“Çocuk Hakları Hakkında” yeni yasa tasarısı Milli Meclis'te müzakere ediliyor.
Modern.az'ın haberine göre, yasa tasarısı parlamentonun Aile, Kadın ve Çocuk Meseleleri Komitesi'nin bugün düzenlediği toplantıda müzakere edildi.
“Çocuk Hakları Hakkında” yeni yasa tasarısı 8 bölüm ve 63 maddeden oluşmaktadır. Yeni belge, çocuk haklarına yaklaşımda kavramsal değişiklikleri öngörmekte ve hakların beyan edilmesinin yanı sıra uygulama ve denetim mekanizmalarının oluşturulmasını hedeflemektedir.
Tasarıda çocuğun “üstün menfaatleri” kavramı ilk kez geniş ve somut hukuki içerikte tespit edilmektedir. Çocuğa ilişkin kararların alınmasından önce araştırma yapılması, çocuğun kendi fikrini ifade etme hakkının sağlanması ve kararların onun hayatına, gelişimine etkisinin dikkate alınması yasal bir yükümlülük olarak belirlenmektedir. Bu yaklaşım, çocuğun menfaatlerini formal bir prensipten gerçek bir hukuki kritere dönüştürmektedir.
Yeni yasa tasarısı, çocuklara karşı şiddet kavramını da genişletmektedir. Fiziksel ve cinsel şiddetin yanı sıra, psikolojik şiddet, bedensel ceza, ihmalkar davranış, sürekli baskı ve agresif davranış ayrı formlar olarak gösterilmektedir. Şiddetin internet bilgi kaynakları ve bilgi-telekomünikasyon ağları aracılığıyla işlenmesi de yasal düzeyde ayrıca vurgulanmaktadır.
Belgede ayrıca çocuklarla çalışan kişiler için zorunlu bildirim mekanizması bulunmaktadır. Eğitim, tıp, sosyal hizmet ve diğer alanlarda çocuklarla düzenli temas halinde olan kişiler, şiddet belirtilerini tespit ettiklerinde, gizliliğe riayet ederek bu durumu ilgili kurumlara bildirmekle yükümlü olacaklardır. “Çocuk yardım hattı” da hukuki bir mekanizma olarak tanınmaktadır.
Tasarıda erken evlilikle ilgili yaklaşım da sertleştirilmektedir. Erken evlilik kavramı ayrıca tanımlanmakta, çocuğun erken evliliğe zorlanması, bu amaçla anlaşmalar yapılması, törenlerin düzenlenmesi ve çocuklar hakkında dini nikah kıyılması kanunla belirlenmiş sorumluluğa yol açan durumlar olarak gösterilmektedir.
Yeni yasa tasarısı, çocuk politikasında verilerin toplanması ve analizine özel bir yer ayırmaktadır. Çocuklara karşı şiddet ve ayrımcılık vakaları, bunların sebep ve sonuçları, koruma tedbirlerinin etkinliği ile ilgili tek bir veri bankasının oluşturulması öngörülmektedir. Bu yaklaşım, çocuk hakları alanındaki kararların gerçeklere dayanmasını hedeflemektedir.
Belgede çocuklarla ilgili idari ve adli süreçlere de özel dikkat gösterilmektedir. Sürecin çocuğun yaşına uygun, onun için açık, adil ve gecikmeksizin yürütülmesi, tutuklamaya alternatif tedbirlere öncelik verilmesi kanun düzeyinde tespit edilmektedir. Bu, çocuk odaklı bir adalet modeline geçiş olarak değerlendirilmektedir.
Tasarı, zorlu yaşam koşullarındaki çocuklarla ilgili mekanizmaları da genişletmektedir. Bu tür çocukların tespiti, yerinde ön değerlendirmenin yapılması, acil tıbbi ve psikolojik yardımın sağlanması, hayati tehlike durumunda derhal müdahale tedbirlerinin alınması ardışık bir şekilde düzenlenmektedir.
Yeni yaklaşımlardan biri de çocuk hakları alanında kurumlar arası işbirliğinin genişletilmesidir. Devlet organlarının yanı sıra, sivil toplum kuruluşlarının ve medya aktörlerinin çocuk politikasının uygulanmasında katılımı ayrıca belirtilmektedir.
Belirtmek gerekir ki, tasarı kabul edildiği takdirde, 1998 yılından beri yürürlükte olan aynı adlı kanun yürürlükten kalkacaktır.
