Dünya genelinde milyonlarca kullanıcısı olan "Netflix" yayın platforması son yıllarda Azerbaycan'da da yaygınlaşmıştır. Platformaya üye olmak ve "Netflix"in çektiği film, dizi ve çizgi filmleri izlemek için aylık abonelik ücreti 7,99 avro (temel), 9,99 avro (standart) ve 11,99 avro (premium) olarak belirlenmiştir. "Netflix" 3 farklı cihazdan aynı abone adresine erişime izin verdiği için ülkemizde insanlar aynı adresten platforma erişmeyi ve aylık abonelik ücretini 3'e bölerek kullanmayı tercih etmektedir. Bu sayede ülkemizde yüz binlerce aile "Netflix" platformuna düzenli olarak erişmekte ve bu rakamlar artmaya devam etmektedir.
Meselenin sorunlu tarafı "Netflix"in kurulduğu günden itibaren kapsayıcılık sloganı altında kendi ürünleri aracılığıyla agresif "LGBT" propagandası yapmasıdır. Şöyle ki, film ve dizilerde cinsel azınlık temsilcilerine - homoseksüel ve transgenderlere geniş yer verilmekte, özellikle çocuk ve ergenler arasında kendi cinsel yönelimiyle ilgili sorular doğuracak değerler teşvik edilmektedir.
Böylece, 190 ülkede, o cümleden Azerbaycan'da hizmet veren platformda yayımlanan bazı film ve dizilerin içeriği ciddi endişe yaratmaktadır. Bu içeriklerin bir kısmı milli-manevi değerlere, aile kurumuna ve toplumun geleneksel bakış açılarına aykırı mesajlar iletmektedir.
İşte bu sebeple Netflix'in faaliyetlerinin ve yayımladığı içeriğin ülkenin değer sistemi prizmasından araştırılması güncel bir konu haline gelmiştir.
"Netflix"in milli-manevi değerlerimize aykırı görüntülerin yayımıyla ilgili Modern.az Görsel-İşitsel Kurul'a soru yöneltmiştir. Kurumdan yapılan açıklamaya göre, halihazırda “Netflix” platforması Azerbaycan Cumhuriyeti'nde görsel-işitsel medya alanında mevzuatla düzenlenen ve ilgili usulde kayıtlı bir medya süjesi olarak kabul edilmemektedir:
“Platforma ülke topraklarında görsel-işitsel yayıncı olarak hukuki statüye sahip olmadığından, orada yayımlanan içeriğin izlenmesi gerçekleştirilmemekte, içeriğe dair idari ve ya kısıtlayıcı tedbirler uygulanmamaktadır. Bununla birlikte, gelecekte “Netflix” ve diğer uluslararası isteğe bağlı yayın hizmetlerinin aşamalı olarak Kurul'a başvurarak lisanslandırılması, hukuki statü elde ederek Azerbaycan Cumhuriyeti'nin görsel-işitsel medya mevzuatının gereklerine uygun faaliyet göstermesi, bu platformların Kurul'un düzenleme ve denetim mekanizmalarına dahil olması öngörülmektedir”.
Böylece, ülke içinde kayıtlı bir televizyon ve medya süjesi olmadığı için "Netflix"e karşı herhangi bir izleme ve idari tedbir uygulanması mümkün değildir. Platforma Azerbaycan'da lisans ve yerel hukuki statü aldığı zaman Kurul tarafından mevzuata uygun olarak belirli taleplerde bulunulabilir (yaş sınırlaması, içerik kategorileri vb.).
Diğer yandan ise, sırf "LGBT" propagandası nedeniyle, "Netflix"e topyekûn bir yasak uygulanamaz, çünkü “LGBT konusunun gösterilmesi” ayrı olarak yasaklanmış bir kategori olarak belirtilmemektedir. Yasaklar esasen pornografi, şiddet propagandası, aşırıcılık, devlet güvenliği vb. gibi alanlara ilişkindir.
