Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 11 Şubat'ta düzenlediği toplantıda dile getirdiği talimat, devlet kurumlarında yeni bir yönetim fonksiyonunun oluşacağını gösteriyor. Bakanlıklarda dijitalleşme, yapay zeka ve siber güvenlikten sorumlu bakan yardımcısı belirlenmesi, bu alanların doğrudan yönetim seviyesinde temsil edileceğini de ortaya koyuyor.
Asıl soru ise bu görevlere kimlerin getirileceğidir. Bu bakan yardımcılarının sırf teknik uzman mı, yoksa yönetim tecrübesi olan teknoloji odaklı bir yönetici mi olması, onların gerçek fonksiyonel yükünü belirleyecek temel faktördür. Aynı zamanda, Azerbaycan'da her bir bakanlık için bu profildeki kadroların mevcudiyeti ve olası eksikliğin hangi yollarla giderilebileceği de güncel konulardandır.
Konuyla ilgili olarak Modern.az'a açıklama yapan Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi Üyesi, Milletvekili Tahir Mirkişili şunları kaydetti: devlet yönetiminde kurumsal tasarım kavramı çoğu zaman teorik bir tartışma konusu olarak dile getirilir. Oysa bu yaklaşım somut yönetim kararlarıyla eşlik edildiğinde gerçek sonuç verir. Devlet başkanının her bir bakanlıkta dijitalleşme, yapay zeka ve siber güvenlikten sorumlu bakan yardımcısı belirlenmesi hakkında verdiği talimat işte bu tür kararlardandır.
“Burada temel nokta sorumluluğu kişiselleştirmektir. Dijitalleşme ve YZ ile ilgili planların yıllarca konsept seviyesinde kalmasının temel sebeplerinden biri de somut bir sorumlu figürün olmamasıdır. Şimdi ise bu alan üzerindeki sorumluluk ya yeni bir kadroya, ya da mevcut bakan yardımcılarından birinin üzerine açıkça yükleniyor”.
Milletvekili özellikle vurguladı ki, bu bakan yardımcılarının faaliyeti teknik nitelik taşımamalıdır.
“Onların işi bilgisayar almak, program sipariş etmek veya “BT raporları” ile meşgul olmak değildir. Asıl görev yönetimi basitleştirmek, süreçleri yeniden yapılandırmak ve dijital yaklaşıma geçişi sağlamaktır”.
Onun sözlerine göre, eğer bir vatandaş bir hizmet için başvuruyorsa, onun birkaç yapı arasında gönderilmesi artık bir yönetim problemi olarak değerlendirilmelidir. Dijital yaklaşımın amacı işte bu tür durumları ortadan kaldırmaktır. Aynı zamanda yıllarca birikmiş, gerçek fonksiyonel değeri olmayan belgeleme gereksinimlerinin azaltılması da bu bakan yardımcılarının gündeminde olmalıdır.
“Kurum içindeki süreçlerin kağıt üzerinde yönetilmesi ise ayrı bir problemdir. Bu süreçler dijital sistemlere aktarılmalı, açık ve ölçülebilir mekanizmalar üzerine kurulmalıdır. Diğer önemli mesele farklı bilgi sistemlerinin birbiriyle ilişkilendirilmesidir. Ayrı ayrı sistemler mevcut olsa da, onların “birbiriyle konuşmaması” dijitalleşmenin etkisini azaltır”.
T. Mirkişili güvenlik meselesine de dikkat çekti:
“Tüm bunlarla birlikte, güvenlik meselesi göz ardı edilemez. Dijitalleşme ne kadar genişlerse, siber riskler de o kadar artar. Bu açıdan yeni bakan yardımcılarının işi hız ve rahatlıkla birlikte, güvenlik dengesini de korumaktan ibaret olacaktır”.
“Sonuç olarak, bakanlıklarda dijitalleşme ve yapay zeka sorumlusu bakan yardımcısı klasik anlamda bir BT yöneticisi değildir. O, yönetimi değiştiren, süreçlere müdahale eden ve reformları gerçek uygulama düzeyine çıkaran bir yönetici rolü oynamalıdır. Bu talimatın asıl değeri de işte burada ortaya çıkıyor” – diye kaydetti sonunda.
Tekno blog yazarı Ferid Perdeşünas ise şunları kaydetti: bu alan oldukça spesifiktir ve onu herkes yerine getiremez:
“Artık bakanlıklarda dijitalleşme, yapay zeka ve siber güvenlikten sorumlu bakan yardımcılarının olması öngörülüyor. Bu görev klasik anlamda şirketlerdeki baş teknik direktör seviyesinde teknik bir pozisyon değildir. Yani sırf teknik uzmanlar için düşünülmüş bir görev değildir.
Benim anladığım şudur ki, burada İngilizce'de “technical project manager” denilen profilde kadrolar öngörülüyor. Bu tip uzmanlar hem teknolojiyi derinden anlarlar, hem de yönetim kabiliyetine sahip olurlar. Yani hem teknik projelerden anlayan, hem de yöneticilik becerisi olan kişilerdir”.
O kaydetti ki, bu tür bakan yardımcılarının yapay zeka, siber güvenlik, hükümet bulutu ve genel olarak dijitalleşme süreçleri hakkında geniş bilgileri olmalıdır. Aynı zamanda karar verme, koordinasyon ve proje yönetimi becerileri temel şarttır. Açıkçası, bu, çok benzersiz ve spesifik bir pozisyondur.
“Azerbaycan'da bu profilde olan ve bu göreve tam uygun gelen insan sayısı çok azdır. Tesadüf değildir ki, şu anda birçok yerel şirket bu tip fonksiyonları yerine getirmek için Rusya'dan, Türkiye'den teknik proje yöneticileri davet ediyorlar. Onlar özellikle projelendirme ve süreçlerin kurulmasıyla meşgul olurlar”.
“Bu alandaki bakan yardımcısı esasen diğer bakanlıklarla, özellikle de Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanlığı'nın yüksek rütbeli yetkilileriyle sürekli iletişimde olmalıdır. Aynı zamanda kendi bakanlığındaki tüm teknolojik süreçlerden haberdar olup, gerçek ve uygulanabilir çözümler sunmalıdır” – diye kaydetti sonunda.
