Bugün Sosyal Araştırmalar Merkezi'nin 7 yaşı tamamlanıyor. Temel misyonu Azerbaycan'da sosyal süreçlerin sistemli analizi, kamuoyunun incelenmesi ve devletin stratejik kararlarının bilimsel esaslarla desteklenmesi olan Merkez tarafından 2019-2026 yılları arasında ülkenin 14 ekonomik bölgesini ve 153.200 katılımcıyı kapsayan 171 sosyolojik anket (161 yerel, 10 uluslararası dahil) projesi gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda niteliksel araştırmalara 600'e yakın katılımcı dahil edilmiştir. 7 yıl içinde Merkez çalışanları tarafından 160'tan fazla analitik rapor, 900'den fazla bilgi notu, analiz ve teklif belgesi hazırlanmıştır. Faaliyet süresince STM tarafından 14 kitap projesi hayata geçirilmiş, yerel ve yabancı bilimsel dergilerde 200'den fazla makale, medya kaynaklarında 1000'den fazla analiz ve uzman yazısı yayımlanmıştır. STM, bir dizi saygın uluslararası ve bölgesel kuruluşla işbirliği ilişkileri kurmuş ve bu ilişkileri kurumsal ortaklık düzeyine yükseltmiştir. Bu ortaklıklar arasında Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), BM Kalkınma Programı (UNDP), BM Nüfus Fonu (UNFPA), BM Kadın Birimi (UN Women), Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği Temsilciliği, Dünya Bankası, BP Azerbaycan özel bir yer tutmaktadır.
STM çalışanları hem yerel hem de uluslararası platformlarda konuşmalar yapmakta, televizyon, radyo ve yazılı medya organlarına röportajlar vermekte ve sosyal, ekonomik, siyasi alanlarda analitik yorumlar sunmaktadırlar. Raporlama döneminde STM çalışanları medyada 15000'den fazla konuşma, röportaj ve analitik yorum gerçekleştirmiştir. Merkezin çalışanları hem kendi araştırma sonuçlarını hem de ulusal ve bölgesel bağlamla ilgili uzman analizlerini sunarak sosyal ve devlet politikasının bilimsel esaslarla şekillenmesine destek olmuşlardır.
Merkezin yayın projeleri arasında “Real Tədqiqat” (Real TV), “Deportasiyaya uğrayan irsin izi ilə” (Batı Azerbaycan TV), “Arxa plan” (Füyuzat TV), “Siyasi baxış” (İki Sahil TV) ve “Təhsilsiz” (Azedu portalı ile birlikte) gibi programlar özel bir önem taşımaktadır.
Yabancı uzmanların katılımıyla hazırlanan İngilizce “Global Bridges – Küresel Köprüler” projesi de merkezin uluslararası iletişim potansiyelini sergilemektedir. Bu programlar aracılığıyla kamuoyuyla interaktif iletişim, bilimsel konuların popülerleştirilmesi ve uzman analizlerinin geniş çapta yayılması sağlanmaktadır.
STM'in resmi internet platformu olan stm.az sitesinde 7 yıl içinde 2250'den fazla materyal yayımlanmıştır ki, bu da platformun hem bilimsel hem de bilgi-analitik açıdan zenginliğini göstermektedir.
Sosyal medya platformları aracılığıyla merkez, araştırma sonuçlarını, kamuoyu anketlerini ve analitik raporlarını geniş bir kitleye ulaştırmanın yanı sıra, interaktif tartışmalar için de fırsatlar yaratmaktadır. Merkezin Facebook sayfasında 2500'den fazla paylaşım yapılmıştır. Instagram sayfasında görsel ve bilgi odaklı paylaşımlar kapsamında 1860'tan fazla materyal sunulmuştur. X sayfasında güncel haberler, analitik yorumlar ve küresel tematik tartışmalar çerçevesinde 1960'tan fazla paylaşım yapılmıştır.
Modern.az'a yaptığı açıklamada Milli Meclis İnsan Hakları Komitesi Başkan Yardımcısı Arzuxan Əlizadə, 7 yıl içinde STM'nin sosyal bilimler ve bir dizi diğer alanda araştırmalar yaparak önde gelen düşünce kuruluşlarından biri olarak faaliyet gösterdiğini belirtti:
"Bu dönemde çok yönlü faaliyetleriyle dikkat çekmiştir. Merkez tarafından birçok yeniliğe de imza atılmıştır. Bu dönemde kamuoyu anketlerinin gerçekleştirilmesi, raporlar, bir dizi devlet organı ve kamuoyu için sürdürülebilir bir kaynak oluşturmuştur. Ve faaliyet süresince hem devlette hem de toplumda güven kazanarak, bir bütün olarak mevcut süreçlerin gelecekteki yönlerinin incelenmesi açısından da merkez özel bir rol oynamıştır. Bu dönemde temel misyon, süreçlerin sistemli analizi, kamuoyunun incelenmesi ve aynı zamanda devletin verdiği ve verebileceği kararların bilimsel esaslarının desteklenmesi olmuştur. Bu açıdan STM, hem merkezi devlet organları hem de toplum arasında karşılıklı ilişkilerin güçlendirilmesi, sosyal diyaloğun teşviki açısından da önemli bir rol oynamıştır. Bu 7 yıl içinde önemli projeler gerçekleştirilmiştir. Hem yerel hem de uluslararası kuruluşlarla işbirliği açısından da ciddi çalışmalar yapılmıştır. Merkez çalışanları hem yerel hem de uluslararası etkinliklere katılarak, aynı zamanda kendi gerçekleştirdikleri bir dizi etkinlikle dikkat çekmişlerdir. İster sivil toplum kuruluşları, ister devlet organları, isterse de çeşitli alanlarda faaliyetlerini koordine ederek, merkez anketlerin gerçekleştirilmesi, kamuoyunun incelenmesi açısından ciddi başarılar elde etmiştir. STM'in analitik bilgilerinden devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve diğer platformlarda faaliyet gösteren kurumlar faydalanmıştır. Çeşitli kitaplar, analitik bültenler topluma sunulmuştur".
