Azerbaycan'ın 44 günlük Vatan Savaşı'nda kazandığı tarihi Zafer, bölgede yeni bir medeniyet inşasının temelini attı. İşgalden kurtarılmış topraklarda yükselen her yapı, devletimizin sarsılmaz iradesinin mimari dille ifadesidir. Bu büyük inşaat hareketi, kendi genezis felsefesini - yani yaratılış ve köklere bağlılık hikmetini - Azerbaycan'ın çok asırlık şehircilik geleneklerinden almaktadır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ilgili Kararnamesi ile 2026 yılının “Şehircilik ve Mimarlık Yılı” ilan edilmesi, bu milli uyanışın stratejik yol haritasıdır. Bu aşama dört önemli terimle karakterize edilebilir:
1. Yeni Şehircilik Paradigması
Azerbaycan, işgalden kurtarılmış topraklarda tamamen yeni bir gelişim paradigması sunmaktadır. Bu yaklaşım, şehirlerin sadece binalardan ibaret değil, teknolojik açıdan gelişmiş ve insan merkezli yaşam alanları olarak kurulmasını öngörmektedir. "Akıllı şehir" konsepti bu modelin temel sütunudur.
2. "Urbanosid"e Cevap: Tarihi hafızanın restorasyonu
Otuz yıllık işgal döneminde harabeye dönmüş yurtlarımız, sistemli urbanosid (şehir kültürünün yok edilmesi) eylemine maruz kalmıştı. Bugün bu bölgelerde yürütülen restorasyon çalışmaları, geçmişin yaralarını sararak milli hafızamızı rehabilite etmektedir.
3. "İnşaat Diplomasisi" ve Küresel İşbirliği
Azerbaycan'ın yürüttüğü projeler, uluslararası alanda güçlü bir "inşaat diplomasisi" oluşturmuştur. Şuşa'nın ve diğer şehirlerin restorasyonunda çeşitli ülkelerin mühendislik tecrübesinden faydalanılması, Azerbaycan'ın küresel ortaklık imkanlarını ve ekonomik nüfuzunu artırmaktadır.
4. "Yumuşak Güç" (Soft Power)
Modern ve estetik şehircilik stratejisi, Azerbaycan'ın uluslararası arenada yumuşak güç (soft power) potansiyelini güçlendirmektedir. 2026 yılında Bakü'de düzenlenecek Dünya Şehircilik Forumu (WUF13), ülkemizin bu alandaki entelektüel liderliğini ve barışçıl inşa misyonunu dünyaya sergileyecektir.
Sonuç olarak, belirtmek gerekir ki, 2026 yılı Azerbaycan'ın şehircilik tarihinde yeni bir "altın çağ"ın başlangıcıdır. Biz sadece yıkılmış binaları değil, aynı zamanda geleceğin modern ve medeni çehresini inşa ediyoruz.
Fidan Aliyeva
Batı Hazar Üniversitesi Siyasal ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekan Yardımcısı
