28 Şubat'ta ABD ve İsrail İran'da askeri operasyon başlattı. Saldırılar sonucunda ülkenin yüce lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti. İran Savunma Bakanlığı, İİKK, Genelkurmay Başkanlığı ve Savunma Konseyi liderleri de öldürüldü. Buna karşılık İran, Basra Körfezi'ndeki ABD askeri üslerine saldırdı.
Bugün savaşın üçüncü günü. Savaş sonucunda ABD'nin 4 askeri hayatını kaybetti. Bununla birlikte İran tarafından 555 kişi öldürüldü.
Merak konusu, savaş İsrail'de yaşayan sıradan halkı nasıl etkiliyor?
Modern.az bu konuda bilgi almak için İsrailli gazeteci İgor Rytapel ile iletişime geçti.
Sitemize yaptığı açıklamada gazeteci, İsrail-İran savaşının sıradan halkı endişelendirdiğini belirtti:
“İran ile İsrail arasındaki çatışma esasen sıradan insanların günlük hayatında hissediliyor. İnsanlar jeopolitik hesaplamalardan ziyade güvenlik, istikrar ve çalışma, okuma, ailelerini barış içinde büyütme imkanları hakkında düşünüyorlar. Altyapı üzerindeki baskı da artıyor. Devlet kurumları elektrik, su ve iletişimin kesintisiz sağlanmasına çalışsalar da, geçici kesintiler riski devam ediyor. Herhangi bir tırmanış doğal olarak, istikrar hissine derhal etki ediyor”.
İsrailli gazeteci, durum kötüleşirse okulların ve üniversitelerin uzaktan eğitime geçebileceğini vurguladı:
“Bu ise aileler için ek yük oluşturuyor ve öğretim sürecini etkiliyor. Ekonomi de yaşananlara hızlı tepki veriyor. Yakıt ve ithal malların fiyatları artabilir. Bununla birlikte piyasalar daha ihtiyatlı davranır, yatırımcılar ise aktivitesini azaltabilir. Belirsizlik her zaman volatiliteyi artırır.
Güvenlik alanında genellikle kolluk kuvvetlerinin ve güvenlik güçlerinin varlığı güçlendirilir, ek kontrol tedbirleri uygulanır ve kamuoyuna düzenli bilgiler verilir.
Kamuoyu ruh hali çoğu zaman endişeyle birlikte birlik hissini de yansıtır. Bazıları sert bir duruşu desteklerken, diğerleri ise çatışmanın genişlememesi için diplomatik çözüm yollarının önemini vurgular.
Genel olarak ise insanların beklentisi birdir: istikrar ve mümkün olduğunca çabuk normal hayata dönüş”.
Gazeteci, meselenin sadece iki ülke arasındaki çatışma değil, daha geniş bölgesel güvenlik sisteminin geleceğiyle ilgili stratejik ve temel bir sorun olduğunu ekledi:
“Devlet düzeyinde ve daha derin süreçler prizmasından bakıldığında, mesele bölgesel güvenlik düzlemine çıkıyor. Denge, İran'ın politikası sonucunda ciddi şekilde bozulmuş kabul ediliyor.
Söz konusu olan, bölgenin büyük bir kısmı ve modern uluslararası toplumun belirli çevreleri tarafından kabul edilmeyen bir rejimdir. Bu faktör ise genel güvenliğe doğrudan etki ediyor ve karşılıklı güveni zayıflatıyor.
İsrail'in gerçekleştirdiği saldırı, uluslararası hukuk çerçevesinde önleyici bir adım olarak sunuluyor. Çünkü uluslararası hukuk normları, bir devletin diğerinin güvenliğine doğrudan ve gerçek bir tehdit oluşturduğu durumlarda önleyici tedbirlere imkan tanır.
Bilindiği üzere, İran tarafı defalarca İsrail'i ortadan kaldırma niyetini açıkça beyan etmiştir. Bu tür beyanlar ise bölgede gerilimi artırmakla birlikte, güvenlik dengesini daha da hassas bir duruma getiriyor. Böylece, mesele sadece iki ülke arasındaki çatışma değil, daha geniş bölgesel güvenlik sisteminin geleceğiyle ilgili stratejik ve temel bir soruna dönüşüyor”.
