UNEC-də keçirilən "Elm Günləri"nin açılışında çıxış edən universitetin rektoru, professor Ədalət Muradov ali təhsilin gələcək inkişaf istiqamətləri, tədris və tədqiqat arasındakı balans, həmçinin müasir universitet modelinin transformasiyası ilə bağlı strateji baxışlarını bölüşüb:
“Bütünüyle yükseköğretim sistemi tarihi bir dönüm noktasındadır. Bu düşünceyi üniversitelerdeki bilimsel faaliyetlere de uygulamak mümkündür. Bu, ilk olarak, şimdiye kadar uygulanan bilimin gelişim modeli ile ilgilidir. Şöyle ki, bilimin gelişimi artık sadece klasik araştırma modeline bağlı değildir. Özellikle de Yapay Zeka (AI) bu süreçte oyun kurallarını kökten değiştiren önemli bir rol oynamaktadır.
Azerbaycan'da bilimsel faaliyetin geleceğini Sayın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in AMEA'nın 80. yıl dönümünde dile getirdiği kavramsal fikirler üzerine kurmalıyız. Ülke başkanının belirttiği gibi, "Bilim ekonomiyle, sanayiyle sıkı bağlı olmalıdır".
Üniversitenin yüce misyonu geleceğin vatandaşlarını ve liderlerini yetiştirmektir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu üniversiteye tam da bu amaçla gelir, ancak ne yazık ki, modern yaklaşımda üniversitenin temel faaliyeti olan öğretim sanki ikinci derecede bir iş gibi kabul edilir. Bugün birçok prestijli yükseköğretim kurumunda, o cümleden UNEC'te uygulanan ödüllendirme sistemleri öğretim faaliyetine karşı fiilen kayıtsızdır. Mevcut sistem bazen en fedakar ve profesyonel öğretmeni bile sadece araştırma göstergelerine göre "başarısız" olarak sunar.
Bazen bir öğretmenin yarattığı etki, onlarca makalenin yarattığı etkiden daha büyük olur. Böylece, modern üniversite modelinde öğretim ve araştırma arasındaki denge sanki bozulur.
Geleceği şekillendirmek çok büyük ve çok sorumluluk gerektiren bir misyondur. Bu misyonun merkezinde öğretmen durur ve gelecekte de böyle olacaktır. Toplumun dönüşümünün merkezinde yine üniversite durur ve gelecekte de üniversite duracaktır.
Yukarıda söylenenler, yıllarca yanlış şeyleri ölçtüğümüz, yanlış bir yaklaşım uyguladığımız anlamına mı geliyor? Hayır! Yanlış şeyleri ölçmedik! Yanlış bir yaklaşım uygulamadık. Yaklaşım doğrudur!
Biz sadece araştırmalara dikkati artırdık, ama aynı yaklaşım öğretime uygulanmadı. Araştırmacılara geniş destek verildiği halde öğretmenler bu destekten mahrum kaldılar. Öğretim ve araştırma arasındaki denge yeniden sağlanmalıdır. UNEC yakın gelecekte bu yeni yaklaşımı hayata geçirecek ve yeni model üzerindeki hazırlıklar artık tamamlanmak üzeredir.
Üniversiteler başlangıçta eğitim kurumu olarak kuruldu, sonradan bu misyona araştırma fonksiyonu, daha sonra ise girişimcilik faaliyeti eklendi. Şimdi ise bütünüyle üniversitelerin toplum için faydalı işler yapma misyonu da eklenmiştir. Bu, aynı öğretmenin hem pedagog, hem araştırmacı, hem girişimci, hem de toplumsal misyon taşıyıcısı olması gerektiği anlamına mı geliyor? Elbette ki hayır! Bu talep ayrı ayrı öğretmenlere değil, bütünüyle üniversiteye atfedilmelidir.
Bu ise üniversitelerin yeni yönetim, akademik, mali ve organizasyonel modelini gündeme getiriyor. Bu bakımdan, mevcut durum Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in henüz 13 yıl önce "Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Eğitimin Gelişimi Üzere Devlet Strategiyası"nda belirlediği "eğitim kurumlarına yönetim, akademik, mali ve organizasyonel özerklik verilmesi" görevinin güncelliğini ve Sayın Cumhurbaşkanının eğitim politikasının uzak görüşlülüğünü bir kez daha teyit ediyor.
