ABD'nin saygın "The Washington Post" yayını, İran'da olası şiddetli iç çatışma senaryolarını analiz eden bir analitik materyal yayımladı. Yazıda belirtiliyor ki, ülkede geniş çaplı bir kaos ve güvenlik krizi oluşması durumunda bölge devletleri için yeni riskler ortaya çıkabilir.
Makalede bazı uzmanların görüşlerine atıfta bulunularak belirtiliyor ki, böyle bir durumda Azerbaycan, soydaşlarının güvenliğini sağlamak amacıyla belirli adımlar atmak zorunda kalabilir. Analistler, bu ihtimalin Türkiye'nin siyasi ve diplomatik desteğiyle gündeme gelebileceğini de dışlamıyorlar.
Aynı zamanda vurgulanıyor ki, söz konusu yaklaşımlar resmi bir karar veya onaylanmış bir plan değil, yalnızca olası senaryolar çerçevesinde yürütülen tartışmalardır. Halihazırda Azerbaycan ve İran arasında askeri müdahale ile ilgili herhangi bir resmi açıklama bulunmamaktadır.
Modern.az'a yaptığı açıklamada siyaset bilimci Elhan Şahinoğlu, Azerbaycan'ın İran'daki tüm senaryolara hazır olması gerektiğini belirtti:
“İran'da protestolar yine başlayabilir. İhtimal yüksek, çünkü hiçbir sorun çözülmedi. Sorunların kökeni yerinde duruyor. Üstelik savaş başlayabilir, İran'a karşı darbeler indirilebilir, İran'da merkezkaç eğilimler güçlenebilir, iktidar yıkılabilir. İktidarın parçalanması ihtimali var. Yani tüm senaryolara hazır olmalıyız.
Soydaşlarımız da hakları uğruna mücadeleyi genişletebilirler. Yani, elbette ki, soydaşlarımızı savunmalıyız. Doğrudur, kara sınırları kapalıdır. Ancak insani bir kriz yaşanırsa, soydaşlarımızı zor durumda bırakamayız. Örneğin Türkiye, insani bir kriz oluştuğunda İran sakinlerinin oraya yerleştirileceği bir tampon bölge kurulması gibi bir plan da düşünüyor. Biz de bu konuda ciddi düşünmeliyiz.
Yok eğer soydaşlarımıza karşı silah kullanılması İran'ın dağılma sürecini hızlandırabilir. Burada Azerbaycan, hatta Türkiye de seyirci kalamaz. Yani biz soydaşlarımızı savunmak için tüm araçları kullanacağız.”
Siyaset bilimci ekledi ki, Amerika'nın İran'a askeri müdahalesinden de bahsetti:
"Amerika, İran'a askeri müdahale ile rejimin zayıflayacağını, değişeceğini ve yeni figürlerin ortaya çıkacağını düşünüyor. Veya rejim zayıflasın diye protesto dalgası yine başlayacak. Ana planın temel bileşeni bundan ibarettir. İran rejimi ise, Amerika ile savaşa başlarsa, Irak ile sekiz yıl süren savaşta olduğu gibi toplumu ABD'ye karşı birleştirebileceğini düşünüyor. Ancak bu zor bir meseledir.
Şimdi 1979-80'li yıllar değil. İsrail ile on iki günlük savaşın da İran toplumunu ortak düşmana karşı birleştireceği düşünülüyordu. Ancak görüldüğü gibi bir süre sonra yeniden protestolar başladı. Bu nedenle, ABD'nin askeri müdahalesi olursa, İran rejimi tamamen değişmese de zayıflayacak ve Amerika'nın şartlarını kabul etme ihtimali artacaktır.”
