Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun barış ve insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, terörizm, terörizmin finansmanı ile ilgili maddeleri ve diğer ağır suçlarda yargılanan Ermenistan vatandaşı Ruben Vardanyan hakkında açılan ceza davasında yapılan açık mahkeme oturumunda nihai mahkeme kararı (hüküm) açıklandı.
Hükme göre, R. Vardanyan kesin olarak 20 yıl süreyle hürriyetten yoksun bırakma cezasına çarptırıldı.
Modern.az Ruben Vardanyan'ın Azerbaycan aleyhindeki suçlarını ve mali dolandırıcılıklarını analiz etti.
Ruben Vardanyan, 2022 yılının sonbaharında Azerbaycan'ın uluslararası düzeyde tanınmış topraklarına - Karabağ'a Laçın yolu üzerinden girdi. Azerbaycan tarafından bu, doğal olarak, devlet sınırının yasa dışı geçilmesi olarak değerlendirildi. Onun Karabağ'a gelişi bir dizi soru işaretine neden oldu. Azerbaycan yetkililerine göre, Vardanyan bölgede separatizmin finansmanı ve siyasi açıdan güçlendirilmesi için getirilmiş bir figürdü.
O, 1 yıllık faaliyeti süresince mali ağlar aracılığıyla separatizmin ekonomik dayanaklarını güçlendirmeye çalıştı. Şöyle ki, Vardanyan tarafından yasa dışı silahlı birliklerin bakımı için mali akışlar organize edildi, yurt dışındaki Ermeni diaspora yapılarıyla koordineli faaliyet kuruldu. Aynı zamanda Karabağ'daki ayrılıkçı rejimin uluslararası düzeyde meşrulaştırılması için PR ve lobicilik mekanizmaları devreye sokuldu.
İşte tüm bu adımlara dayanarak ona karşı “terörizmin finansmanı” maddesiyle suçlama yöneltildi. Hatta, Togarma Ermeni Telegram kanalının o dönemdeki paylaşımında Ruben Vardanyan'ın kendi fonlarından "Artsakh"a 50 milyon dolar bağışlama girişimiyle ortaya çıktığı belirtilmişti. Hatta “Devlet bakanı” görevinden uzaklaştırılan Ruben Vardanyan Karabağ'ı terk etmek istemedi, aksine “Bizim Dağlar” adında bir fon kurarak işgal altındaki topraklarımızda faaliyetlerini genişletmeye çalıştı. O, Azerbaycan'a karşı mücadelesini sürdüreceğini bildirdi. Karabağ'da sosyal alana, eğitime ve sivil savunma sisteminin iyileştirilmesine destek vereceğini söyleyen Vardanyan, bölgeye geldiği günden itibaren bahsettiği çalışmalara 4 milyon dolar harcadı. İşte bu da uluslararası hukuk bağlamında ağır bir suç olarak değerlendirilmektedir.
Silahlı Direniş ve 2023 Yılı Olayları
2023 yılının Eylül ayında Azerbaycan yerel antiterör tedbirleri gerçekleştirdi. Bu sırada, resmi Bakü, bölgede hala yasa dışı silahlı grupların faaliyet gösterdiğini ve bu yapıların mali-siyasi dayanaklarının bulunduğunu beyan etti. Vardanyan'ın adı bu dayanakların merkezi figürlerinden biri olarak anıldı. Belirtildi ki, o, silahlı direnişin sürdürülmesini teşvik etti, Azerbaycan egemenliğine karşı siyasi çağrılar yaptı ve ayrılıkçı yapıların faaliyetlerinin devamlılığı için ekonomik güvence mekanizması kuruldu.
Gözaltına Alınma ve Ceza Davası
2023 yılının Eylül ayında Vardanyan Azerbaycan tarafından gözaltına alındı.
