2025 yılının Ocak ayında belediye seçimleri yapıldı. Sonuç olarak 682 belediye oluşturuldu, ancak üç belediyede seçimler hala geçersiz sayılıyor. Bu meselenin yakın zamanda çözülmesi gerektiğini düşünüyorum ki tüm bölge ve yörelerde belediye süreci tamamlansın.
Modern.az'ın haberine göre, bunu Milli Meclis'in bugünkü genel kurul toplantısında Fazil Mustafa söyledi.
Milletvekili ayrıca raporda kadınların payının %39, gençlerin ise %25 olarak belirtildiğini ifade etti. Aslında bu meseleye farklı bir prizmadan bakmak gerekir. Vatandaşlar için asıl mesele belediyede ne kadar kadının veya gencin temsil edildiği değildir. Onlar başvurduklarında belediyelerin hangi yetkilere ve hangi sorumluluğa sahip olduğunu, yerel sorunların çözümünde gerçek sonuç verip vermediğini düşünürler.
“Ne yazık ki, belediyelerin imkanları sınırlı olduğu için birçok durumda bu başvurular olumlu yanıtlanmamakta ve vatandaşlar daha çok merkezi kurumlara umut bağlamak zorunda kalmaktadırlar ki, onlar hiç olmazsa yerel düzeyde temel sorunların çözümüne yardımcı olsunlar.
Anayasamızın 144. maddesinde belediyelerle ilgili oldukça önemli bir hüküm bulunmaktadır: yerel ekonomik kalkınma programlarının kabul ve icra edilmesi. Bu belgede de aynı konuya özel dikkat gösterilmesi gerektiğini düşünüyorum. Hangi belediyelerde yerel ekonomik kalkınma programları kabul edilmiş ve uygulanmıştır? Bu konuda neredeyse hiç bilgi yoktur. Bence belediyelerin yapması gereken en temel iş tam da bu alandır ve burada somut göstergeler, indeksleme mekanizması son derece önemlidir”.
Fazil Mustafa, daha önce belediyelerden bahsederken yürütme makamlarının onlara etkisi, engelleri ve bazen de belediyelerin yetkilerini kullanması meselelerinin öne çıkarıldığını vurguladı. Ancak şimdi fiilen yürütme makamları yerel sorunların çözümünde bir dizi yetkiden mahrum bırakılmıştır.
“Ben şöyle düşünüyorum ki, yerel düzeyde yeni yönetim modeli tam olarak oluşana kadar ya belediyelerin statüsü ve imkanları genişletilmeli ya da yerel yürütme makamlarına belirli önceki yetkiler geri verilmelidir. Çünkü merkezi kurumlar birçok durumda yerel düzeyde vatandaşı memnun edebilecek sorunların hızlı çözümüne dikkat ayırmakta zorlanmaktadırlar. Bu açıdan belediyelerin gelişimi olumlu değerlendirilmelidir”.
Milletvekili F. Mustafa, büyükşehir belediyesi kurulması teklifini de destekledi:
“Şöyle bir ilke belirlenebilir ki, eğer herhangi bir şehirde otuzdan fazla belediye faaliyet gösteriyorsa, o şehir için büyükşehir belediyesi kurulması öngörülsün. Çünkü projelerin uygulanması açısından bu sayı ne aşırı büyüktür ne de verimsizdir. Köylerde bu modeli uygulamak zor olsa da, hiç olmazsa Bakü için bunu sağlayabiliriz”.
“Mevzuatta mezarlıkların belediyelere devredilmesi meselesi belirli ölçüde çözüldüğünde bile belediyelerin çoğu bunu üstlenmek istemedi. Sebep ise basitti: onları sürdürmek için imkanları yoktu. Demek ki, öncelikle imkanlar hakkında düşünmeli ve bu imkanların artırılması için gerçek mekanizmalar oluşturmalıyız.
Örneğin, belgede belirtiliyor ki, 2025 yılında sadece dört yeni belediye işletmesi kurulmuştur – Cebrayıl'da ve diğer bazı bölgelerde. Bu, belediyeler için oldukça minimal bir göstergedir. Azerbaycan gibi büyük bir devlette yerel özyönetim organlarının bir yıl içinde sadece dört işletme kurması tatmin edici sayılamaz. Halbuki bu gösterge onlarca, hatta yüzlerce olmalıdır.
Eğer biz istihdamla ilgili sorunların çözümünü istiyorsak, mutlaka belediyelerin bu imkanlarını genişletmeli, onların kararlarının ve mühürlerinin hukuki etki gücünü artırmalıyız. Bir zamanlar meydana gelmiş kriminal olaylar yüzünden tüm belediyelerin faaliyetini fiilen felç durumunda tutmak doğru bir yaklaşım değildir. Geçmişte yapılan ihlaller nedeniyle tüm sistemin yetkisiz durumda kalması uzun vadeli bir çözüm yolu olamaz. Bu açıdan düşünüyorum ki, dile getirilen tavsiyeler dikkate alınırsa, yerel özyönetimin kalitesini gelecekte daha yüksek bir seviyeye çıkarabiliriz” - o, sonunda kaydetti.
