Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi İdari heyeti, engellilik döneminde emeklilik yaşına ulaşmış kişiye engellilik nedeniyle çalışma emekli maaşının süresiz olarak atanmasıyla ilgili tek tip mahkeme uygulamasını belirleyen bir karar kabul etti.
Modern.az'a Yüksek Mahkeme'den verilen haberde, davanın koşullarına göre, davacının 2017 yılından itibaren devlet memuru olarak II. grup engellilik nedeniyle çalışma emekli maaşı aldığı ve bu emekli maaşının engellilik dönemi için belirlenerek 2022 yılının Temmuz ayına kadar ödendiği belirtildi. Bu tarihten itibaren ödeme durduruldu. Davacı, emeklilik yaşına ulaştığını gerekçe göstererek engellilik nedeniyle belirlenmiş çalışma emekli maaşının süresiz sayılmasını ve durdurulan ödemelerin iadesini talep etti. Davalı idari organ ise, sigorta süresinin 25 yıldan, devlet memurluğu süresinin ise 15 yıldan az olduğunu belirterek başvuruyu kabul etmedi.
Bundan sonra mahkemeye başvuran kişinin şikayeti birinci derece mahkemesi tarafından reddedilse de, istinaf mahkemesi bu kararı iptal ederek davayı kabul etti ve emekli maaşının süresiz sayılması gerektiği kanaatine vardı. Davalı, bu karardan temyiz şikayetinde bulundu.
Yüksek Mahkeme, temyiz şikayetini kabul etmeyerek istinaf mahkemesinin kararını onadı. Kararda belirtildi ki, kişi engellilik döneminde emeklilik yaşına ulaştığı ve o anda engellilik statüsü yürürlükte olduğu takdirde, engellilik nedeniyle çalışma emekli maaşı ömür boyu (süresiz) atanmalıdır ve bunun için ek bir başvuru talep edilmez.
Mahkeme heyeti, kararında “Çalışma Emekli Maaşları Hakkında” Kanun'un 32.2. maddesini geniş bir şekilde analiz ederek, bu normda emeklilik yaşına ulaşmış engellilere engellilik nedeniyle çalışma emekli maaşının ömür boyu atanmasının emredici bir şekilde öngörüldüğünü ve bu durumda engelliliğin yeniden değerlendirilmesi veya kişinin ek başvurusu bir şart olarak belirlenmediğini belirtti. Kanun metninden de görüldüğü üzere, talep edilen temel şart, kişinin kanunla belirlenmiş emeklilik yaşına ulaşması ve o anda engellilik statüsünün mevcut olmasıdır.
Mahkeme heyeti ayrıca, kişiye daha önce engellilik nedeniyle belirli bir süre için emekli maaşı atanmış olsa bile, bu süre zarfında emeklilik yaşına ulaştığı takdirde emekli maaşının ömür boyu atanması hakkının doğduğunu kaydetti. Bu hakkın gerçekleştirilmesi ek formal prosedürlerle sınırlanamaz.
Kararda, emeklilik haklarının sağlanmasının idari organın hizmet görevi olduğu vurgulandı. “İdari Yargılama Usulü Hakkında” Kanun'un ilkelerine göre, idari organ sadece kişinin aleyhine olan durumları değil, lehine olan durumları da araştırmalı, hak ve görevlerini açıklamalı ve kanunun uygulanmasını kendi inisiyatifiyle sağlamalıdır. Kanunda doğrudan öngörülmeyen formal talepler, kişinin sosyal güvenlik hakkının kullanılmasından vazgeçilmesi için bir gerekçe olamaz.
Mahkeme bu açıdan ek başvuru talebini kanunun içeriğine uygun bulmamıştır.
