Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında plastik cerrahi uzmanlığı alanında pratik tıp faaliyetine izin verilen hekim-uzmanların listesi bir süre önce artırıldı. Şöyle ki, listeye 3 plastik cerrahi uzmanlığı alanında pratik tıp faaliyetine izin verilen hekim-uzman daha eklenerek, sayıları 45'e çıkarıldı.
Kozmetoloji ve plastik cerrahi alanında belirli bir lisansla çalışan uzmanların listesi açıklansa da, yasa dışı faaliyet gösteren hizmetler ve kişilerle ilgili endişeler devam etmektedir. Özellikle sosyal ağlar üzerinden reklam yaparak hizmet sunan, ancak resmi izni olmayan kozmetologların sayısının çokluğu hem vatandaşların sağlığı hem de tıbbi hizmetlerin kalitesi açısından toplumda ciddi sorunlara yol açabilmektedir.
Modern.az kurumlardaki denetimler ve lisans dışı faaliyetlere dair bilgi almak için Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Analitik Ekspertiz Merkezine bir talep göndermiştir.
Kurumdan talebimize verilen yanıtta belirtildiğine göre, Analitik Ekspertiz Merkezi 2025 yılı boyunca ve 21 Ocak 2026 tarihine kadar vatandaş şikayetleri ile medyada yayılan bilgiler doğrultusunda plastik, estetik ve rekonstrüktif cerrahi operasyonlarına yönelik plansız denetimler gerçekleştirmiştir. Bilgiye göre, bu süre zarfında 26 özel tıp kurumunda denetim yapılmış, neticesinde 12 tüzel kişi ve 23 gerçek kişi hakkında idari tutanaklar düzenlenmiştir.
“Düzenlenen tutanaklardan 12'si İdari Kabahatler Kanunu'nun 215.4. maddesi uyarınca (sertifikasyondan geçmeden özel tıbbi pratikle meşgul olma), 2'si 215.4 ve 215.1. maddeleri uyarınca (sertifikasyondan geçmeden özel tıbbi pratikle meşgul olma ve lisans dışı faaliyet), 17'si 215.1. maddesi uyarınca (lisans dışı faaliyet), 2'si 602.4. maddesi uyarınca (kurum yöneticisinin denetime ortam sağlamaması nedeniyle plansız denetimin yapılamaması) ve 2'si 210.1. maddesi uyarınca (lisans olmadan özel tıp faaliyetiyle meşgul olma) düzenlenerek ilgili mercilere gönderilmiştir”.
Bununla birlikte, gelen şikayetler doğrultusunda kozmetolojik hizmetlerle ilgili de plansız denetimler yapılmıştır.
“Toplamda 12 güzellik salonu veya tıp kurumunda denetim yapılmış, neticesinde 10 tüzel kişi ile 55 kozmetolog veya kozmetolojik faaliyetle meşgul olan kişi hakkında idari tutanaklar düzenlenmiştir. Bu tutanaklardan 34'ü İdari Kabahatler Kanunu'nun 210.1. maddesi, 20'si 215.1. maddesi, 8'i 215.4. maddesi, 1'i 215.1 ve 215.4. maddeleri, 2'si ise 602.4. maddesi uyarınca düzenlenerek bir sonraki işleme gönderilmiştir”, - resmi kurumun açıklamasında belirtilmiştir.
Konuyla ilgili olarak sitemize yaptığı açıklamada tıp bilimleri doktoru, profesör Adil Qeybulla, belirtilen faaliyet türlerindeki lisans sistemiyle ilgili endişesini dile getirmiştir.
“Öncelikle belirtmek gerekir ki, bizde henüz kimse lisans sistemiyle faaliyet göstermemektedir ve bu, üzüntü verici bir durumdur. Asıl sorun da tam olarak lisanslama mekanizmasının kurulmamış olmasıdır. Oysa ki estetik cerrahlar, kozmetologlar ve diğer tıp alanı uzmanları faaliyetlerini tam da lisans temelinde yürütmelidirler. İlgili belgeler sunularak onlara belirli bir süre - örneğin 3, 5 veya 7 yıl için lisans verilmeli, bu süre sona erdikten sonra ise faaliyetleri yeniden değerlendirilerek lisans uzatılmalıdır”.
Tıp bilimleri doktoru, lisansın uzatılması süreci sırasında uzmanın mesleki faaliyeti, konferanslara katılımı, uzmanlık geliştirme kursları, topladığı kredi puanları ve diğer profesyonel göstergelerinin dikkate alındığını belirtmiştir:
“Bu sistem akreditasyon ve kredi puanı mekanizmasıyla çalışmakta ve dünyada yaygın olarak uygulanmaktadır. Ne yazık ki, Azerbaycan'da böyle bir sistem mevcut değildir ve fiilen faaliyet gösteren ne kozmetologların ne de diğer tıp uzmanlarının bireysel lisansı uygulanmamaktadır.
Şu anda bizde yalnızca sertifikasyon sınavı mevcuttur ki, bu da dünyada pratik olarak uygulanmayan bir yaklaşımdır. Kişi her 5 yılda bir sınav verir ve bununla süreç bitmiş kabul edilir. Oysa ki, o uzman o süre zarfında pratik faaliyet göstermese bile, yalnızca sınav sonucuyla sertifikasını uzatabilmektedir. Bu ise mantıksal ve profesyonel açıdan doğru bir mekanizma değildir”.
A.Qeybulla ayrıca, lisans sisteminin, hekimin lisans süresi boyunca sürekli mesleki gelişim içinde olmasını, deneyim alışverişinde bulunmasını, konferanslara katılmasını, kredi puanları toplamasını ve faaliyetinin kontrol altında tutulmasını gerektirdiğini eklemiştir:
“Tüm bu kriterler değerlendirildikten sonra lisans yenilenir. Böyle bir sistem kurulduğunda sahte yollarla veya formal belgelerle lisans almak mümkün olmaz, çünkü sürece sorumlu olan kurumlar ve denetim mekanizmaları mevcut olur.
Mevcut durumda ise bazen yalnızca diploma temelinde, gerçek mesleki faaliyet ve sürekli gelişim olmadan bu alanla meşgul olan kişilere rastlanmaktadır ki, bu da ciddi sorunlar yaratmaktadır”, - diye belirtmiştir.
Bilgi için belirtelim ki, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Analitik Ekspertiz Merkezi tarafından vatandaşların hayat ve sağlığına gerçek tehlike oluşturabilecek durumlarla ilgili gelen resmi başvurular temelinde araştırmalar yapılmakta ve gereklilik halinde mevzuata uygun olarak plansız denetimler gerçekleştirilmektedir. Denetimler sonucunda tespit edilen kanun ihlalleriyle ilgili İdari Kabahatler Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca tutanaklar düzenlenmekte ve bir sonraki işlem için Sağlık Bakanlığına gönderilmektedir.
