27 Mart Azerbaycan'da Bilim Günü'dür. Toplumun gelişiminde bilimin önemi göz önüne alınarak, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 9 Nisan 2018 tarihli Kararnamesi ile Azerbaycan'da Bilim Günü ihdas edilmiştir.
Modern.az haber veriyor ki, bu tarih ülke için önemli bir zamana – AMEA'nın kuruluş gününe denk geldiği için özel bir önem taşımaktadır. 1945 yılında Azerbaycan İlimler Akademisi kurulduktan sonra cumhuriyette bilimin mükemmel bir organizasyonel yapısı oluşmuş, bilimsel araştırmaların yürütülmesi sistemli bir nitelik kazanmıştır.
Umummilli Lider Haydar Aliyev, ülkemize liderlik ettiği her iki dönemde de bilimin gelişimine büyük ilgi ve özen göstermiştir. Akademinin hızlı gelişim aşaması Ulu Önder'in adıyla bağlantılıdır. Onun dikkat ve özeni sayesinde İlimler Akademisi, halkın entelektüel potansiyelinin verimli bir şekilde organize edilmesinde, bilimin dönemin gereksinimlerinden kaynaklanan stratejik yönlerinin belirlenmesinde, temel ve uygulamalı bilim alanlarının gelişiminde müstesna bir rol oynamıştır. Akademinin geçtiği zorlu ve şerefli yol, bilimimizin gelişiminin büyük bir tarihi aşaması olmakla birlikte, ülkemizin ilerlemesinde bilimin, bilim insanı sözünün, aydın duruşunun geniş imkanlara sahip olduğunu gösteren bilimsel-toplumsal hareketin, kültürel-teknik süreçlerin de önemli bir göstergesidir. Ülkemizde bilimin sistemli gelişiminde XX. yüzyıl özel bir aşama teşkil etmektedir.
Azerbaycan'da bilimin gelişimi devlet politikasının temel önceliklerinden biridir. Bu alanda reformların yapılması, mevcut sorunların giderilmesi ve bilimin önündeki stratejik görevlerin yerine getirilmesi, ayrıca ülkede bilimin sürdürülebilir gelişiminin sağlanması amacıyla Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından ilgili ferman ve kararnameler imzalanmıştır. “Azerbaycan Cumhuriyeti'nde 2009-2015 Yıllarında Bilimin Gelişimi Üzere Milli Strateji”, “Azerbaycan Cumhuriyeti'nde 2009-2015 Yıllarında Bilimin Gelişimi Üzere Milli Stratejinin Hayata Geçirilmesi ile İlgili Devlet Programı”nın icrası ile ilgili yapılan çalışmalar, bütün olarak bilimimizin gelişimine büyük bir ivme kazandırmıştır. Devletimizin başkanının 9 Ağustos 2016 tarihli Fermanına göre, ilk kez “Bilim Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun, cumhuriyette bilimsel faaliyetin organizasyonu, yönetimi ve gelişimi alanında devlet politikasının temel prensiplerini, bilimin ve bilimsel-inovasyon faaliyetinin amaçlarını, bilimsel faaliyet süjelerinin hak ve görevlerini, bilimin finansman mekanizmalarını, bilimsel başarıların teşvik edilmesi ve bunlardan faydalanmanın organizasyonel-hukuki esaslarını belirlemektedir.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in “Azerbaycan Cumhuriyeti'nde bilim ve eğitim alanında yönetimin iyileştirilmesi ile ilgili bazı tedbirler hakkında” 28 Temmuz 2022 tarihli Fermanına göre, Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı, Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığı olarak adlandırıldı. Bilim alanında devlet politikasının ve düzenlemenin hayata geçirilmesi, bilimsel kurum ve kuruluşların bilimsel faaliyetlerinin koordinasyonu ve yönlendirilmesi ile ilgili yetkiler bakanlığa devredildi. Bakanlığın yanında Bilim ve Yükseköğretim Üzere Devlet Ajansı, Okul Öncesi ve Genel Eğitim Üzere Devlet Ajansı kuruldu. AMEA ile Bilim ve Eğitim Bakanlığı, ülkemizde bilim politikasının hayata geçirilmesinde ortak faaliyet göstermeye başladı. AMEA'nın bünyesindeki bilimsel kurum ve kuruluşlarının, ayrıca diğer birimlerinin bir kısmı Bilim ve Eğitim Bakanlığı'nın bünyesine verildi.
2022 yılında eğitim tarihine bir parlak sayfa daha yazıldı – Ermenistan'ın işgalinden kurtarılan Zengilan rayonunun Ağalı köyü tam ortaokulunda 29 yıl sonra ilk kez zil çaldı. Doğu Zengilan Ekonomik rayonuna dahil olan Zengilan'ın Ağalı köyünde geçen yıl 15 Eylül'de - Bilgi Günü'nde 360 öğrenci kapasiteli iki katlı okul binası hizmete açıldı.
“2022–2026 Yıllarında Sosyo-Ekonomik Gelişim Stratejisi”ne göre, eğitim alanında reformların yapılması temel hedeflerden biri olarak belirlenmiştir. Genel eğitimde reformların sürdürülmesi, mesleki eğitimin kapsamının genişletilmesi, yükseköğretimin erişilebilirliğinin ve kapsayıcılığının artırılması ve birçok diğer alanda tedbirlerin hayata geçirilmesi öngörülmektedir.
Azerbaycan biliminin dünya bilimine entegrasyonu yönünde hem devletimiz, hem de cumhuriyetin çeşitli bilimsel araştırma ve yükseköğretim kurumlarında çalışan bilim insanları tarafından önemli tedbirler hayata geçirilmektedir. Bilim insanlarına, özellikle gençlere, dünyanın önde gelen ülkelerinin bilimsel kurumlarında uzmanlık geliştirme kursları almak ve araştırma yapmak için imkanlar yaratılmakta, onların uluslararası bilimsel projelere katılımı sağlanmaktadır. Aynı zamanda, ülkemizde bilimsel-teknik altyapının modernleştirilmesi, araştırma kurumlarının statüsüne ve görevlerine uygun olarak maddi-teknik altyapılarının güçlendirilmesinde önemli adımlar atılmaktadır. Ayrıca bilim ve eğitimin entegrasyonunun sağlanması, yüksek nitelikli bilimsel kadroların yetiştirilmesi sisteminin iyileştirilmesi Azerbaycan biliminin önündeki temel görevlerdendir. Şöyle ki, doktora, tezli yüksek lisans ve yüksek lisans yoluyla bilimsel kadro yetiştirme kalitatif olarak yeni bir seviyeye yükseltilmektedir.
Bugün Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devletin bilim alanındaki politika ve stratejisinin temel prensipleri belirlenmiş şekilde, aynı zamanda modern gereksinimlere uygun olarak hayata geçirilmektedir.
Bilimin sürekli ve sistemli gelişiminin sağlanması, bilimsel faaliyetin kurumsal sisteminin ve finansman mekanizmalarının dünya standartlarına uyarlanması, toplum hayatının tüm yönleri üzere gelişiminde bilimsel potansiyelden verimli kullanımın sağlanması, bilimin maddi-teknik altyapısının ve altyapısının modernleştirilmesi vb. bilim alanında devlet politikasının temel amaçlarıdır.
