Arxiv
16 Noyabr 2019, 13:08 | MEDİA
O, çəkdiyi fotoları qısqanırdı... - Mərhum fotomüxbir Əjdərin oxumadığınız MÜSAHİBƏSİ

Modern.az mərhum fotomüxbir Əjdər Nağıyevin elektron mediada dərc olunmayan müsahibəsini təqdim edir...

Redaksiyadan:
Əjdər Cəfər oğlu Nağıyev 1955-ci il mart ayının 8-də İsmayıllı rayonunun Qoydan kəndində anadan olub. Uzun müddət Azərbaycan mətbuatında fotomüxbir kimi çalışıb. Əsas iş yeri “Azadlıq” qəzeti olub. Bununla yanaşı, "Turan" İnformasiya Agentliyinin də fotomüxbiri işləyib.  Azərbaycan fotojurnalistikası tarixində ayrıca yeri olan Ə.Nağıyev özünə xas baxış üslübü ilə fərqlənirdi. Əjdər bəy ixtisasca memar idi. Gözəl rəssamlığı, karikatura çəkməyi vardı. Rəsm əsərlərindən ibarət sərgisi açılmışdı. Yüksək zövqü onun fotolarına sənət əsəri dəyəri qazandıra bilmişdi. Çəkdiyi fotolara görə “Media açarı” mükafatı almışdı. Əjdər Nağıyevin mövzu müxtəlifliyi ilə seçilən, saysız anları əbədiləşdirən yaradıcılığında Azərbaycan xalqının 1988-ci ildən başlayan azadlıq mübarizəsinin əksi olan sənədli fotolar önəmli yer tutur . Bu fotoların hər biri tarixin yaddaşına, faktların təsdiqinə çevrilib. Müəllifini illər boyu yaşadacaq. 
Çəkdiyi fotolara görə “Media açarı” mükafatları almışdı.  Son iş yeri “Simsar” jurnalı olub.
Əjdər Nağıyev 2012-ci il aprelin 2-də vəfat edib. Mərhum astma xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. Əjdər Nağıyev qarlı dağlar qoynunda, doğulduğu kənddə dəfn edilib.

Tanınmış jurnalist Səfurə Çərkəzqıznın 2001-ci ildə qələmə aldığı yazı..

Fotoqraf Əjdər Nağıyev! Çəkdiyi fotolara baxanda fikirləşirsən ki,  sözləri ondan zorla qoparmalı olacaqsan. Ona görə ki, ürəyində sözü qalmayıb,  deyəcəklərinin hamısı fotolarındadı... 

Amma Əjdər bəy sözarası “fotoqraf danışmamalıdı, iş görməlidi” desə də, maraqlı həmsöhbətmiş...

 

- Bu sənətdən umacağınız nədi?

- Heç nə.  Sadəcə, şəhərin küçələrinə düşüb anları  axtarıram.  Eybəcərlik olsun, ya gözəllik, fərqi yoxdu.  Eybəcərliyin də maraqlı tərəfləri var. Dilənən qadının, zibilxananın şəklini çəkəndə də gözəl anı tutmaq lazımdı. Umacağım ancaq budu. Şəkil çəkmək fotoaparatın düyməsini basmaq deyil. Nəyisə görməyi bacarmaq əsas şərtdi. Bizdə keyfiyyətli şəkil çəkən fotoqraflar var. Amma fotoqrafı əsas mövzu düşündürməlidi. Gərək şəkil danışsın.


- Gözəlliyi daha çox görürsüz, ya eybəcərliyi?


- Qabaqlar elə bil eybəcərliyi çox görürdüm. Amma indi gözlərim gözəlliyə qaçır.

 

- Nədəndi bu?


- Bəlkə də, eybəcərlikdən iyrənmişəm.


- Bəlkə, öz daxiliniz gözəlləşir?


- O da var. Eybəcərliyi də sevə-sevə çəkirəm. Amma həmişə həyatda belə kadrların olmağına təəssüflənirəm. Sonra fikirləşirəm ki, mən çəkməliyəm, bunlar qalmalıdı, ən azı müqayisə üçün: gözəlliyi çəkməyə dəyər, ya eybəcərliyi? 


- Qərarınız..?


- Gözəlliyin yerini heç nə verə bilməz!


- Gözəllik haqqında hərənin öz təsəvvürləri, düşüncələri var. Fotoqraf üçün gözəlliyin şərtləri, ölçüləri nədi?


- Onun ölçüsü yoxdu. Elə gözəlliyi də bundadı. Qabaqlar siyasilərlə işləyirdim. Sonra istiqamətimi dəyişdim. İndi daha çox sənətçilərlə çalışıram. Onlarla işləyəndən sonra gözəllik haqqında təsəvvürlərim dəyişib. İstər insan gözəlliyi olsun, istər təbiət, əsas odu ki, başqa şey fikirləşməyəsən. Yəni  bunu niyə çəkirsən, nə qədər pul qazanacaqsan?


- Bu sənətlə dolanmaq mümkündü?


