Azerbaycan'da gayrimenkul sektörünün en hassas noktalarından biri olan binaların yönetimi ve kamu hizmeti ücretlerinin toplanması konusu yeniden gündeme geldi. On yıllardır süren inşaat patlaması başkentin çehresini değiştirse de, hem "eski" hem de "yeni" binaların yönetim modelinde ciddi bir kaos hüküm sürmektedir.
Sovyet döneminde inşa edilmiş binalarda durum çelişkilidir. Resmi olarak 2009 yılından itibaren Konut ve Kamu Hizmetleri İşletme Alanları (JEK) feshedilmiş olsa da, fiilen bu kurumlar hala konut aidatlarını toplamaya devam etmektedir. Sakinler asansör, temizlik ve çöp taşıma için düzenli ödeme yapsalar da, gerçek manzara çoğu zaman iç açıcı olmamaktadır.
Konut Yapı Kooperatifleri (MTK) tarafından yönetilen binalarda ise "komutan parası" terimi, sakinlerin en çok şikayet ettiği konudur. Burada kamu hizmeti ücretleri (asansör, güvenlik, aydınlatma vb.) çoğu zaman tek bir tarife olmaksızın, binadan binaya değişen sübjektif fiyatlarla toplanmaktadır. Hesap verebilirliğin olmaması, konut sahiplerinin yönetimde yer alamaması ve ödemelerin bazen "ayrımcılık" ilkeleriyle toplanması sakinlerin memnuniyetsizliğini artırmaktadır.
Bu yönetim krizi ve mevzuattaki boşluklarla ilgili olarak Modern.az'a konuşan Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Rövşən Muradov mevcut durumu eleştirdi.
“Bina ve komplekslerde ortak kullanımda olan asansör, su pompası, aydınlatma, güvenlik vb. gibi ortak kullanılan hizmet ve envanterlerin yönetiminde yeni bir yasal yaklaşım uygulanmalıdır”.
Onun sözlerine göre, sakinlerin bir limited şirket (LLC) kurarak binayı yönetmek için örgütlenmesi mekanizması mevcut koşullarda işlevsel değildir:
“Komşuların oluşturduğu ortak toplumlar medeni kanunla düzenlense de yine de mekanizma fayda sağlamıyor. O zaman herhangi bir sorunun çözümü için mahkemeye başvurulmalıdır. Aylarca süren mahkeme prosedürünü beklemek mantıklı değildir. Küçük bir binada komşular birbirlerine yakın oldukları için bu mümkün olabilir. Ancak konut komplekslerinde insanlar birbirlerini tanımıyorlar. Birinden para istemek zor bir meseledir. Hatta bilerek ödeme yapmayanlar bile oluyor. Konut Yapı Kooperatifleri (MTK) de doğru çalışmıyor. Kendi tanıdıkları kişilere konut satıyorlarsa, elbette onlardan kamu hizmeti ücreti almayacaklardır. Sonuç olarak diğer komşuların ödemeleri artıyor”.
Mevzuattaki prosedürlerin ağırlığına değinen milletvekili alternatif bir model öneriyor:
Komitede bir teklif sunacağım. Kamu hizmeti ödemelerinin toplanması ve hizmetin sunulması için tek bir kamu tüzel kişiliği oluşturulması uygun olacaktır. Böyle bir durumda idari sorumluluk vatandaşı zamanında ödeme yapmaya mecbur edecektir”.
Rövşən Muradov, eski binaların yönetimi ve belediye kurumunun zayıflığı hakkında da gerçekleri hatırlattı:
“Sovyet döneminde inşa edilmiş binalara gelince, onlara hala Konut ve Kamu Hizmetleri İşletme müdürlükleri bakıyor. Müdürlüğün topladığı fonlara yönelik bir kontrol mekanizması ise bulunmamaktadır. Genel olarak “JEK” olarak adlandırılan kurumlar 2009 yılından itibaren feshedilmiştir. Az sayıda kalanlar ise bazı kabinelerin hattı üzerinden mevcuttur. Ülkede belediye de kendini kanıtlayamadı. Mevzuata göre, yerleşim bölgelerinde bazı hizmetler – binaların cephe onarımı, temizlik gibi işler belediye organlarının görev sorumluluğundadır”, - milletvekili dedi.
