Dün Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Sırbistan'ı ziyaret etti. Burada ülke lideri İlham Aliyev, Sırp mevkidaşı Aleksandar Vučić tarafından saygıyla ve samimi bir şekilde karşılandı. Liderler birebir görüştüler ve ardından basına ortak açıklamalar yaptılar. Bununla birlikte, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in katılımıyla Azerbaycan Cumhuriyeti ile Sırbistan Cumhuriyeti arasında Stratejik Ortaklık Konseyi'nin 1. toplantısı gerçekleştirildi.
İki ülke arasında ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesi, siyasi münasebetlerin daha da iyileştirilmesi perspektifleri müzakere edildi.
Azerbaycan 2023 yılından itibaren Sırbistan'a doğal gaz sevk etmektedir. Aynı zamanda petrol ve petrokimya ürünleri, plastik ve kimya sanayi ürünleri ve sınırlı hacimde tarım ürünleri Sırbistan'a ihraç edilmektedir. Sırbistan ise Azerbaycan'a esasen tarım ve sanayi ürünleri ihraç etmektedir. İki ülke arasında askeri, savunma alanında da işbirliği mevcuttur. Geçen hafta Azerbaycan ve Sırbistan Savunma bakanlıkları temsilcilerinin katılımıyla “İkili askeri işbirliği görüşmeleri” gerçekleştirildi. Sonunda “Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı ile Sırbistan Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı arasında 2026 yılı için ikili askeri işbirliği Planı” imzalandı.
Azerbaycan-Sırbistan ilişkileri siyasi düzlemde
Modern.az'a yaptığı açıklamada, Milli Meclis Azerbaycan-Sırbistan Parlamentolararası İlişkiler Komitesi üyesi Elçin Mirzəbəyli, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 15 Şubat'ta Sırbistan Cumhuriyeti'ne gerçekleştirdiği resmi ziyaretin, Azerbaycan diplomasisinin Balkanlar yönündeki tutarlı ve hedef odaklı çizgisinin bir devamı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti:
“Bu ziyaret, resmi protokol çerçevesini aşarak, iki ülke arasındaki ilişkilerin jeopolitik, jeoekonomik ve stratejik mahiyetini daha net bir şekilde ortaya koydu. Günümüz uluslararası ortamında orta güç devletleri için güvenilir bir ortaklık ağı oluşturmak hayati önem taşımaktadır. Bakü ile Belgrad arasında son yıllarda oluşan yoğun siyasi diyalog da tam olarak bu zorunluluktan kaynaklanmaktadır. Sırbistan-Azerbaycan Stratejik Konseyi'nin ilk toplantısının yapılması da ilişkilerin artık sistemli ve planlı bir aşamaya girdiğini göstermektedir. Bu mekanizma, tesadüfi girişimlerden farklı olarak, somut hedeflere dayalı bir işbirliği modelini sağlamaktadır.
Ziyaret çerçevesinde imzalanan belgeler, siyasi, ekonomik ve enerji alanlarındaki ilişkilerin genişletilmesi için hukuki bir temel oluşturmaktadır. Özellikle uluslararası kuruluşlar çerçevesinde karşılıklı destek meselesi dikkat çekicidir. Her iki ülke de prensip olarak birbirinin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklemektedir. Bu ise jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde siyasi güvenin önemli bir göstergesidir.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in “Azerbaycan Sırbistan'a büyük hacimde yatırım yapmaya hazırdır” beyanatı, ilişkilerin ekonomik mahiyetini açıkça ortaya koymaktadır. Yatırım kararı her zaman bir güven göstergesidir. Sırbistan'da oluşan olumlu yatırım ortamı, yapılan yapısal reformlar ve makroekonomik istikrar, Azerbaycan sermayesi için elverişli bir zemin yaratmaktadır.
