"Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Sırbistan Cumhuriyeti'ne resmi ziyareti, Bakü–Belgrad ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilebilir. Bu ziyaret sadece diplomatik bir protokol olayı değil, aynı zamanda son yıllarda oluşmuş stratejik ortaklığın kurumsal ve pratik düzleme taşınmasının bir göstergesidir".
Modern.az haber veriyor ki, bu sözleri Milli Meclis milletvekili Azer Kerimli söyledi.
Milletvekili belirtti ki, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ziyaret çerçevesinde yaptığı açıklamalar, iki ülke arasındaki ilişkilerin felsefesini ve gelecekteki gelişim yörüngesini açıkça ortaya koydu:
"Devlet başkanının vurguladığı gibi, Azerbaycan ve Sırbistan liderleri uzun yıllardır devam eden temaslar, karşılıklı güven ve samimi diyalog temelinde dostluk ilişkileri kurmuşlardır. Bu kişisel diplomasi modeli artık somut ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurmaktadır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in konuşmasında özel bir yer tutan noktalardan biri, Sırp halkının tarih boyunca devlet egemenliği uğruna verdiği mücadeleye verilen yüksek değer oldu. Bu yaklaşım tesadüfi değildir. Azerbaycan da uzun yıllar boyunca toprak bütünlüğü ve egemenliği uğruna mücadele etmiş, netice itibarıyla uluslararası hukukun norm ve ilkelerini kendi gücüyle temin etmiş bir devlettir.
Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Aleksandar Vuçiç'in liderlik niteliklerine verdiği değer hem siyasi nezaket hem de stratejik bir mesajdı. Devlet çıkarlarını her şeyin üstünde tutmak, milli kaynaklara dayalı bir kalkınma modeli kurmak ve dış bağımlılıktan uzak durmak – bu ilkeler hem Bakü'nün hem de Sırbistan'ın doğal kaynaklarının sınırlı olmasına rağmen ekonomik ve sosyal reformlar sonucunda elde ettiği başarıların kaydedilmesi, aslında, karşılıklı saygıya dayalı eşit haklara sahip bir ortaklık modelinin teyididir. Bu, klasik bir donör–alıcı ilişkisi değil, karşılıklı çıkarlar ve güçlü devletçilik üzerine kurulu bir işbirliğidir".
Milletvekilinin sözlerine göre, ziyaret çerçevesinde Sırbistan–Azerbaycan Stratejik Konseyi'nin birinci toplantısının yapılması, ilişkilerin niteliksel olarak yeni bir aşamaya geçtiğini göstermektedir:
"Stratejik Konsey mekanizması siyasi diyaloğu sistemleştirir, öncelikli yönleri belirler ve alınan kararların uygulanmasını denetlemek için kurumsal bir çerçeve oluşturur.
İki ülke arasında imzalanan belgeler siyasi, ekonomik ve enerji alanlarında işbirliğinin genişletilmesine hizmet etmektedir. Bu belgeler sadece bir niyet beyanı değil, somut projelerin ve ortak faaliyet mekanizmalarının hukuki temelini oluşturmaktadır.
Uluslararası platformlarda karşılıklı olarak toprak bütünlüğü ve egemenliğin desteklenmesi konusundaki mutabakat ise ortaklığın siyasi boyutunu daha da güçlendirmektedir. Bu, özellikle karmaşık jeopolitik koşullarda orta güç devletlerinin birbirine destek olması açısından önemlidir.
Ziyaretin en önemli yönlerinden biri enerji alanı oldu. Azerbaycan halihazırda Sırbistan'a doğal gaz ihraç etmektedir ve taraflar ihracat hacminin artırılması konusunda anlaşmışlardır. Bu, Balkan bölgesinin enerji güvenliği açısından önemli bir adımdır.
Azerbaycan'ın 2032 yılına kadar ek 8 gigavat enerji gücü elde etme planı ve yenilenebilir enerji projelerinin genişletilmesi, Avrupa pazarına erişim imkanlarını artırmaktadır. Bu süreçte Sırbistan hem tüketici hem de potansiyel transit ve üretim ortağı olarak hareket edebilir.
Ortak elektrik santrali inşası konusundaki anlaşma ise işbirliğini yeni bir aşamaya taşımaktadır. Bu proje, Sırbistan'ın iç enerji güvenliğini güçlendirmekle birlikte, Azerbaycan yatırımının Avrupa alanındaki konumunu da pekiştirecektir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in vurguladığı gibi, Azerbaycan Sırbistan'a büyük miktarda yatırım yapmaya hazırdır. Bu da ortaklığın artık ticari ilişkilerden yatırım işbirliğine dönüştüğü anlamına gelmektedir.
Bakü–Belgrad hattında oluşan sinerji sadece ikili ilişkilerle sınırlı değildir. Bu işbirliği, Azerbaycan'ın Avrupa alanındaki enerji ve ulaşım bağlantılarını çeşitlendirmesine hizmet etmektedir. Aynı zamanda, Sırbistan için Azerbaycan güvenilir bir enerji ortağı ve alternatif bir kaynak olarak stratejik önem taşımaktadır.
Mevcut uluslararası koşullarda enerji güvenliği, milli güvenliğin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu açıdan, Azerbaycan–Sırbistan işbirliği karşılıklı bağımlılık değil, karşılıklı güçlenme modeli sunmaktadır.
Liderler diplomasisi ve gelecekteki dinamizm Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ziyaret sırasında dile getirdiği “Yakın gelecekte yine birbirimizle görüşeceğiz” düşüncesi, ilişkilerin dinamik karakterini göstermektedir. Karşılıklı ziyaretlerin yoğunluğu, sürekli diyalog ve yüksek düzeyli temaslar işbirliğinin sürekliliğini sağlamaktadır.
“Yaşasın Sırbistan! Yaşasın Azerbaycan! Yaşasın Sırbistan–Azerbaycan dostluğu!” çağrısı duygusal bir ifade olmanın yanı sıra, siyasi bir mesajdır. Bu mesaj, ilişkilerin durumsal çıkarlara değil, uzun vadeli stratejik bir bakış açısına dayandığını göstermektedir".
Azer Kerimli vurguladı ki, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Sırbistan'a ziyareti, Azerbaycan–Sırbistan ilişkilerini yeni bir aşamaya taşıyan önemli bir siyasi olaydır:
"Bu ziyaret:
Stratejik ortaklığın kurumsal temellerini güçlendirdi;
Enerji alanında somut projelerin hayata geçirilmesine ivme kazandırdı;
Karşılıklı yatırım ve ekonomik işbirliği için yeni fırsatlar açtı;
Uluslararası platformlarda siyasi desteğin sürekliliğini teyit etti.
Böylece, Bakü–Belgrad ilişkileri artık dostluk ve siyasi sempati aşamasından çıkarak, derin ekonomik entegrasyon ve jeopolitik işbirliği seviyesine yükselmektedir. Bu ise hem Azerbaycan'ın hem de Sırbistan'ın milli çıkarlarına hizmet eden, bölgesel istikrar ve enerji güvenliği açısından önemli bir stratejik hattın oluştuğunu göstermektedir".
