İnsan Hakları Üzere Yetkili (Ombudsman) Sabina Aliyeva, elektrikli scooterlar ve diğer küçük elektrikli ulaşım araçlarıyla ilgili olarak devlet kurumlarına bir başvuru iletti.
Modern.az'ın bildirdiğine göre, başvuruda bu ulaşım araçlarının kullanımı sırasında insanların yaşam ve sağlığını etkileyebilecek riskler ile bu bağlamda ilişkilerin düzenlenmesiyle ilgili ortaya çıkan duruma, eşitlik hakkının temini açısından bir görüş sunulmuştur.
Ombudsman, son yıllarda elektrikli scooterların şehir içi ulaşımda alternatif bir taşıt olarak yaygınlaşmasına karşın, bu sürecin trafik güvenliğiyle ilgili yeni ve ciddi riskler oluşturduğunu kaydetmiştir. Özellikle küçük yaştakilerin katılımıyla meydana gelen trafik kazalarının artması endişe verici olup, mevcut hukuki mekanizmaların yetersizliğini ortaya koymaktadır.
Sabina Aliyeva, mevzuatta elektrikli scooterların kullanımı için asgari yaş sınırının belirlenmiş olmasına rağmen, bu gerekliliğin fiili uygulamasının sağlanamadığını vurgulamıştır. Neticede, 14 yaşından küçük çocukların denetimsiz bir şekilde kamu yollarında seyretmesi, hem kendi yaşamları hem de diğer trafik katılımcıları için doğrudan bir tehdit oluşturmaktadır.
Ombudsman'ın açıklamasında, güvenlik kaskı kullanımının zorunlu bir norm olarak belirlenmemesi hususu özellikle dikkatlere sunulmuştur. Teknik imkanları nedeniyle yüksek sürate sahip elektrikli scooterlarla meydana gelen kazalarda kafa travmaları ve ölüm riskinin önemli ölçüde arttığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, elektrikli scooterların güvenlik açısından bisikletle eşdeğer tutulması makul kabul edilemez.
Açıklamada, küçük elektrikli ulaşım araçlarının devlet kaydının ve tanımlama mekanizmalarının bulunmamasının idari sorumluluğun uygulanmasını önemli ölçüde güçleştirdiği, mevcut istisnaların ise trafik katılımcıları arasında eşit sorumluluk ilkesini zayıflatarak cezasızlık ortamı oluşturduğu kaydedilmiştir.
Sabina Aliyeva, uluslararası tecrübeye atıfta bulunarak, birçok ülkede elektrikli scooterların düzenlenmesinde temel yaklaşımın bunların yasaklanması değil, güvenli kullanımının temin edilmesi olduğunu belirtmiştir. Yaş sınırlaması, güvenlik kaskının zorunlu kullanımı, ebeveyn sorumluluğunun güçlendirilmesi ve etkin denetim mekanizmaları bu alanda başlıca öncelikler olarak öne çıkmaktadır.
Ombudsman, 2026 yılının “Şehir Planlama ve Mimarlık Yılı” ilan edilmesini ve Bakü'nün Dünya Şehir Planlama Forumu'na ev sahipliği yapacağını hatırlatarak, belirtilen ilişkilerin düzenlenmesinin özel bir önem arz ettiğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, elektrikli scooterların denetimsiz kullanımının insanların sağlık hakkına doğrudan bir tehdit oluşturduğu dikkatlere sunulmuştur.
Son olarak Ombudsman, elektrikli scooterlar ve diğer küçük elektrikli ulaşım araçlarına ilişkin hukuki düzenlemenin uluslararası tecrübeye uygun olarak iyileştirilmesinin önemini vurgulayarak, güvenlik kaskı kullanımının zorunlu bir norm olarak belirlenmesi, küçük yaştakilerin korunmasına yönelik ebeveyn sorumluluğunun güçlendirilmesi, devlet kaydı ve tanımlama mekanizmalarının oluşturulması ile idari sorumluluğun eşitlik ilkesi temelinde uygulanmasının zaruri olduğunu ifade etmiştir.
Bu tedbirlerin, mikromobilitenin güvenli ve sürdürülebilir gelişimine, trafik katılımcılarının hak ve güvenliğinin korunmasına, aynı zamanda modern şehir ortamında risklerin asgariye indirilmesine hizmet edeceği kaydedilmiştir.