Ruben Vardanyan, Azerbaycan Cumhuriyeti Ceza Kanunu'nun 100.1, 100.2 (saldırgan savaşı planlama, hazırlama, başlatma ve yürütme), 107 (nüfusu sınır dışı etme ve zorla göç ettirme), 109 (takip), 110 (insanları zorla kaybetme), 112 (uluslararası hukuk normlarına aykırı olarak hürriyetten yoksun bırakma), 113 (işkence), 114.1 (paralı askerlik), 115.2 (savaş kanunlarını ve geleneklerini ihlal etme), 116.0.1, 116.0.2, 116.0.10, 116.0.11, 116.0.16, 116.0.18 (silahlı çatışma sırasında uluslararası insancıl hukuk normlarını ihlal etme), 120.2.1, 120.2.3, 120.2.4, 120.2.7, 120.2.11, 120.2.12 (kasten adam öldürme), 29,120.2.1, 29,120.2.3, 29,120.2.4, 29,120.2.7, 29,120.2.11, 29,120.2.12 (kasten adam öldürmeye teşebbüs), 192.3.1 (yasa dışı girişimcilik), 214.2.1, 214.2.3, 214.2.4 (terörizm), 214-1 (terörizmin finansmanı), 218.1, 218.2 (suç örgütü kurma), 228.3 (yasa dışı olarak ateşli silah, onun komple parçalarını, mühimmat, patlayıcı maddeler ve düzenekler elde etme, başkasına verme, satma, saklama, taşıma ve bulundurma), 270-1.2, 270-1.4 (havacılık güvenliğine tehdit oluşturan eylemler), 278.1 (iktidarı zorla ele geçirme veya onu zorla elde tutma, devletin anayasal düzenini zorla değiştirme), 279.1, 279.2, 279.3 (yasalarla öngörülmeyen silahlı birlikler veya gruplar oluşturma) ve 318.2'nci (Azerbaycan Cumhuriyeti devlet sınırını yasa dışı olarak geçme) maddeleriyle suçlandı ve suçu tam olarak kanıtlandı.
Vardanyan'ın Uluslararası Mali Dolandırıcılıkları
Son yıllarda adı sadece Karabağ'daki siyasi süreçlerde değil, uluslararası mali araştırmalarda da geçen Ruben Vardanyan'ın iş geçmişi yeniden dikkat merkezine geldi. Özellikle 2019 yılında ortaya çıkan “Troika Laundromat” araştırması, onun adını küresel ölçekli bir mali şema ile birlikte andı.
“Troika Laundromat” Nedir?
Araştırma, OCCRP (Organized Crime and Corruption Reporting Project) tarafından ortak medya kuruluşlarıyla birlikte 2019 yılında yayımlandı. Belirtildi ki, Troika Dialog ile ilişkili bir offshore şirketler ağı oluşturuldu. Bununla birlikte, 2006–2013 yılları arasında yaklaşık 4,6 milyar ABD doları çeşitli ülkeler arasında transfer edildi ve işlemlerde esas olarak Litvanya bankacılık sistemi kullanıldı. Para ise Avrupa bankaları tarafından dolaşıma sokuldu. Formal olarak bağımsız görünen şirketlerin tek bir merkezden yönetildiği ve fonların kaynağı ile nihai varış noktasının birçok durumda şeffaf olmadığı belirtildi. Araştırmada, o dönemde Ruben Vardanyan'ın "Troika Dialog"un yönetiminde yer aldığı gösteriliyor.
“Danske Bank” Hattı
Araştırmada, işlemlerin bir kısmının Estonya'daki "Danske Bank" şubesi aracılığıyla gerçekleştirildiği iddia ediliyordu. Sonradan Danske Bank'ın kendisi de Avrupa'nın en büyük kara para aklama skandallarından biriyle karşılaştı. Banka, milyarlarca dolar tutarındaki şüpheli işlemler nedeniyle uluslararası araştırmaların merkezine düştü.
OCCRP materyallerinde "Troika" ile ilişkili şirketlerin bu bank üzerinden işlemler yaptığı gösterilse de, bu gerçek Ruben Vardanyan'ın doğrudan cezai sorumluluk taşıdığına dair hukuki bir kararla sonuçlanmadı.
Yaptırım Meselesi ve İtibar Riski
2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşından sonra Vardanyan'ın Rus iş dünyası elitleriyle bağlantıları yeniden uluslararası medyanın dikkatine geldi. Böylece, o, Rusya vatandaşlığından vazgeçtiğini açıkladı. Bununla birlikte, yaptırımlardan kurtulabildi. Halihazırda ona karşı ABD veya Avrupa Birliği tarafından bireysel bir yaptırım kararı uygulanmadı. Ancak uluslararası medya ortamında adı “yüksek itibar riski” taşıyan figürler arasında anılıyor.
