İran'da yüce dini lider Seyid Ali Hamaney, ABD ve İsrail'in hava saldırıları sonucunda Tahran'daki ikametgahında öldürüldü. Bu olay, ülkede ana yetki sahibi sayılan makama kimin seçileceği konusunda tartışmalar yarattı. Hamaney ölümünden birkaç gün önce 3 kişiyi kendisine varis seçse de, yüce lider seçimi özel bir anayasal prosedür temelinde gerçekleştirilir.
Modern.az haber verir ki, İran Anayasası'na göre yüce dini lider – Rehber – doğrudan halk tarafından değil, Uzmanlar Konseyi tarafından seçilir.
1979 İslam Devrimi'nden sonra kurulan ve şu anda 88 ruhani üyeden oluşan Uzmanlar Konseyi üyeleri, genel halk oylamasıyla oluşturulur. Konseyin temel yetkilerinden biri yüce lideri seçmek ve onun faaliyetlerini denetlemektir.
Anayasa'nın 107 ve 111. maddelerine göre, yüce lider vefat ettiğinde, istifa ettiğinde veya görevlerini yerine getiremediği belirlendiğinde, Uzmanlar Konseyi acil toplantı çağırır. Yeni lider seçilene kadar ülkenin yüce liderlik fonksiyonlarını geçici olarak üç kişiden oluşan bir konsey icra eder. Bu konseye cumhurbaşkanı, yargı erkinin başkanı ve Anayasa Koruyucular Konseyi'nin (Denetim Konseyi) fıkıh üyelerinden biri dahil olur.
Yüce liderliğe aday, dini bilgilere sahip yüksek rütbeli bir ruhani olmalı, siyasi ve toplumsal yönetim becerisiyle öne çıkmalıdır. Uzmanlar Konseyi adayları tartışır ve oy çokluğuyla karar alır. Gereklilik doğarsa, liderlik bir kişiye değil, kolektif bir yönetime de devredilebilir. Yeni yüce liderin bugün seçilmesi bekleniyor.
Belirtmek gerekir ki, İran tarihinde bugüne kadar iki yüce dini lider olmuştur. 1979–1989 yılları arasında bu görevi Ruhullah Humeyni icra etmiştir. Onun vefatından sonra ise Uzmanlar Konseyi'nin kararıyla Ali Hamaney yüce lider seçilmişti.
