Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Əli Məsimli 2026 yılı emekli maaşı artışları hakkındaki soruları yanıtladı.
Modern.az'ın haberine göre, milletvekili şunları söyledi: mevzuata göre, emekli maaşları yılda bir kez artırılır ve bu da yakın zamanda değil, bir sonraki yılın Ocak ayında gerçekleşir.
“Emekli maaşlarının her yıl endekslenmesi, “Emekli Maaşları Hakkında” Kanun'un bir gereğidir. Yani bu, vatandaşın kanunla belirlenmiş şekilde hak ettiği bir konudur. Nihayet kanunla belirlenmiş şekilde emekli maaşlarının artırılma zamanı geldi. Şubat ayının ilk on günü içinde emekli maaşlarının ne kadar artırılacağına dair bir kararname yayımlanacak” dedi Ə.Məsimli.
Onun sözlerine göre, “Emekli Maaşları Hakkında” Kanun'un 29. maddesinin 1. fıkrasının gereklerine göre, emekli maaşının sigorta kısmı yılda bir kez ülke genelindeki ortalama aylık nominal ücretin yıllık artış hızına uygun olarak endekslenir. Bu, emekli maaşlarının artışının Devlet İstatistik Komitesi tarafından açıklanan önceki yılın ortalama aylık ücret artış hızına uygun olarak gerçekleştirildiği anlamına gelir:
“Bunu temellendirmek için öncelikle şundan başlayalım ki, geçen yıl, yani 2025 yılında emekli maaşları, Devlet İstatistik Komitesi'nin açıkladığı 2024 yılı ortalama aylık ücret miktarının nominal artış göstergesine uygun olarak %8,1 artırılmıştı. Aynı şekilde bu yıl da emekli maaşları, 2025 yılındaki ortalama aylık ücretin ortalama artış hızına uygun seviyede endekslenecek. Şimdilik bu artışın kesinleşmiş son göstergesi bulunmamaktadır. Devlet İstatistik Komitesi'nin verilerine göre, ortalama ücret 2025 yılının Ocak-Kasım aylarında 2024 yılının Ocak-Kasım aylarına kıyasla %9,3 artmıştır. Bununla birlikte, resmi açıklamalarda şimdilik %9-9,2 arasında bir artış olacağı yönünde görüşler dile getirilmektedir. Artışın gerçekten kaç yüzde olacağına dair somut rakam gelecek hafta, yani Şubat ayının başlarında belli olacak. Devlet İstatistik Komitesi 2025 yılı nominal ücretin ortalama yıllık artış hızını açıkladığı anda, bu göstergeye uygun olarak 1 Ocak 2026 tarihine kadar belirlenmiş tüm emekli maaşı türlerinin sigorta kısmının artırılması hakkında Şubat ayının başlarında özel bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımlanacak”
Milletvekili şunları belirtti: “Emekli maaşı artışlarının somut miktarı” ile ilgili soruları sistemleştirerek tahmin edilebilir ki, endekslemeden sonra geçen yıl emeklilerin yarısına yakınının medyan emekli maaşı seviyesinde, yani 360 manat civarında aldığı emekli maaşlarının yaklaşık 33 manat artarak 393 manata, 543 manat olarak açıklanan ortalama emekli maaşı civarında emekli maaşı alanların emekli maaşının ise 50 manat civarında artarak 593 manata ulaşması beklenmektedir.
Ə.Məsimli, “2026 yılında öngörülen emekli maaşı artışlarının kimlere uygulanacağı” sorusuna yanıt olarak şunları belirtti: “Emekli Maaşları Hakkında” Kanun'un gereğine uygun olarak emekli maaşı artışı, emekli maaşlarının her üç türüne, yani yaşa göre, aile reisini kaybetmeye göre ve ayrıca engelliliğe göre emekli maaşı alanlara uygulanacaktır. Bu temelde, emekli maaşı artışının 1,1 milyon emekliyi kapsayacağı beklenmektedir.