- Kimlərsə dolanır. Sənətin biznes yolu da var. Amma mənlik deyil. Qorxuram ki, bu yola düşərəm, yaradıcılıq arxa plana keçər. Çəkdiyim şəkilləri  heç vaxt satmamışam. Bəzən onları başqalarının nəzərlərinə belə  qısqanıram.  


- Maraqlıdı... Bəs siz çörək pulunu necə qazanırsız?


- İndiyə kimi “Azadlıq” qəzetinin verdiyi qonorar hesabına dolanmışam. Buna görə məni çoxları qınayır.


- Bayaq dediz ki, fotoqrafın işi anları, məqamları tutmaqdı. Bu vaxta kimi hansı anın, məqamın həsrətindəsiz?


- Ən çox sevdiyim günəşin doğmağı, batmağıdı. Ay da müxtəlif rakurslardan maraqlıdı.


- Bunları çəkməmisiz ki?


- Çəkmişəm. Sizin dediyiniz mənada... Əvvəlcədən müəyyən eləmək çətindi.  Birdən elə anla qarşılaşırsan ki, təsəvvüründə heç vaxt onu canlandırmamısan. Bu anların sonu yoxdu. Gözəllik bitmir, tükənmir. Suraxanı yolundan günəşi o qədər çəkmişəm ki. Mənə ləzzət verir. Bir də görürsən ki, buludların arasından qıpqırmızı çıxdı, birdən də açıq səma görünür. Axşam tərəfi isə tamam başqa mənzərə olur.  Bunlar günəşin paltarlarıdı, o da əynini tez-tez dəyişir.


- Hansı rəngləri sevirsiz?


- Kontras yaradan, isti rəngləri. Qara, qırmızı...


- Sənətinizi kiməsə öyrətmisiz?


- Yox. Hamını ancaq biznes tərəfi maraqlandırır. Heç kəs fotoya sənət kimi baxmır. Mənsə boğazımdan kəsib bu sənətə yedirirəm.


- Bu sənət yaradıcılıq yanğınızı ürəyiniz istəyən kimi söndürə bilir?


- Bəs necə! Bu işi bacarmasaydım, yanğımı söndürməzdi. Fotoqraf kimi həmişə azad  olmuşam. Hansısa tədbirə göndərirlər, fotoqrafların hamısı yığışıb bir tərəfdən çəkirlər. Mən obyekti tamamilə əks tərəfdən görürəm. Bəzən buna görə məni danlayırlar da.


- Deməli, özünüzü bəyənirsiz...


- Bəyənirəm, amma yenə nəsə gözləyirəm, “bəsdi” demirəm.


- Öz şəklinizi kim çəkir?


- Aparatım. Qururam, çəkir. O, mənim dostumdu.


- Həmişə yanınızda olur?


- Həmişə! Yatanda da yanıma qoyuram ki, birdən pəncərədən maraqlı mənzərə görə bilərəm.


- Aparatınız  təzələrdəndi?


- Yox ee...Deyirlər ee, dayan, tərpənmə, çəkirəm, onlardandı. Heç kəs mənə inanmır ki, o şəkilləri mən bu aparatla çəkmişəm. Özümün də deyil, bir dostum verib.


- Çəkdiyiniz şəkilləri bir yerə yığıb oxusaq,  nə alınar?


- Nə bilim, o qədər rəngarəngdi ki...


- Heç bu barədə fikirləşmisiz?


- Yox. Maraqlıdı, nə oxumaq olar? Cavab vermək çətindi, mövzular müxtəlifdi axı.


- Biri oxuyur, birinin başına dəyənək  dəyir, biri dayanacaqda mürgüləyir...


- Eybəcərlik, gözəllik...bir-birini əvəzləyir. Amma sənət baxımından hər biri gözəldi.


- “Dondurduğunuz”  anlardan bir nəticə çıxarıb ömrümüzə, günümüzə hansı qiyməti vermək olar: yaxşı günlərimiz çoxdu, yoxsa pis günlərimiz?


- Pis günümüz yaxşıyla yanaşı gedir, amma yaxşıya qalib gələ bilmir.


- Nə əcəb indiyə kimi sərginiz olmayıb?


- Nə bilim, bir ara insan mövzusuna girişmişdim. Fikirləşirdim ki, elə bu mövzuda da sərgi açaram. Amma mövzunu oğurlayıb müsabiqə keçirdilər.


- Mən bilən, siz ixtisasca rəssamsız...


- Həə, rəssamlıq məktəbini, bir də İnşaat İnstitutunun memarlıq fakültəsini bitirmişəm.


- Bəs niyə ixtisasınızla məşğul olmadız?


- Tənbələm. Rəsm çəkməyə hövsələm çatmır. Mənim dostum ancaq fotoaparat ola bilər. Amma fotoqraflığıma rəssamlığın köməyi çox dəyib. Axır vaxtlar rejissorluqla da maraqlanıram. Məni inandırmağa çalışırlar ki,  rejissorluğu  yaxşı bacararam. Amma tərəddüd eləyirəm.


- Niyə?


