2025 yılında Azerbaycan'da siyasi faaliyet alanında dikkat çekici bir yenilik kaydedildi. Şöyle ki, Vahdet Partisi ülkede ilk kez parti başkanının birinci yardımcısı görevinin fonksiyonlarını yapay zeka tabanlı bir kadın modele devretti. Partiden yapılan açıklamaya göre, bu girişim yönetimde dijitalleşmenin uygulanması, kararların daha operatif ve analitik esaslarla verilmesi, ayrıca yenilikçi siyasi yaklaşımın oluşturulması amacını taşımaktadır.
Bu yeniliğin partiye kattıkları, yapay zeka tabanlı kadın modelin hangi işleri yaptığı, partinin karar alma süreçlerine ne kadar katkı sağladığı merak uyandıran konulardır.
Modern.az bu sorulara yanıt bulmak için Vahdet Partisi'nin başkanı Adem İsmail Bakuvi ile iletişime geçti.
Sitemize yaptığı açıklamada parti başkanı, uygulanan modelin çalışma prensibinden bahsetti:
“Biz bu modeli “ne yapıyor?” sorusuyla değil, daha çok “ne yapmıyor?” sorusuyla izah etmeyi tercih ediyoruz. Çünkü toplumda yapay zeka ile ilgili en büyük endişe, onun insanı ve siyasi iradeyi ikame etmesi korkusudur. Bizim yaklaşımımız tam tersidir. Halihazırda bu yapay zeka düşünmüyor, karar vermiyor, hüküm vermiyor. O, sadece partiye ulaşan büyük hacimli bilgiyi - vatandaş başvurularını, sosyal endişeleri, kamu beklentilerini - sakin, duygusuz ve sistemli bir şekilde bir araya getiriyor.
A.İ.Bakuvi bu modelin üstünlüğünü ise şöyle tarif etti:
“Önceleri siyasi kararlar çoğu zaman hislere, parçalı bilgilere, ayrı ayrı seslere dayanıyordu. Bu sistem ise bize tüm manzarayı aynı anda gösteriyor: toplum neyi söylüyor, ne hakkında susuyor, nerede risk, boşluk var, nerede ise fırsat. Yani o, siyasi iradeye dokunmuyor, ama siyasi sorumluluğu tam olarak anlatıyor.
Ancak bir şeyi özellikle vurgulamak istiyorum: yapay zeka ne oy verir, ne karar alır, ne de bir başkasının yerine sorumluluk taşır. O, sadece yönetime tüm bilgileri ulaştırır ve biz artık herhangi bir konuda karar verirken ‘bunu bilmiyorduk’ dememiz mümkün olmuyor.
Parti başkanı, yeni uyguladıkları modelin herhangi bir teknik veya fonksiyonel soruna yol açıp açmadığı konusuna da açıklık getirdi:
“Tamamen samimi ve tüm sorumluluğumla söylüyorum ki, kritik teknik veya fonksiyonel bir sorun yaşanmıyor. Bunun temel sebebi ise projeye aceleci değil, aşamalı ve tam kontrol altında yaklaşmamızdır.
Mevcut aşamada model kapalı test ortamında, sınırlı fonksiyonlarla çalışıyor. Program gerçek karar süreçlerine dahil olmuyor, açık ağlara erişimi kısıtlıdır ve yalnızca önceden onaylanmış verilerle çalışıyor. Bu da hem teknik riskleri hem de yanlış kullanımı minimuma indiriyor.
Elbette, herhangi yeni bir teknolojide olduğu gibi, ince ayar gerektiren teknik noktalar mevcuttur - terminolojik doğruluk, dil dengesi ve bağlamın doğru korunması gibi. Ancak bunlar problem niteliği taşımıyor, normal test sürecinin bir parçasıdır ve her biri insan kontrolü altında operatif bir şekilde gideriliyor.
Bizim için temel prensip şudur: yapay zeka bir icra aracı olarak faaliyet gösterir, ancak son karar ve tam kontrol her zaman insandadır. İşte bu yüzden bu sistem ne teknik ne de fonksiyonel açıdan parti için herhangi bir risk kaynağı olarak kabul edilemez”.
Peki, Yapay zeka hangi program üzerinde çalışıyor?
Adem İsmail Bakuvi soruya cevabında şunları söyledi: “Yapay zeka sistemi Azerbaycan'da yer alan, kapalı ve korunan bir sunucu ortamında faaliyet gösterir ve açık kaynaklı büyük dil modelleri temelinde kurulmuştur. Sistem herhangi bir harici, ticari veya açık platforma bağlı değildir, daimi internet bağlantısı mevcut değildir ve yalnızca partinin resmi, önceden onaylanmış veri tabanı ile çalışır.
Bu yaklaşım teknik güvenliği, ayrıca siyasi ve hukuki kontrolü tam olarak sağlar. Yani burada söz konusu olan “hazır program” değil, Azerbaycan'da yerelleştirilmiş, kurumsal ve tam kontrol altında olan kompleks teknolojik çözümlerdir”.
