Yargıtay, borç sözleşmesiyle ilgili konuya açıklık getirdi.
Bu konuda Modern.az'a mahkemeden bilgi verildi.
Belirtildi ki, günlük hayatta insanlar sık sık birbirine borç para verir. Bu ilişkiler çoğu zaman karşılıklı güven esasına göre kurulur ve çoğu durumda yazılı olarak resmileştirilmez. Ancak sonradan taraflar arasında anlaşmazlık çıktığında borç ilişkilerinin doğru belgelenmemesi tarafların haklarının korunmasını önemli ölçüde zorlaştırır.
Uygulamada, borç ilişkileriyle ilgili mahkeme anlaşmazlıklarının önemli bir kısmı tam da sözleşmenin yazılı olarak yapılmaması veya borcun verilmesi ve iadesiyle ilgili yazılı delillerin olmaması nedeniyle ortaya çıkar.
Borç sözleşmesi ne zaman yazılı şekilde yapılmalıdır?
Mevzuata göre, borcun miktarı 3000 manattan fazla olduğunda, ayrıca borcun miktarından bağımsız olarak sözleşme taraflarından biri tüzel kişi olduğunda, borç sözleşmesi mutlaka yazılı şekilde yapılmalıdır.
Yazılı şekil neden önemlidir?
Yazılı sözleşme tarafların iradesinin açıkça ifade edilmesine olanak tanır. Bu durumda borcun miktarı, geri ödeme süresi, geri ödeme yöntemi (tek seferlik veya taksitli), ayrıca diğer şartlar da kesin olarak belirlenir. Bu da gelecekte ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların önlenmesine yardımcı olur, aynı zamanda tarafları gelecekte ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklar sırasında ağır ispat yükünden de korur.
Eğer kanunda talep edildiği halde sözleşme yazılı şekilde yapılmazsa, taraflar arasındaki ilişki borç ilişkisi olarak değil, sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde değerlendirilebilir. Bu da taraflar için hukuki açıdan daha elverişsiz sonuçlara yol açabilir. Şöyle ki, sebepsiz zenginleşmeyle ilgili taleplerde dava zamanaşımı süresi iki yıl teşkil eder. Oysa borç sözleşmesinden kaynaklanan taleplerde üç yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır.
Borç sözleşmesinin yanı sıra, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinin ifasının da belirli bir şekilde belgelenmesi önemlidir. Yani borç verenin para miktarını vermesi ve borç alanın borcu geri ödemesiyle ilgili eylemler de mümkün olduğunca yazılı olarak teyit edilmelidir. Örneğin, banka havaleleri, makbuzlar, taraflar arasında yapılan yazışmalar ve diğer araçlarla.
Aksi takdirde, yani borç ilişkisinin sözlü olarak kurulması ve para miktarının hiçbir yazılı teyit olmadan elden verilmesi ve geri ödenmesi durumlarında tarafların bu gerçekleri ispat etmesi zorlaşır ve iddia ettikleri durumları yeterince güvenilir delillerle teyit edemedikleri için mahkemeler tarafından iddiaları reddedilir veya ileri sürülen itirazları kabul edilmez.
Tavsiyeler
· borcun miktarı 3000 manattan fazla olduğunda mutlaka yazılı sözleşme yapmak;
· sözleşmede borcun miktarını, geri ödeme süresini ve ödeme şeklini kesin olarak belirtmek;
· mümkün olduğunda para miktarını banka havalesi yoluyla vermek;
· borcun verilmesi ve geri ödenmesi sırasında makbuz veya yazılı teyit almak;
· taraflar arasında yapılan mesajlaşmaları ve diğer yazışmaları saklamak;
· gerekli durumlarda sözleşmenin hazırlanması için profesyonel hukuki danışmanlık almak.
Borç sözleşmesinin doğru hazırlanması ve ilişkilerin şeffaf bir şekilde resmileştirilmesi tarafların haklarının korunmasına, gelecekte ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların önlenmesine ve hukuki dolaşımda hukuki belirliliğin sağlanmasına hizmet eder.