Bu işbirliği, Balkan bölgesinde ekonomik karşılıklı bağımlılık değil, karşılıklı tamamlama modeli oluşturmaktadır. Azerbaycan enerji ve finans kaynaklarıyla, Sırbistan ise coğrafi konumu ve sanayi altyapısıyla birbirini tamamlamaktadır".
Milletvekili, ziyaret sırasında karşılıklı görüşmelerin devam ettirilmesi konusunda varılan mutabakatın, ilişkilerin epizodik bir nitelik taşımadığını gösterdiğini kaydetti:
"Liderler arasında oluşan kişisel güven, siyasi süreçlerin hızlanmasında önemli rol oynamaktadır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ziyareti aynı zamanda sembolik bir anlam taşımaktadır: Azerbaycan, Balkan bölgesinde istikrarlı, güvenilir ve uzun vadeli bir ortak olarak hareket etmektedir. Sırbistan ise Güney Kafkasya'nın lider devletiyle işbirliği aracılığıyla kendi enerji ve ekonomik güvenliğini güçlendirmektedir.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Sırbistan ziyareti, iki ülke arasındaki ilişkileri yeni stratejik koordinatlara taşıdı. Bu ziyaret, devlet çıkarları ve egemenlik üzerine kurulu ortak siyasi çizgiyi pekiştirdi, enerji alanında uzun vadeli işbirliği modelinin temelini attı, Azerbaycan sermayesinin Balkan bölgesine erişimini genişletti.
Böylece, Bakü-Belgrad ilişkileri artık bölgesel ölçekte etki imkanları yaratan stratejik ortaklık formatına dönüşmektedir".
Sırbistan ziyaretinin ekonomik düzlemde
Milli Meclis Azerbaycan-Sırbistan Parlamentolararası Çalışma Grubu'nun diğer bir üyesi, ekonomist milletvekili Müşfiq Cəfərov Azerbaycan-Sırbistan ilişkilerinin dönemin en yüksek seviyesine yükseldiğini belirtti:
"Azerbaycan-Sırbistan ilişkileri daima ortaklık, dostluk ve karşılıklı saygı prensiplerine dayanmaktadır. Halihazırda iki ülke arasındaki ilişkiler dönemin en yüksek seviyesine yükselmiştir. Bugünkü başarılı işbirliğinde liderlerin siyasi iradesi, karşılıklı güveni ve düzenli temasları önemli rol oynamaktadır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Sırbistan'a resmi ziyareti de iki devlet arasındaki işbirliği ve ortaklığın sürekli ve yükselen bir çizgi üzerinde geliştiğinin bir kez daha teyididir.
Stratejik Ortaklık Konseyi'nin ilk toplantısının gerçekleşmesi, ikili ilişkilerin daha da güçlendirilmesi, öncelikli yönlerin belirlenmesi ve somut projeler üzerinde işbirliğinin derinleştirilmesi açısından büyük önem taşıyordu. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in devletimiz ve Sayın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev hakkında söyledikleri, hem devletimizin hem de devlet başkanımızın artan uluslararası itibarının ve küresel liderliğinin bir teyidiydi".
Parlamenter, Azerbaycan ile Sırbistan arasında işbirliği için geniş perspektifler bulunduğunu vurguladı:
"Birçok yeni alanda işbirliklerinin genişlemesi, Azerbaycan'ın Avrupa alanındaki konumunu daha da güçlendirebilir, ihracat imkanlarını artırabilir ve ekonomik çeşitlendirmeye ek katkı sağlayabilir. Ayrıca Sırbistan ile ilişkilerin çok yönlü gelişimi, Balkan bölgesi ile ilişkilerin genişlemesi açısından da stratejik önem taşıyacaktır. Azerbaycan-Sırbistan ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine yükselmektedir ve bu süreç her iki halkın çıkarlarına hizmet etmektedir.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Sırbistan ziyareti, siyasi ilişkiler zemininde ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi ve milli çıkarlarımızın temin edilmesiyle de akıllarda kaldı. Bu, Azerbaycan'ın dış politikasının önemli bir başarısıdır".
