13-14 Şubat tarihinde "Barış Köprüsü” girişimi çerçevesinde bir görüşme gerçekleşti. Azerbaycan ve Ermenistan sivil toplumu temsilcilerinin bir sonraki görüşmesi yapıldı. Bu kez girişimin her iki taraftan beş ana üyesinin yanı sıra katılımcı sayısı artırıldı ve toplamda 39 kişi görüşmeye katıldı. Azerbaycan heyeti, belirlenmiş ve işaretlenmiş kara sınırını geçerek Ermenistan'a giriş yaptı. Sınır geçişi, sınır ve gümrük kontrol prosedürlerine uygun olarak gerçekleştirildi, ayrıca mevcut COVID kısıtlamaları nedeniyle özel izin alındı.
Programa göre, Azerbaycan heyeti Ermenistan'da yaklaşık 35 saat kaldı. Bu süre zarfında 4 saat yol ve otele yerleşme, 4 tartışma oturumu, iki resmi görüşme, basın toplantısı ve sürekli gayri resmi diyalog düzenlendi.
Modern.az Ermenistan'a giden heyet temsilcilerinin görüşmeyle ilgili izlenimlerini öğrendi.
Sitemize yaptığı açıklamada Topçubaşov Merkezi direktörü Rusif Hüseynov, görüşmenin genel olarak yapıcı ve karşılıklı saygı temelinde gerçekleştiğini belirtti:
“Başlangıçtan ortak bir noktaya gelmiştik ki, çok çelişkili konulardansa, karşılıklı fayda sağlayabilecek, gelecekle ilgili konulara odaklanalım. Ancak bu, tüm mesele ve noktalar üzerinde tarafların birbiriyle anlaştığı anlamına gelmez. Küçük tartışmalar da oluyordu. Karşılıklı saygı temelinde her iki taraf, kendi toplumunu rahatsız eden, endişelendiren meseleleri diğerinin dikkatine sunuyordu.
Ermenistan'a iki devletin sınırının belirlenmiş kısmından geçtik. Bu bir yandan da normalleşme süreci ve onun içindeki sınır belirleme meselesiyle ilgili sembolik bir eylemdi. Diğer yandan bunun pratik önemi de var. Bu, artık iki ülkenin vatandaşlarının birbirinin topraklarına, hem de büyük bir grupla sınır vasıtasıyla geçebildiğini gösteriyor. Tüm grup üyeleri olarak, bunun önemini çok yüksek değerlendiriyoruz”.
Rusif Hüseynov, Ermenistan'daki seçimlere kadar birkaç başka görüşmenin de planlandığını ekledi:
“Barış köprüsüyle ilgili olarak, mevcut aşamada zaman çerçevemiz mayıs-temmuz aylarını kapsıyor. Çünkü mayısta seçim hazırlığı, haziranda ise seçim gerçekleşecek. Bu nedenle, o dönemde ciddi iş yapmamız zorlaşıyor. Bu yüzden mayıs-haziran aylarına kadar daha birkaç görüşme yapmak, barış mesajını her iki toplumun daha büyük bir kısmına, medya kuruluşlarına, düşünce kuruluşlarına ulaştırmak mümkün olursa, ortak birkaç proje yapma fikrimiz var”.
1news.az sitesinin baş editörü Kemala Memmedova da görüşmenin pozitif bir atmosferde geçtiğini belirtti:
“Aynı zamanda güvenlik tam olarak sağlanmıştı. Geçen seferki ziyaretimizden farklı olarak, bu kez Ermenistan'a kara yoluyla geçmiştik. Bu da sembolik bir adım oldu. Ayrıca, heyet daha genişti ve 40 kişiye yakın katılımcı vardı. Yani normal karşıladılar. Orada tartışmalarımız oldu. Yani daimi masadan başka resmi kişilerle - Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan ve Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Armen Grigoryan ile görüşmeler gerçekleşti. Bizi endişelendiren sorular ve meseleler tartışıldı ve onlardan cevap aldık. Genel olarak denilebilir ki, her iki tarafı da endişelendiren meseleler gündeme getirildi. Barışın avantajları hakkında konuşuldu. Barışın ülkemize sağlayabileceği sosyo-ekonomik faydalar hakkında konuşuldu, yani genel izlenim iyiydi”.