O, “emekliler neden bu yılın Ocak ayında emekli maaşlarını artışla alamadılar” veya “Emekliler artan emekli maaşlarını ne zaman alabilecek” gibi sorulara yanıt olarak şunları belirtti: henüz 2025 yılına ait ortalama yıllık ücret artış göstergesi belli olmadığından, emekliler bu yılın Ocak ayında da önceki miktarda emekli maaşı aldılar.
“Emekliler, artan emekli maaşlarını Ocak ayının artışı da dahil olmak üzere Ocak-Şubat aylarına ait artan miktarı birlikte Şubat ayında alacaklar. Yani emekli maaşı 400 manat olan bir emeklinin maaşı yaklaşık 37 manat artarak 437 manata ulaşacak. Ancak o, Şubat ayında hem Ocak hem de Şubat ayının artışlarını birlikte olmak üzere 474 manat alacak. Bir sonraki aydan, yani Mart ayından başlayarak ise yaklaşık 437 manat emekli maaşı alacak”
Milletvekili, “vatandaşların bireysel hesabında bulunan emeklilik sermayesinin ne kadar artacağı” hakkındaki sorulara yanıt olarak şunları belirtti: “Emekli Maaşları Hakkında” Kanun'un 29.1-1 maddesinin gereklerine göre, sigortalıların bireysel kişisel hesabının sigorta kısmında kayıtlı emeklilik sermayesi yılda bir kez tüketici fiyatları endeksinin, yani enflasyonun yıllık seviyesine uygun olarak endekslenir.
“Bu temelde, geçen yıl, yani 2025 yılında bireysel kişisel hesaplardaki emeklilik sermayeleri, resmi enflasyon göstergesi olarak kaydedilen %2,2 seviyesinde endekslenerek artırılmıştı. Söz konusu kanuna göre, 2026 yılında sigortalıların bireysel kişisel hesabının sigorta kısmında kayıtlı emeklilik sermayesi, 2025 yılının resmi enflasyon göstergesi seviyesinde endekslenecek. Bu rakam zaten bellidir: 2026 yılında sigortalıların bireysel kişisel hesabının sigorta kısmında kayıtlı emeklilik sermayesi %5,6 seviyesinde endekslenecek. Halihazırda minimum miktarda, yani 320 manat emekli maaşı teminatı için minimum 46080 manat emeklilik sermayesi veya 25 yıl çalışma süresi (1 Temmuz 2017 tarihine kadar yaşa göre emekli maaşı belirlenmiş kişiler hariç) talep edilmektedir. Yani bireysel hesabında minimum 46080 manat emeklilik sermayesi olan ve minimum emekli maaşı alan vatandaşın fonu bu yıl 2580 manat artırılarak 48660 manata, bireysel hesabında 60 bin manat olan emeklinin fonu ise 3360 manat artırılarak 63360 manata ulaşacak ve benzeri.
Böylece, bu yıl emekli maaşlarında artış %9 civarında, vatandaşların bireysel hesabında bulunan emeklilik sermayesinin artışı ise %5,6 olacaktır. Ocak ayına ait emekli maaşlarına yapılan artışlar, Şubat ayının emekli maaşı ile birlikte ödenecektir.
Emekli maaşlarının her yıl endekslenerek artırılması iyi bir durumdur. Ancak bu, meselenin bir tarafıdır. Meselenin ikinci tarafı ise açık kalmaya devam etmektedir. Çünkü emekli maaşlarıyla birlikte fiyatlar da artmaktadır. Bu nedenle, emekli maaşı artışlarının enflasyonun “yemi” haline gelmemesi, emeklinin eskisinden biraz daha fazla gıda, ilaç vb. almasını mümkün kılarak, onların hayatına gerçek anlamda biraz olumlu etki edebilmesi için gerçek etkisi olan ciddi anti-enflasyon tedbirleri alınmalıdır”.
A.Qorxmaz
