ABD Başkanı Donald Trump, Grönland üzerindeki kontrol fikrini yeniden gündeme getirmiş ve bunu ulusal güvenlik meselesi olarak gerekçelendirmiştir.
Modern.az-ın haberine göre, Washington, Arktika bölgesinde artan jeopolitik rekabet zemininde Grönland'ın ABD için stratejik önem taşıdığını ve bu ada üzerindeki kontrolün Rusya ile Çin'in bölgede güçlenmesini engellemek açısından önemli olduğunu düşünmektedir.
Grönland tarihsel olarak Danimarka ile bağlantılı olmuştur. Ada topraklarında binlerce yıl boyunca İnuit halkları yaşamış, X. yüzyılda ise Erik Red'in liderliğinde Vikingler buraya yerleşmişlerdir. XVIII. yüzyılda Danimarkalı misyoner Hans Egede'nin gelişiyle Grönland'ın kolonyal dönemi başlamıştır. 1916 yılında ABD'nin Danimarka'dan Batı Hint Adaları'nı almasıyla ilgili anlaşmada Washington, Danimarka'nın Grönland üzerindeki egemenliğini resmen tanımıştır.
Hâlihazırda Grönland, Danimarka'nın bünyesinde geniş özerkliğe sahip bir bölge statüsündedir. 2009 yılından itibaren ada, özyönetim mekanizması çerçevesinde referandum yaparak bağımsızlık ilan edebilir, ancak bu süreç Danimarka parlamentosunun onayını gerektirmektedir. Dış politika ve savunma meseleleri ise esasen Kopenhag'ın yetkisinde kalmaktadır. Nüfusu yaklaşık 57 bin kişi olan Grönland'da altyapı sınırlıdır ve şehirler arasında karayolları mevcut değildir.
Danimarka ile Grönland arasındaki ilişkiler son yıllarda tarihi adaletsizliklerle ilgili açıklamalar zemininde gerginleşmiştir. XX. yüzyılın ortalarında İnuitlerin zorla göç ettirilmesi, çocukların Danimarka'ya götürülmesi ve binlerce kadının rızası olmadan tıbbi müdahalelere maruz kalması gibi gerçekler resmi özürlere yol açmıştır. Buna ek olarak, Grönland'da uzun yıllar işletilen kriyolit madeninden elde edilen gelirlerin yerel halka fayda sağlamadığına dair iddialar da tartışılmaktadır.
ABD, Grönland'da zaten askeri varlığa sahiptir. 1951 tarihli anlaşma temelinde ABD ordusu, adanın kuzeybatısında yer alan Pituffik Hava Üssü'nde daimi faaliyet göstermektedir. Danimarka, Grönland'ın savunmasını tek başına sağlama imkanına sahip olmadığı için ABD'nin bölgedeki rolünü NATO çerçevesinde bir güvenlik garantisi olarak kabul etmektedir.
Washington, Grönland'ı Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki en kısa rota üzerinde yer alan, balistik füzelerin erken uyarı sistemi için kritik bir konum olarak değerlendirmektedir. Arktika'da NATO, Rusya ve Çin'in faaliyetlerinin artması, ABD'nin bölgede radar ve askeri altyapısını genişletme niyetini güçlendirmektedir. Bununla birlikte, Grönland zengin mineral, petrol ve gaz rezervlerine sahip olsa da, bu kaynakların işletilmesi şimdilik sınırlı düzeyde kalmaktadır.
Grönland toplumunda bağımsızlık fikri geniş destek görse de, ekonomik bağımlılık temel endişe kaynağı olmaya devam etmektedir. İhracatın %90'ından fazlası balıkçılığa düşmekte, devlet bütçesinin yaklaşık yarısı ise Danimarka sübvansiyonları ile oluşmaktadır. Bu nedenle birçok yerel sakin, bağımsızlığa acele etmenin ABD'den aşırı bağımlılık yaratabileceğinden çekinmektedir.
Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma teklifleri, ilk başkanlığı döneminde Danimarka tarafından “absürt” olarak nitelendirilmişti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, 2025 yılının sonunda bir kez daha Grönland'ın ilhak edilemeyeceğini ve uluslararası güvenliğin bu tür bir adımı haklı çıkarmadığını belirtmişlerdir.