K.Memmedova, tarafların pozisyonlarında örtüşmeyen noktaların da olduğunu dikkat çekti:
“Bu da normal bir durumdur. Yani her iki ülke için hassas konuları taraflar gündeme getirdi. Bu meseleleri tam olarak söyleyemem. Ancak herhangi bir provokasyon, çatışma olmadı. Sadece tamamen kapalı görüşmelerde her bir taraf endişe veren meseleleri gündeme getirerek tartıştı”
K.Memmedova, geçtikleri yollarla ilgili ise şunları söyledi:
“Belirlenmiş alandan - Aşağı Eskipara köyünden geçiş yaptık. Görüşmenin nasıl geçeceğine dair bir endişe vardı. Ancak bizimle orada görüşen Ermeni temsilciler tamamen barış gündemini destekleyen kişilerdir. Bu yüzden bir sorun olmadı.
Geçtiğimiz yollar Sovyet döneminden kalmaydı. Bizim tarafımızdan elbette biraz temizlenmişti. Ancak araç yolu normal geçti. Eski yol duruyor, tamamen dağınık değil. Muhtemelen orayı yeniden inşa ederler”.
Ulaştırma uzmanı, Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanlığı bünyesindeki Kamu Konseyi üyesi Rauf Ağamirzayev ise görüşmeyle ilgili şunları söyledi:
“Ben görüşmenin ulaştırma tarafını temsil ediyordum. Bu bağlamda, Azerbaycan'ın bakış açısını sundum. Yani Azerbaycan'ın bu bölgedeki ulaşım koridorları konseptini nasıl gördüğünü açıkladım. Yeni oluşan yolların sağlayacağı katkıdan bahsettim. Ermenistan-Azerbaycan sınırındaki yollardan bizim için öncelikli olarak önemli olan Zengezur koridoru, Azerbaycan'ın Nahçıvan'a ve oradan da Türkiye'ye erişiminin sağlanmasıdır.
Ancak biz diğer yolların da açılmasına ilgi duyuyoruz. Bu aşama ile gerçekleşecek. Bu konuda hem sunum yaptım, hem de onların barış yolu ayırıcısı projesi üzerinde bu örnekleri gösterdim. Aslında ulaşım ağı neredeyse birbirini tamamlayan ve çeşitlendirmeyi kendi içinde barındıran bir sistemdir. Her devlet, bir değil, birkaç yolu olmasını ve böylece genel ağda belirli bir paya sahip olmasını ister. Diyalog çok yapıcı ve kanaatimce barışa katkı sağlayan bir düzeyde geçti. Ancak bu bir girişimdir. Yani girişimi biz gösteriyoruz. Her iki taraftan ilgili yapılar da zaten kendi işini görüyor ve aşama aşama biz barışa doğru yaklaşıyoruz”.
R.Ağamirzayev, gittikleri yolun durumundan da bahsetti:
“Geçtiğimiz yolun durumu iyiydi. Kazah'ın Eskipara köyünden, yani belirlenmiş alandan her iki devletin Sınır Hizmetinin kontrolü altında geçtik. Tsahkadzor şehrine gittiğimiz yol normal durumdadır. Bu arada o yolu Gürcistan'a çıkan üçüncü yol saymak mümkündür. Çünkü Ermenistan'ın da Gürcistan'a birkaç yolu var. Paralel olarak onlardan biri de bu yoldur. Gittiğimiz yol boyunca eskiden kalma demiryolunun da unsurlarını gözlemlemek mümkündür. Başka bölgelere gitmedik. Çünkü oraya gitmemiz, kalmamız ve diğer işlerimiz 35 saat sürdü. Çok yoğun bir programda panel tartışmaları, devlet temsilcileriyle tartışmalar tam da kaldığımız otelde gerçekleşti ve her dakikanın kendi önemi vardı. Çünkü burada her gün Azerbaycanlılar o yöne geçmiyor. Biz de geçmişsek, daha verimli ve faydalı bir çalışma süresinde işimizi görüp geri dönmeliydik”.
