Dünyada poligami adı verilen çok eşlilik geleneği sınırlı sayıda ülkede bulunmaktadır.
Uzmanların araştırmalarına göre, çok eşli aileler dünya nüfusunun yaklaşık %2'sini oluşturmakta ve çoğu ülkede bu oran %0,5'in altındadır. Ülkelerin büyük çoğunluğunda bu form yasal olarak yasaktır ve ayrıca kamuoyu tarafından kabul görmemektedir.
Çok eşlilik daha çok Afrika ülkelerinde görülmektedir. Kıta genelinde, yaklaşık %11'lik bir nüfus çok eşli aile yapısında yaşamaktadır.
Burkina Faso – %36, Mali – %34, Gambiya – %30, Nijer – %29, Nijerya – %28, Gine‑Bissau – %23, Senegal – %23 ülkelerinde oranlar yüksektir. Bu ülkelerde poligami sadece yasal olmakla kalmayıp, aynı zamanda sosyal bir gelenek olarak da yaşamaktadır.
Diğer bir bölge Yakın Doğu'dur. Afganistan, Pakistan, Bangladeş, Suudi Arabistan, Katar ve BAE'de ortalama oranla çok eşlilik %0.5'tir. Hindistan'da ise söz konusu yaşam tarzı belirli dini inanca sahip gruplar arasında yaygındır.
Belirtmek gerekir ki, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ve Uluslararası İnsan Hakları Kuruluşları poligamiyi kadın haklarına zararlı bulmaktadır. Araştırmalara göre güçlü dini ve patriarkal yapı çok eşliliğe zemin hazırlayan faktörlerdir.
Azerbaycan mevzuatına göre poligami yasaktır – resmi nikah sadece bir erkek ve bir kadın arasında kıyılabilir. Bu, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası'nın 34. maddesi ile sabitlenmiştir.
İlahiyatçı Rüfət Qarayev bu konuda Modern.az-a konuştu.
O, Kur'an-ı Kerim'de belirli şartlar dahilinde birkaç kadınla (4 kişiye kadar) evlenmeye izin veren bir ayet olduğunu söyledi. Ancak aynı ayetin devamında açıkça buyrulmaktadır ki, adaleti korumak açısından bir kadınla evlenmek daha hayırlıdır:
“Sorun şudur ki, bazı insanlar ayetin sadece ilk kısmını esas alıyor, ancak adalet şartını ve sorumluluğu göz ardı ediyorlar. Yani “izin var” prensibine dayanarak, hak ve adaleti, kadınların haklarını, aile içi ilişkileri ve çocukların kaderini ikinci plana atıyorlar”.
İlahiyatçı, ikinci evliliğin birinci ailenin dağılmasına, çocuklar arasında hoşnutsuzluğa, psikolojik ve sosyal sorunlara yol açması durumunda, böyle bir adımdan kaçınılması gerektiğini belirtti:
"Yani buna geçerli bir sebep olmalıdır. Önceki ailede çocuk olmuyorsa, evin hanımı kocasına hizmet edemiyorsa vb. bu gibi durumlarda birinci hanımın rızasıyla erkek aynı anda ikinci bir kadınla nikah kıyabilir. Eğer birinci ailede normal ilişkiler varsa, çocuklar varsa, aile istikrarlıysa ama erkek sadece kişisel istek, nefs ve heves uğruna ikinci evliliğe gidiyorsa, bu doğru değildir", - diye ekledi Rüfət Qarayev.
