Modern dünya tarihi, savaşların bitmesi ancak suçluların cezasız kalmasıyla ilgili çok sayıda örnekle doludur. Ancak Azerbaycan devleti hem savaş meydanında hem de hukuk düzleminde nadir bir emsal yarattı. Azerbaycan hem kendi toprak bütünlüğünü ve egemenliğini yeniden tesis etti hem de halkımıza karşı insanlık aleyhine suçlar, soykırım ve ekosid işleyen kişileri adalet önüne çıkararak adaleti yeniden sağladı.
Bu bağlamda, Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı askeri saldırısı sonucunda barış ve insanlık aleyhine suçlar, savaş suçları, saldırgan savaşın hazırlanması ve yürütülmesi dahil olmak üzere soykırım, savaş kanunlarını ve kurallarını ihlal etme, ayrıca terörizm, terörizmin finansmanı, iktidarı zorla ele geçirme, onu zorla elde tutma ve diğer çok sayıda suçları işlemekle suçlanan Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları Arayik Harutyunyan, Arkadi Gukasyan, Bako Sahakyan, Davit İşhanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan ve diğerleri hakkındaki ceza davaları yarın açık mahkeme süreciyle devam edecek. Savaş suçlularının yargılanması ve adalet önünde hesap vermesi, Azerbaycan halkının çok yıllık arzusunun gerçekleşmesi olacaktır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Kararlılığı: Vaade Sadakat
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, daha savaştan yıllar önce halkımıza hitap ederken, Hocalı soykırımını, sivil insanlara karşı terörü ve şehirlerimizin yıkılmasını organize edenlerin mutlaka kanun önünde hesap vereceklerini beyan etmişti:
“Biz o canileri bulup sorumluluğa çekeceğiz. Günahsız kurbanların kanı yerde kalmayacak!” – bu sözler sadece siyasi bir beyanat değil, devlet başkanının kesin iradesiydi.
Azerbaycan, modern tarihte hiçbir dış yardıma dayanmadan, dış baskıları bertaraf ederek hem topraklarını azat eden hem de savaş suçlularını kelepçeleyip Bakü'ye getiren yegane ülkelerdendir.
Uluslararası Deneyim ve Azerbaycan Modeli
Adaletin yeniden tesisi açısından Azerbaycan'ın bu başarısı, dünya deneyimiyle karşılaştırıldığında daha mükemmel görünmektedir:
İsrail örneği: İsrail, faşist canileri yıllar sonra dünyanın çeşitli yerlerinde bulup yargılasa da, bu süreç hem on yıllar sürdü hem de suçluların büyük bir kısmı cezasız kaldı.
Eski Yugoslavya: Balkanlar'da savaş suçluları ancak uluslararası birliğin ve güçlü devletlerin doğrudan müdahalesi ve baskısı sonucunda yargılandılar.
Azerbaycan ise bu süreci tamamen kendi gücü ve kararlılığı sayesinde gerçekleştirdi. Dışarıdan gelen asılsız siyasi baskılara rağmen, resmi Bakü hukukun üstünlüğünden geri adım atmadı.
Mahkeme Süreci: Ermenistan'ın "Bağımsızlık" Mitosunun Çöküşü
Bakü'de yürütülen açık mahkeme süreçleri, sunulan gerçekler ve sanıkların ifadeleri Ermenistan devletinin doğrudan sorumluluğunu gün ışığına çıkardı.
Canilerin İtirafları
Levon Mnatsakanyan, sözde rejimin "ordusunun" bağımsız olmadığını, aslında Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin bir parçası olduğunu açıkça itiraf etti. O belirtti ki, askeri atamalar doğrudan Erivan'da onaylanıyor, tedarik ise Ermenistan bütçesinden gerçekleştiriliyordu.
Arayik Harutyunyan'ın askeri operasyonlara katılımı, Bako Sahakyan'ın Şuşa'nın işgalindeki rolü mahkeme salonunda gösterilen somut video ve belgelerle kanıtlandı.
Mahkeme sürecinden anlaşıldı ki, Ermenistan işgal politikasını uluslararası kamuoyundan gizlemek için "sözde rejim" perdesini kullanmıştır. Aslında ise bu kişiler Ermenistan'ın işgal politikasının uygulayıcıları olmuşlardır.
Devlet Sorumluluğu: Urbisid ve Ekosid
Mahkeme materyalleri sadece bireylerin değil, Ermenistan'ın bir devlet olarak Azerbaycan halkına karşı işlediği suçları da belgeledi. Şehirlerimizin yerle bir edilmesi (urbisid), doğamıza verilen kasıtlı zarar (ekosid) ve etnik temizlik gerçekleri uluslararası hukuk karşısında Ermenistan'ın devlet sorumluluğunu kaçınılmaz kılmaktadır.
İnsanlık aleyhine suç işlemiş kişilerin adalet önüne çıkarılması, çatışmaların çözümü için en adil modeldir. Azerbaycan kanıtladı ki, suç cezasız kaldığında yeni suçlara yol açar, cezalandırıldığında ise barışın temeli olur. Bu, adaletin zaferidir!
Elnur ƏMİROV
