Bugünkü Ermenistan topraklarında Azerbaycan'ın zengin tarihi-kültürel mirası bulunmaktadır. Ne yazık ki, son 30 yılda birçoğu radikal Ermeniler tarafından yıkılsa da, tarihi topraklarımızdaki varlığımıza dair izler tamamen silinmemiştir. Bugün Ermenistan'ın başkenti Erivan'da ülke topraklarındaki tek cami olan Gök Mescit faaliyet göstermektedir. Tarihi mirasımızı İran kültürünün bir parçası olarak sunma çabalarına rağmen, bugün faaliyetsiz birçok tarihi ve dini anıtımız mevcuttur. Şunu belirtmek gerekir ki, bugün iki ülke arasında normalleşme süreci çerçevesinde tarihi-dini anıtlarımızın onarımı ve geçmişte olduğu gibi Kafkas Müslümanları İdaresi'nin denetimine verilmesi teklifleri dile getirilmektedir.
Modern.az'a yaptığı açıklamada Kafkas Müslümanları İdaresi Başkan Yardımcısı Bahtiyar Necefov kurum tarafından Batı Azerbaycan'daki dini mekanlarımızın ve tarihimizin restorasyonu için çaba gösterildiğini belirtti:
"Dün Batı Azerbaycan Topluluğu ile Erivan Kadılığı'nın ortak organizasyonuyla, şeyh hazretlerinin liderliğinde üst düzey bir etkinlik düzenlendi. Etkinlikte birçok konu tartışıldı. Görüşmede Batı Azerbaycan ile ilgili dini ve kültürel mirasın korunması, tarihi anıtların akıbeti ve gelecek perspektifleri geniş çaplı olarak ele alındı. Erivan ve çevresindeki bölgelerde Azerbaycanlılara ait kültürel, tarihi anıtların yanı sıra, dini mirasımızın da ortadan kaldırılmasıyla ilgili ciddi tartışmalar yapıldı. Bugün Ermenistan devleti barışa çağırıyor, belgeler imzalıyor, ancak kilise yine her zamanki gibi revanşist bir siyaset yürütüyor, kendi devletiyle bile uzlaşmıyor.
Bahtiyar Necefov, Ermenistan'da Azerbaycanlılara ait 700'den fazla mezarlığın, 500'den fazla caminin bulunduğunu, bazılarının ise yıkıldığını belirtti.
"Tepebaşı Camii'nin duvarları kalmış, sadece Gök Mescit sağlam kalmış, faaliyet gösteriyor. O da bugün başka bir adla yönetiliyor. Bütün bunlar ise bizim haklarımızdır. Her zaman olduğu gibi, zamanla herkes kendi hakkını alır. Biz de kendi zaferimizle, Ali Başkomutan'ın yürüttüğü dış siyaset ile dini haklarımızın restore edilmesini sağlamalıyız. Bu bizim hakkımızdır.
Ancak bugün her şey barış düzeyinde, Sayın Cumhurbaşkanı'nın yürüttüğü siyasetin çerçevesinden çıkmamak şartıyla olumlu yönde devam ediyor. İnşallah, biz de kendi dini mekanlarımızın ve tarihimizin restorasyonu için çabalarımızı gösteriyoruz".
Şeyhin yardımcısı, bu doğrultuda iki kitabın yayımlanacağını da kaydetti. Buna ek olarak, Erivanlı din alimleri hakkında ayrıca bilimsel makaleler ve bir kitap üzerinde de çalışma yürütülmektedir. Kadılık, yakın zamanda bu yayınların tanıtımını yapmayı planlamaktadır.
Şeyhin yardımcısı, cami ve dini anıtların KMİ'nin denetimine iadesiyle ilgili olarak şunları söyledi:
"Barış anlaşması imzalandıktan sonra Batı Azerbaycan'daki cami ve dini anıtlarımızın restorasyonu ve daha önce olduğu gibi Kafkas Müslümanları İdaresi'nin denetiminde olması meselesi çözümünü bulmalıdır. Halihazırda ülkemizde Ermenilerin ibadet edebilmesi için ibadethaneleri bulunmaktadır. Aynı zamanda bizim de hakkımızdır ki, oradaki dini ibadet mekanları onarılsın. Barış anlaşması yürürlüğe girdikten sonra yine Kafkas halkları olarak bir arada yaşar ve rahat bir şekilde dinimizi yaşarız. Din adamları olarak biz de silahın, savaşın değil, sözün, kelamın, barışın tarafındayız. Halklarımız bir arada yaşasın, barış olsun".
