ve tıbbi turizm, eğitim, inovatif projeler, start-up'lar ve iş amaçlarıyla giden kişilerdir:
“İstatistik verilere göre, 2019 yılında, pandemiden önce, ABD'den Azerbaycan'a yaklaşık 19 bine yakın kişi seyahat etmiştir. 2020 yılında bu rakam keskin bir şekilde azalsa da, 2022 yılından itibaren yeniden artış gözlemlenmeye başlamıştır. Şöyle ki, 2022 yılında ABD vatandaşlarının Azerbaycan'a ziyaretlerinin sayısı 12,3 bin, 2023 yılında yaklaşık 17 bin, 2024 yılında ise 23 bine yakın olmuştur.
Azerbaycan'dan ABD'ye yapılan seyahatlerle ilgili istatistik verilerin doğruluğu tam olarak net olmasa da, mevcut rakamlar bir azalma eğilimi göstermektedir. 2019 yılında Azerbaycan'dan ABD'ye yaklaşık 6 bin kişinin seyahati kaydedilmişti. 2020 yılında bu rakam yaklaşık 1.215 kişiye düşmüştür. 2024 yılında sadece 60, 2025 yılında ise yaklaşık 150 kişinin ABD'ye seyahat ettiği belirtilmektedir. Bu da şunu söylemeye temel oluşturmaktadır ki, ABD'den Azerbaycan'a gelenlerin sayısı, Azerbaycan'dan ABD'ye gidenlerden oldukça fazladır ve bu seyahatlerin büyük bir kısmı esasen resmi nitelik taşımaktadır”.
C. Aşurov, son yıllarda Azerbaycan'dan ABD'ye eğitim, tıbbi ve iş amaçlarıyla gidenlerin sayısında nispi bir artış gözlemlendiğini ekledi:
“Vizelerin geçici olarak durdurulması, elbette Azerbaycan için de belirli ölçüde etki gösterebilir. Ancak seyahatlerin zaten sınırlı sayıda olması, bu etkinin ciddi olacağını söylemeye temel oluşturmamaktadır. Bu kararın ABD-Azerbaycan ilişkilerinde herhangi bir gerginlik veya rahatsızlık yaratmayacağını düşünüyorum.
Kararın temel sebebi olarak mali meseleler ve göçle ilgili faktörler gösterilmektedir. Azerbaycan'dan ABD'ye giden vatandaşların sayısı az olduğundan, bu karar turistik seyahatlere yalnızca sınırlı etki gösterebilir. Genel olarak ise ABD, Azerbaycan vatandaşları için en çok seyahat edilen ülkeler listesinde yer almamaktadır”.
Turizm uzmanı, göçmenlik vizesinin durdurulmasındaki temel amacın, ABD'nin göçmenlerin yeterince, daha fazla yardım almasıyla gerekçelendirildiğini ve konuyla ilgili tam bir açıklık sağlandıktan sonra vize başvurularının kabulünün yeniden başlatılacağını vurguladı. Onun fikrince, küresel ölçekte mevcut gerginlikler fonunda kararın güvenlik amacı taşıması ihtimali de dışlanmamaktadır.
Hatırlatmak gerekir ki, ABD Dışişleri Bakanlığı 75 ülkenin vatandaşları için vize başvurularının kabulünü geçici olarak durduruyor. Karar 21 Ocak tarihinden itibaren yürürlüğe girecek, kısıtlamaların ne zamana kadar devam edeceği henüz açıklanmadı. Karar, Azerbaycan'ın yanı sıra Rusya'dan İran'a, Brezilya'dan Somali'ye kadar geniş bir coğrafyayı kapsıyor.