- Əlimə kamera götürsəm, xəstəliyə tutulacam. İndi də  başlayacam anları kamera ilə çəkməyə. Ona görə də fotoaparatdan ayrılmaq istəmirəm. Bəlkə də, nə vaxtsa kamera ilə iş gördüm, film çəkdim. Film də ki çətinliklə başa gəlir. Foto sənətində o problemlər yoxdu. Burda rejissor da, ssenari müəllifi də, operator da özüməm.


- Əjdər Nağıyev fotoqraf olmasaydı, nəçi olardı?


- Avara!

  
2001

Səfurə Çərkəzqızı,
“Sevdalılar

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Yalnız bu avtomobillərlə sərnişin daşımağa icazə veriləcək 4 Aprel 2020, 22:23 Koronovirusla mübarizə məqsədilə Şura yanında İctimai Qərargah yaradıldı 4 Aprel 2020, 22:11 Bu tələbələrin təhsil haqqını dövlət ödəyəcək - QƏRAR 4 Aprel 2020, 22:03 Əhali üçün güzəştli işıq limiti 100 kvts. həcmində ARTIRILACAQ 4 Aprel 2020, 21:56 Zəruri ərzaq və tibbi mallar idxal gömrük rüsumundan azad ediləcək 4 Aprel 2020, 21:48 Azərbaycanda sərnişindaşımaya 280 milyon manat ayrılacaq 4 Aprel 2020, 21:39 Azərbaycanda kapitalın və əmlakın amnistiyası nəzərdən keçiriləcək 4 Aprel 2020, 21:30 Sahibkarlara vergi stimulları və tətilləri veriləcək 4 Aprel 2020, 21:23 200 min isşizə birdəfəlik ödəniş veriləcək 4 Aprel 2020, 21:16 Azərbaycanda 50 min ictimai iş yeri yaradılır - 300 manat maaş veriləcək 4 Aprel 2020, 21:12 Azərbaycanda fərdi sahibkarlara veriləcək kompensasiyanın məbləği məlum oldu 4 Aprel 2020, 21:08 Azərbaycanda 300 min nəfərə 215 milyon kompensasiya veriləcək 4 Aprel 2020, 20:59 Əli Əsədov koronavirusa görə Tədbirlər Planını TƏSDİQLƏDİ 4 Aprel 2020, 20:46 Operativ Qərargahdan xaricdəki Azərbaycan vətəndaşlarına ÇAĞIRIŞ 4 Aprel 2020, 20:40 Heydər Əliyev Mərkəzindən koronavirusun geniş yayıldığı ölkələrə növbəti dəstək - FOTO+VİDEO 4 Aprel 2020, 20:37 Azərbaycana giriş-çıxış dayandırıldı - Rəsmi 4 Aprel 2020, 20:29 Zərdabda karantin rejimini pozan şəxs həbs edildi 4 Aprel 2020, 20:24 Mədət Quliyev Prezidentə MÜRACİƏT ETDİ 4 Aprel 2020, 20:15 Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında döyüş atışlı taktiki təlim keçirilib 4 Aprel 2020, 20:06 Cinema Radio fəaliyyətini “Fakt Cinema” rubrikası ilə davam etdirir 4 Aprel 2020, 20:00 İqtisadi dəstək və sosial müdafiə proqramlarının DETALLARI açıqlandı 4 Aprel 2020, 19:52 “Aprel döyüşləri böyük zəfərin başlanğıcıdır” - Ağalar Vəliyev 4 Aprel 2020, 19:38 AQTA qida sahəsində çalışan işçilərlə bağlı sahibkarlara müraciət etdi 4 Aprel 2020, 19:28 Azərbaycanda koronavirusla mübarizə aparan həkimlər danışdı - Video 4 Aprel 2020, 19:14 Qubada karantin rejimini pozan çayxana aşkarlandı - VİDEO 4 Aprel 2020, 19:02 DİM rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlərə müraciət etdi 4 Aprel 2020, 18:54 İnsanlar artıq vəziyyətin ciddiliyini qəbul edirlər - Deputat 4 Aprel 2020, 18:46 "Gəlin, gözəlliyimiz üçün qurbanlar verməyək" - Fəxriyyə Xələfova xanımlara SƏSLƏNDİ 4 Aprel 2020, 18:35 KİVDF-nin yeni rəhbəri kimdir? - DOSYE 4 Aprel 2020, 18:10 TƏBİB koronavirusa görə könüllü səhiyyə işçisi AXTARIR 4 Aprel 2020, 18:08 Təhsil Nazirliyinin yeni "Qaynar xətt"i istifadəyə verildi 4 Aprel 2020, 18:00 OPEC+ nazirlərinin görüşü niyə TƏXİRƏ SALINDI? 4 Aprel 2020, 17:55 Çində 3 dəqiqəliyə həyat dayandı - VİDEO 4 Aprel 2020, 17:50 Əcnəbilərin hərəkətinə də məhdudiyyət qoyulacaq 4 Aprel 2020, 17:23 Prezidentdən MTRŞ-ə yeni üzv təyinatı 4 Aprel 2020, 17:08