28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı askeri saldırılardan sonra bir dizi ülke İran'dan diplomatik temsilcilerini çekmiştir. Birkaç gün önce sağlanan ateşkesin ardından ise bazı ülkeler diplomatik faaliyetlerini yeniden başlatma yönünde görüşmelere ve somut adımlar atmaya başlamıştır. İspanya Dışişleri Bakanlığı İran'da büyükelçiliğin yeniden açılacağını duyurmuştur. Almanya da İran ile diplomatik görüşmeleri yeniden başlatmıştır. Bu, diplomatların geri dönüşünün zaten başladığı, ancak henüz sınırlı ve aşamalı olduğu anlamına gelmektedir.
Merak konusu olan, yabancı ülkelerin diplomatları İran'a ne zaman dönecek?
Modern.az'a yaptığı açıklamada eski dışişleri bakanı Tofiq Zülfüqarov, diplomatların geri çağrılması meselesinin büyükelçiyi gönderen ülkeye bağlı olduğunu belirtmiştir:
"Büyükelçinin kabul edildiği ülke ise bu yönde herhangi bir kararın alınmasında genellikle yer almaz. Sadece, konular bazı müzakerelerle eşlik edilir. İran tarafı Dışişleri Bakanlığı düzeyinde şu veya bu güvenceleri vaat edebilir. Bu da sadece, istişare şeklinde mümkündür. İspanya'nın büyükelçiliğini yeniden açmaya hazırlanması ve Almanya'nın diplomatik görüşmeleri yeniden başlatmasına gelince, diplomatik ilişkilerin tek taraflı olarak düşürülmesi kararı verildiğinden, şimdi bu meseleleri çözmek için bazı müzakereler yürütülüyor olabilir. Ancak bilindiği üzere, İran'dan birçok ülkenin diplomatik heyeti Azerbaycan'dan tahliye edilmiştir. Söz konusu ülkeler mevcut durumda uygun görseler, diplomatlarını geri çağırabilirler. Doğrusu, Tahran'da havaalanlarının faaliyeti yeniden başlamadıkça çoğunun döneceğine inanmıyorum. Bazı ülkelerin bu yönde görüşmeleri başlatmasını ise barışa, istikrara yönelik siyasi bir mesaj olarak kabul etmek gerekir. Bir nevi ateşkesin sağlanmasına destek olarak bunu anlamalıyız. Pratik açıdan ise süreç zordur. Yine de söylüyorum, birçok ülkenin henüz büyükelçiliklerinin faaliyetlerinin tam olarak yeniden başlamasına gideceğine inanmıyorum".
T.Zülfüqarov, İran'dan tahliye edilen Azerbaycan diplomatlarıyla ilgili meselenin daha farklı olduğunu vurgulamıştır:
"Azerbaycan diplomatlarıyla ilgili meselede farklı nüanslar bulunmaktadır. Azerbaycan'ın bu konuda somut bir şartı vardır. Şöyle ki, Nahçıvan'a saldıran unsurlar tespit edilmeli ve araştırmaların sonuçları Azerbaycan'a iletilmelidir. Azerbaycan Dışişleri Bakanı İranlı mevkidaşı ile görüşmesi sırasında bu meseleyi açıkça belirtmiştir. Kanaatimce, Azerbaycan diplomatlarının geri dönüşü öncelikle bu meseleyle ilgilidir".