Ekonomi Bakanlığına bağlı Devlet Vergi Hizmetinden ise sitemize bildirilmiştir ki, "Netflix" elektronik ticaret kapsamında sunulan hizmetler için yerleşik olmayanlara ödenen KDV tutarları, ödemeyi gerçekleştiren bankalar tarafından hesaplanarak devlet bütçesine ödenmektedir. Bu, Vergi Kanunu'nun 169.3. maddesi ile düzenlenmektedir. Yani, şu anda Azerbaycan vatandaşı Netflix'e abonelik ücreti ödediğinde ödemeyi banka gerçekleştirmekte, banka bu tutarın üzerine %18 KDV'yi hesaplamakta ve o KDV'yi devlet bütçesine aktarmaktadır.
Yani Netflix kendisi Azerbaycan'da kayıtlı olmadığı için KDV'yi fiilen tüketici ödemekte, banka ise aracı olarak bütçeye aktarmaktadır.
Vergi Hizmetinden yapılan açıklamaya göre, Vergi Kanunu'nda yapılan son değişikliğe istinaden, Azerbaycan'da fiziki ofisi olmayan, ancak burada dijital hizmet sunan (Netflix, Spotify, Google vb.) yerleşik olmayan şirketler Şirket kendisi Azerbaycan'da KDV kaydına girecek, KDV'yi kendisi hesaplayacak ve vergiyi kendisi doğrudan devlete ödeyecektir.
"Artık bu yönde hazırlanmış özel bir platform aracılığıyla dijital hizmetler sunan bir dizi yerleşik olmayan çok uluslu şirket elektronik ortamda vergi kaydına alınmakta ve vergilerini doğrudan devlet bütçesine ödemektedirler. KDV amaçları için vergi kaydına alındıkları takdirde, vergi tutarı artık kendi üzerlerinden hesaplanarak ödenmekte, bu da yerel tüketicilerin dijital hizmetler sunan yerleşik olmayanlar yerine vergi ödeme zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır. Sonuç olarak, vatandaşların ek vergi yükü azalmakta, yerleşik olmayanların itibarı ve ticari çıkarları korunmakta, devlet bütçesine gelirler ise artmaktadır.
Ek olarak belirtmek isteriz ki, elektronik ticaret kapsamında iş ve hizmetler sunan yerleşik olmayan kişilerin zorunlu vergi kaydına alınması yönünde ilgili teklifler hazırlanmış olup proje şu anda Milli Meclis'te müzakere aşamasındadır. Projenin kabul edilmesi, dijital hizmetler sunan yerleşik olmayan elektronik ticaret katılımcılarının vergi kaydının genişlemesine, aynı zamanda uluslararası standartlara uygun dijital ekonominin gelişimine zemin hazırlayacaktır”, - diye kurumdan bildirilmiştir.
Yazar-kültürolog Aydın Han Abilov açıklama yapmıştır.
O belirtmiştir ki, internetin açık veya kapalı video paylaşım kaynaklarında yeterince erotik ve pornografik filmler, klipler şu veya bu derecede insanlara erişilebilirdir:
“Onlar Azerbaycan Cumhuriyeti'nin mevzuatına uygun olarak ya tamamen ya da kısmen yasaklanmıştır. "Netflix" gibi bir platforma denetim biraz zordur. Birincisi, onu belirlemek için bizim kriterlerimiz yoktur. Bunun için bilmek gerekir, hangi filmler erotik sahnelerle ne derecede doludur. Homoseksüellik ve diğer cinsel sapkınlıklardan muzdarip insanların yaşam tarzına ait filmlerin gösterimiyle ilgili yasaklar uluslararası standartlarda, neredeyse yoktur. Çünkü bu aynı zamanda insan özgürlüğüne karşı bir adım olarak kabul edilebilir. Netflix kimseye yalvarmıyor ki, yapımını alalım. Bu, gönüllü olan bir ticarettir. Bu platformda bilimsel-aydınlatıcı filmler de vardır. Neden onlara bakmıyoruz? Bizim estetik entelektüel seviyemizde sorun var. Neden bale, opera, tiyatro popüler olmadı ama Netflix'in söz konusu materyalleri şöhret buldu?", demiştir.