A.Əlizadə sözlerine şöyle devam etti:
"Gurur vericidir ki, STM'ye değerli meslektaşımız Zahid Oruc başkanlık etmektedir. Zahid Oruc'un liderliğinde STM, toplumda sürdürülebilir bir yapıya dönüşerek itibar kazanmıştır. Gerek devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları, gerekse de sosyo-politik faaliyetlerle meşgul olan bireysel kuruluşlar ve kişiler de Merkezin analitik ürünlerine, bilgilerine, kamuoyu anketlerine dayanarak kendi faaliyetlerini kurabilmektedirler. Şahsen ben STM'in bu 7 yıllık faaliyetini yüksek takdir ediyorum ve hem Zahid Bey'e hem de onun liderlik ettiği ekibe bundan sonra da başarılı faaliyetler diliyorum".
“Toplumun Gelişim Merkezi” Sivil Toplum Kuruluşu Başkanı Əhməd Abbasbəyli ise STM'in faaliyetini şöyle değerlendirdi:
"STM'in faaliyete başlamasının 7. yıl dönümü münasebetiyle başta değerli milletvekilimiz, dostum Zahid Oruc olmak üzere tüm çalışanlarını tebrik ediyorum. Bu süre zarfında STM, hem kamuoyu arasında hem de her bir vatandaş arasında profesyonelliği, işe yaklaşımı, insanlarla iletişim kurma tarzıyla farklılaşarak, oldukça itibar kazanmıştır. STM'in uluslararası alanda da tanınmasıyla ilgili çok ciddi adımlar atılmıştır. Artık uluslararası kuruluşlar STM'in verilerine, gerçekleştirdiği projelere, yürüttüğü araştırmaların sonuçlarına dayanarak bilgi alışverişi yapmaktadır. Her halükarda bende olan bilgiye göre bu alanda büyük işler yapılmaktadır. STM uluslararası alanda tanınmış kuruluşlardan birine dönüşmüştür".
Ə.Abbasbəyli STM'in doldurduğu boşluklardan da bahsetti:
"Önceki dönemlerde sosyal araştırma çalışmaları yapan bir dizi kurum vardı. Modern dönemin talebi şudur ki, sosyal araştırmalar yapılmalı, vatandaşların bu veya diğer, ister sosyal, ister ekonomik, isterse de siyasi alandaki görüşleri öğrenilmelidir. Bu, devletimizin önünde çok önemli ve acil bir görev olarak duruyordu. Bundan önceki sosyal araştırma merkezleri, anket merkezleri belirli işler yapıyorlardı, ancak tamamen profesyonel düzeyde çalışmalar yürütülmüyordu. Araştırmalar, bireysel merkezlerin çıkarlarına cevap veriyordu. Özellikle ekonomik konularda bu kendini gösteriyordu. Bu veya diğer bir şirketin herhangi bir konuyla ilgili kamuoyu araştırması siparişine uygun olarak, onun çıkarlarına uygun sonuçlar ortaya koyuyorlardı. Seçimler sırasında bireysel sosyal araştırma merkezleri, bireysel siyasi partilerin, siyasi liderlerin çıkarlarına uygun sonuçlar ortaya koyuyordu. Bu da çok ciddi memnuniyetsizliklere neden oluyordu. Açık bir profesyonellik eksikliği, tarafgirlik görünüyordu. STM, devletin bünyesinde, devlete hizmet eden bir yapı olarak, çok önemli bir adım oldu. İstenilen konularda vatandaşların görüşleri öğrenilmelidir. 7 yıl önceki boşluğu STM doldurabildi. Hem vatandaşların görüşlerinin öğrenilmesi açısından önemli bir adımdı. Vatandaşların ülkenin tüm meselelerinde sesinin belirleyici olduğunu göstermek açısından önemli bir mesajdı. Devletin idare edilmesinde vatandaş-devlet veya iş ilişkilerinin kurulması açısından da diyebiliriz ki, STM çok muhteşem bir adım olmuştur".
