Son dönemlerde Azerbaycan'da mesleki eğitimin geliştirilmesi ve işgücü piyasasının taleplerine uygun personel yetiştirilmesi konusu tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Girişimciler ve iş dünyası temsilcileri sık sık, bazı durumlarda meslek okullarından mezun olanların edindiği bilgi ve becerilerin gerçek üretim ve hizmet sektörlerinin ihtiyaçları ile talepleriyle tam olarak örtüşmediğini belirtmektedirler. Özellikle mezunların pratik beceri seviyeleri, modern teknolojilerle çalışma alışkanlıkları ve iş ortamına adaptasyon konuları bu tartışmalarda ön plana çıkmaktadır.
Konuyla ilgili olarak Modern.az'a yaptığı açıklamada, Milli Meclis Ekonomi Politikası, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi Başkan Yardımcısı Azer Badamov, öncelikle mesleki eğitim kurumlarının amacının ekonominin çeşitli alanlarındaki iş yerlerini daha profesyonel çalışanlarla sağlamak olduğunu belirtmiştir.
“Bugün mesleki uzmanlıklara daha çok ihtiyaç duyulduğunu söyleyebiliriz. Çünkü düzenli olarak yeni kurumlar açılmaktadır. Bu da mesleki uzmanlıklara olan talebi artırmaktadır. Hatta mesleki eğitim okulları ile belirli kurumlar arasında sözleşmeler de imzalanmakta ve mesleki odaklı nitelikli uzmanların istihdamı sorunu derhal çözülmektedir. Ancak bu çok az durumda gerçekleşmektedir.”
Başkan Yardımcısı, girişimciler ile eğitim kurumları arasındaki koordinasyonun henüz yeterli düzeyde oluşmadığını dikkat çekmiştir:
“Bu nedenle girişimciler sık sık, bazı meslek okulu mezunlarının üretim ve hizmet alanında hemen çalışmak için yeterli pratik becerilere sahip olmadığını belirtmektedirler. Ancak şunu söyleyebilirim ki, meslek okullarının maddi-teknik altyapısı, mesleki uzmanlıkların yüksek seviyede verilmesine olanak tanımaktadır. Meslek okullarında yetiştirilen aşçılar, kaynakçılar, çilingirler, bilgisayar ustaları vb. iş bulmakta zorlanmamaktadırlar. Ancak mesleki eğitim alanların hepsi de okudukları dönemde mesleğe hakim olmak için yeterince çaba göstermemektedirler.”
Milli Meclis üyesi, iyi meslek sahiplerine her zaman ihtiyaç olduğunu da eklemiştir.
“Hatta iyi bir aşçı restorana gelen müşterilerin artmasına, iyi bir kaynakçı veya çilingir de daha fazla müşterinin çekilmesine yol açar. Bu açıdan mesleki eğitim alanlar kendilerini okudukları alanda görüyorlarsa, o alanı derinlemesine öğrenmeli ve uzmanlaşmalıdırlar.”
Milli Meclis Bilim ve Eğitim Komitesi üyesi Vasif Gafarov ise, mesleki eğitim kurumlarının yetiştirdiği personelin işgücü piyasasının gerçek taleplerine tam olarak uygun olmamasıyla ilgili dile getirilen görüşlerin belirli ölçüde haklı kabul edilebileceğini belirtmiştir.
“Bazı durumlarda öğretim programları, işgücü piyasasında meydana gelen teknolojik ve yapısal değişikliklere operatif bir şekilde uyarlanmamakta ve sonuç olarak mezunların edindiği bilgi ve beceriler işverenlerin beklentileriyle tam olarak örtüşmeyebilir. Bununla birlikte, son yıllarda mesleki eğitim sisteminde gerçekleştirilen reformlar, yeni uzmanlık alanlarının oluşturulması, modül tabanlı programların uygulanması ve işverenlerle işbirliğinin genişletilmesi, bu alandaki mevcut uyumsuzlukların giderilmesine yönelik önemli adımlar olarak değerlendirilebilir. Genel olarak, sistem gelişim aşamasındadır ve iş sektörünün beklentilerini daha yüksek seviyede karşılamak için sürekli iyileştirme gerekmektedir.”
Milletvekili ayrıca, bu bağlamda mesleki eğitimin işgücü piyasasına daha uygun bir şekilde yapılandırılması için eğitim kurumları ile girişimcilik süjeleri arasında işbirliğinin sistemli ve sürekli bir nitelik taşımasının özel bir önem arz ettiğini vurgulamıştır:
“Böyle bir işbirliği sadece üretim deneyimlerinin düzenlenmesiyle sınırlı kalmamalı, aynı zamanda öğretim programlarının hazırlanması ve güncellenmesi, müfredatın işgücü piyasasının taleplerine uyarlanması, modern ekipmanların uygulanması ve alan uzmanlarının öğretim sürecine dahil edilmesini de kapsamalıdır. Girişimcilerin eğitim sürecine daha aktif katılımı, gerçek üretim deneyiminin öğretime entegrasyonu ve ikili eğitim modelinin geniş çaplı uygulanması, işgücü piyasasına uygun personel yetiştirme kalitesini artıran önemli faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir.
İşte bu yaklaşımın devamı olarak, mesleki eğitim kurumlarının mezunlarının girişimcilerin taleplerine uygun becerilerle yetişmesi için öğretim programlarının düzenli olarak güncellenmesi ve pratik hazırlık bileşeninin daha da güçlendirilmesi zorunludur.”
V. Gafarov, bu amaçla yeterliliğe dayalı ve modüler tipte eğitim programlarının uygulanması, öğrencilerin gerçek iş ortamında daha geniş ve uzun süreli üretim deneyimi kazanması, ayrıca öğretim sürecinde modern teknolojilerin ve dijital araçların kullanımının genişletilmesinin önemli olduğunu belirtmiştir:
“Aynı zamanda ekip çalışması, problem çözme, iletişim ve dijital beceriler gibi evrensel yeterliliklerin geliştirilmesine özel dikkat gösterilmesi, mezunların işgücü piyasasına daha hazırlıklı bir şekilde girmesine ve girişimcilerin nitelikli personel ile sağlanmasına önemli katkı sağlayabilir.”
