Son günlerde dünyada yaşanan jeopolitik gerilimler küresel ekonomik süreçleri de etkilemektedir. ABD-İsrail-İran hattında artan çatışma zemininde enerji piyasalarında dalgalanmalar gözlemlenmekte ve bu süreç ilk olarak petrol fiyatlarında kendini göstermektedir.
Azerbaycan ekonomisi için de petrolün dünya pazarındaki fiyatı önemli bir rol oynamaktadır. Petrol gelirlerinin artması, ülkeye giren döviz hacmine, devlet gelirlerine ve genel olarak finansal istikrara doğrudan etki etmektedir.
Mevcut jeopolitik gerilimin artması ve petrol fiyatlarında gözlemlenen değişiklikler zemininde Azerbaycan manatını herhangi bir risk bekliyor mu?
Konuyla ilgili olarak Modern.az'a yaptığı açıklamada, Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Vüqar Bayramov, petrolün dünya pazarındaki fiyatının yükselmesinin Azerbaycan'a giren döviz hacminin artmasına neden olduğunu belirtmiştir.
“Petrolün dünya pazarındaki fiyatının yükselmesi, Azerbaycan'a giren döviz hacmini artırır. Sonuç olarak, herhangi bir ülkeye ne kadar çok döviz girerse, bu hem döviz talebinin karşılanması hem de milli para biriminin kurunun korunması açısından bir avantaj olarak kabul edilir. Bu nedenle, petrolün dünya pazarındaki fiyatları yüksek olursa, bu ülkeye daha fazla döviz girişine yol açacaktır.”
Milletvekilinin sözlerine göre, bu ise dolar arzının artmasına neden olacaktır:
“Dolar arzının artması, manatın kurunun korunması açısından önemli kriterlerden biridir. Buna rağmen, ülkeye giren döviz hacmi artsa bile, manatın dolara karşı güçlenmesini beklemiyoruz. Çünkü Merkez Bankası'nın mevcut politikası, mevcut kurun korunmasına yöneliktir.
Azerbaycan dalgalı kur rejimine geçmemiştir, ülkede düzenlenmiş veya sabit kur rejimi uygulanmaktadır. Bu nedenle, gelecek dönemlerde manatın kuru doğrudan Merkez Bankası'nın pozisyonuna bağlı olacaktır.”
V.Bayramov ayrıca, Merkez Bankası'nın kararlarının milli para biriminin kurunun belirlenmesinde belirleyici rol oynadığını eklemiştir:
“Petrolün dünya pazarındaki fiyatı yüksek olursa, Merkez Bankası'nın milli para biriminin mevcut kurunu koruma imkanları daha da genişler. Çünkü petrolün dünya pazarındaki fiyatı, manatın kurunu doğrudan etkileyen temel faktörlerden biridir.”
Bilgi için belirtelim ki, "Azeri Light" markalı Azerbaycan petrolünün 1 varilinin fiyatı 12,69 ABD doları azalmıştır.
Dünya pazarında "Azeri Light" markalı Azerbaycan petrolünün 1 varilinin fiyatı 12,69 ABD doları veya %12,32 azalarak 90,34 ABD doları olmuştur.
Azerbaycan'ın bu yılki devlet bütçesinde bir varil petrolün ortalama fiyatı 65 ABD dolarından hesaplanmıştır.
Hatırlatmak gerekir ki, "Azeri Light" petrolünün en düşük fiyatı 21 Nisan 2020'de (15,81 ABD doları), maksimum fiyatı ise Temmuz 2008'de (149,66 ABD doları) kaydedilmiştir.
