ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ın ABD tarafından ilhak edilebileceğini defalarca dile getirdi. Dünyanın en büyük adası, Kuzey Kutbu için Rusya ve Çin ile süren jeopolitik mücadelede Beyaz Saray için önemli bir avantaj olarak görülüyor. Avrupa Birliği ve NATO üyesi olan Danimarka Krallığı'na ait Grönland'ın kaderi ciddi bir tartışma konusudur.
Modern.az Grönland'ın zenginliklerini sunuyor.
Grönland ABD için neden bu kadar önemli?
Adanın Birleşik Devletler'in bir sonraki eyaleti olarak görmek isteyen Trump, bunu ülkesinin güvenliğinin korunması fikriyle "gerekçelendiriyor". Ancak uluslararası uzmanlar, burada asıl meselenin adanın değerli kaynakları olduğunu düşünüyor.
Yeryüzünün en büyük adası olan Grönland, dünyanın en zengin doğal kaynak rezervlerinden birine sahiptir.
Bu servetler arasında, yeşil teknolojiler için hayati önem taşıyan ancak üretimi ve sürdürülebilirliği son derece hassas olan lityum ve nadir toprak elementleri gibi kritik hammaddeler, ayrıca diğer değerli mineraller ve metaller ile petrol ve gaz dahil olmak üzere devasa hacimde hidrokarbon rezervleri bulunmaktadır.
Grönland'da buz örtüsünün derin katmanlarında yer alan üç nadir toprak elementi yatağı, hacim bakımından dünyanın en büyük yatakları arasında olabilir. Bu rezervler, küresel enerji geçişi için önemli olan bataryaların ve elektrikli bileşenlerin üretimi açısından büyük potansiyel taşımaktadır.
Grönland'ın hidrokarbon potansiyelinin ve mineral servetlerinin ölçeği, Danimarka ve ABD tarafından madencilik gibi yeni faaliyet alanlarının ticari ve ekolojik açıdan verimliliğinin araştırılmasına ivme kazandırdı. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun değerlendirmesine göre, Grönland'ın kuzeydoğusunda yer alan kara alanları (buzla kaplı bölgeler de dahil olmak üzere) yaklaşık 31 milyar varil petrol eşdeğeri hacminde hidrokarbon rezervine sahiptir. Bu gösterge, ABD'nin tüm kanıtlanmış ham petrol rezervlerinin hacmine yakındır.
Belirtmek gerekir ki, Grönland'ın buzsuz alanları Büyük Britanya'nın yüzölçümünden yaklaşık iki kat daha büyük olsa da, adanın toplam yüzeyinin yalnızca beşte birini oluşturmaktadır. Bu durum ise buz örtüsünün altında henüz keşfedilmemiş devasa doğal kaynakların varlığı olasılığını artırmaktadır.
Grönland'ın zengin doğal kaynakları, son 4 milyar yıl boyunca oluşmuş son derece karmaşık jeolojik tarihiyle doğrudan ilişkilidir. Burada yeryüzünün en eski kayaçlarına, ayrıca meteorit kökenli olmayan, kamyon büyüklüğünde doğal demir kütlelerine rastlanmaktadır. 1970'li yıllarda elmas taşı içeren kimberlit boruları keşfedilmiş olsa da, zorlu iklim ve lojistik nedeniyle bu yataklar henüz işletilmemiştir.
Grönland'ın Jameson Land havzası gibi kara üzerinde yer alan tortul havzalarının, Norveç'in hidrokarbon açısından zengin kıta sahanlığına benzer şekilde büyük petrol ve gaz rezervleri taşıdığı tahmin edilmektedir. Ancak yüksek maliyetler ticari keşifleri sınırlamıştır. Bununla birlikte, son araştırmalar Grönland'ın tüm kıyıları boyunca geniş ölçekli deniz petrol ve gaz sistemlerinin mevcut olabileceğini göstermektedir.
Kurşun, bakır, demir ve çinko gibi metaller de esas olarak buzsuz kara tortul havzalarında mevcuttur ve 1780 yılından itibaren yerel ölçekte çıkarılmıştır.
Zor Elde Edilen Nadir Toprak Elementleri
Grönland, İzlanda kadar güçlü volkanik aktiviteye sahip olmasa da, adadaki birçok kritik hammadde rezervi volkanik tarihle ilişkilidir.
Niyobyum, tantal ve iterbiyum gibi nadir toprak elementleri magmatik kayaç katmanlarında keşfedilmiştir.
Özellikle vurgulamak gerekir ki, Grönland'ın buz altındaki disprosiyum ve neodimyum rezervlerinin gelecekteki küresel talebin dörtte birinden fazlasını karşılayabileceği öngörülmektedir. Bu rezervlerin toplam hacmi yaklaşık 40 milyon ton olarak tahmin edilmektedir.
Bu elementler rüzgar enerjisi, elektrikli ulaşım motorları ve yüksek sıcaklıkta çalışan mıknatıslar (nükleer reaktörler dahil) için vazgeçilmezdir ve en stratejik, aynı zamanda elde edilmesi en zor nadir toprak elementleri olarak kabul edilmektedir.
Güney Grönland'da yer alan Kvanefjeld gibi bilinen yatakların, ayrıca adanın merkezi dağlık kısmında henüz keşfedilmemiş rezervlerin işletilmesi, bu kaynaklar dünya genelinde oldukça sınırlı olduğundan, küresel nadir toprak elementleri piyasasını ciddi şekilde etkileyebilir.
