Dünyada rahat ve güvenceli bir emeklilik hayatı için en uygun ülkelerin listesi açıklandı.
Modern.az haber veriyor ki, 2024 yılı için “Comfortable Retirement Rankings” listesinde toplamda 89 ülke değerlendirilmiş ve ülkeler sosyal refah, sağlık sistemi, yaşam maliyetleri, vergi ortamı ve iklim gibi temel kriterler esas alınarak sıralanmıştır.
Reytinge göre, Azerbaycan 81. sırada yer almıştır. Ülkenin ekonomik göstergelerine bakıldığında, gayri safi yurt içi hasılanın yaklaşık 72.4 milyar dolar, nüfusun ise 10.1 milyon kişi olduğu belirtilmektedir. Kişi başına düşen GSYİH ise 23,686 dolar seviyesinde gösterilmiştir. Bu göstergeler, Azerbaycan'ın emeklilik için elverişlilik açısından listenin son kısmına yakın yer aldığını ortaya koymaktadır.
Doğu Avrupa ile karşılaştırıldığında fark daha keskindir
Doğu Avrupa ülkeleriyle karşılaştırıldığında fark daha da derinleşmektedir. Örneğin, Polonya 38., Romanya 42., Bulgaristan 46., Çekya ise 48. sıradadır. Bu ülkelerde kişi başına düşen GSYİH göstergeleri esasen 40–50 bin dolar aralığında değişmekte olup, bu da onların emeklilik için daha elverişli bir ortam yarattığını göstermektedir.
Baltık ülkeleri de Azerbaycan'dan ileridedir. Letonya 57., Estonya 66., Litvanya ise 68. sırada yer almıştır. Bu ülkelerde sosyal sistem ve yaşam kalitesi daha yüksek değerlendirilmektedir.
Diğer yandan, İsrail 74. sırada yer alsa da, ekonomik göstergeler açısından Azerbaycan'dan oldukça üstündür; bu ülkede kişi başına düşen GSYİH 53 bin dolardan fazladır.
BDT alanında Azerbaycan'ın konumu
Eski Sovyet ülkeleri arasında da Azerbaycan'ın konumu ideal değildir. Kazakistan 77. sırada yer alarak Azerbaycan'dan bir miktar ileridedir ve burada kişi başına düşen GSYİH yaklaşık 39 bin dolar teşkil etmektedir.
Diğer BDT ülkelerinden Ukrayna 85., Belarus 87., Rusya ise 88. sıradadır. Azerbaycan bu ülkelerin bir kısmını geride bıraksa da, genel olarak BDT içinde orta seviyenin altında bir konumda kalmaktadır.
Türk devletleri arasında durum
Türk devletleri arasında farklılıklar daha dikkat çekicidir. Türkiye 33. sırada listenin ilk yarısında yer almakta ve bu alanda lider konumdadır. Kazakistan 77., Azerbaycan 81., Özbekistan ise 84. sıradadır.
Belirtmek önemlidir ki, Kırgızistan ve Türkmenistan bu reytingde yer almamaktadır.
Azerbaycan'a yakın göstergeler
Azerbaycan'ın yer aldığı aralık daha çok gelişmekte olan ülkelerle örtüşmektedir. Onun yakınında Sırbistan (76. sıra), Umman (78. sıra), Kamerun (79. sıra), Zimbabve (80. sıra) ve Cezayir (82. sıra) gibi ülkeler yer almıştır. Bu ülkelerin çoğunda kişi başına düşen GSYİH göstergeleri de Azerbaycan'a yakın veya daha düşüktür.
İlk sıralar: yüksek refah ülkeleri
Reytingin ilk basamaklarında ise geleneksel olarak yüksek refah ve gelişmişlik seviyesiyle öne çıkan ülkeler yer almaktadır. İsviçre birinci sırada yer almış olup, bu ülkede kişi başına düşen GSYİH 92 bin dolardan fazladır. Onu Yeni Zelanda, Portekiz, Avustralya ve İspanya takip etmektedir.
İlk onlukta yer alan ülkelerin çoğunda bu gösterge 50–140 bin dolar aralığında değişmekte olup, bu da emeklilik dönemi için yüksek yaşam kalitesi demektir.
Son sırada olan ülkeler:
Lübnan reytingde 86. sırada yer almış olup, ülkede kişi başına düşen GSYİH yaklaşık 12,853 dolar seviyesindedir. Belarus ise 87. basamakta yer almakta olup, ülkenin GSYİH'si 71.9 milyar dolar, kişi başına düşen GSYİH göstergesi ise yaklaşık 30,751 dolar teşkil etmektedir. Rusya listede 88. sırada yer almış olup, toplam GSYİH'si 2.02 trilyon dolar olsa da, kişi başına düşen GSYİH 44,104 dolar civarındadır. İran ise 89. sırada sonuncular arasında yer almakta olup, ülkenin GSYİH'si 402 milyar dolar, kişi başına düşen GSYİH göstergesi ise yaklaşık 17,922 dolar seviyesindedir.
Belirtmek gerekir ki, araştırmada temel dikkat, insanların yaşlılık döneminde hangi ülkelerde daha konforlu ve güvenli bir hayat sürebileceğine odaklanmıştır.
Bilgiye göre, emeklilik planlaması sırasında verilen en önemli kararlardan biri yaşanacak yerin seçilmesidir. Özellikle ABD vatandaşları arasında yurt dışında yaşamak daha cazip kabul edilmekte olup, resmi istatistiklere göre, ABD dışında yaşayan yaklaşık 760 bin kişi her yıl toplamda 7.5 milyar dolar sosyal güvenlik ödemesi almaktadır.
Araştırma “Best Countries” reytinginin bir parçası olarak hazırlanmış ve 2024 yılı sonuçlarını kapsamaktadır. Anket çerçevesinde yaklaşık 17 bin kişinin görüşleri öğrenilmiş ve özellikle 40 yaş üstü yaklaşık 5900 katılımcının cevapları esas alınmıştır.
Reyting hazırlanırken ülkeler birkaç temel kriter üzerinden değerlendirilmiştir. Bu kriterlere yaşam maliyetlerinin erişilebilirliği, vergi ortamının elverişliliği, insanların cana yakınlığı, ülkenin yaşamak için uygunluğu, iklimin rahatlığı, mülkiyet haklarının korunması ve sağlık sisteminin gelişim seviyesi dahildir.
