COVİD-19 pandemiyasından sonra bir çox adamlarda yaddaşsızlıq, təngnəfəslik, halsızlıq kimi simptomlar artıb. Virusun və ona qarşı vurulan peyvəndlərin təsiri nəticəsində insanlar adını qoya bilmədikləri problemlərlə qarşılaşıblar. Anidən yaranan ağrılar, qəfil gələn yorğunluq hissi bunlara nümunə ola bilər.
Həkim-infeksionist Mərdan Əliyev bununla bağlı öz fikirlərini Modern.az saytına açıqlayıb.
O bildirib ki, pandemiyadan sonra insanların səhhətində baş verən dəyişiklər hələ tibbə də naməlumdur.
“Virusdan sonra yaranan xəstəliklərlə bağlı araşdırma lazımdır. Pandemiya vaxtı insanların uzun müddət evdə qalması, oturaq həyat tərzi keçirməsi, maskadan istifadə etməsi D vitamininin azalmasına, immun sisteminin zəifləməsinə gətirib çıxardı. Virusdan sonra ani sərbəstlik kütləvi toplaşmaq yeni virusların çoxalmasına səbəb oldu”.
Ekspert qeyd edib ki, əvvəlki həyata qayıdışın nəticələri ürəkaçan olmadı:
“Nəticədə qripin bəzi növləri, digər kəskin resperator xəstəliklərin baş qaldırması halları yarandı. Lakin vurulan vaksinlər də xroniki xəstəliklərin güclənməsinə şərait yaratdı. Virusun insanda yaratdığı ağır simptomlar sırasına iybilmə və dadbilmənin uzun müddət itməsi də daxildir. Elə xəstələr olub ki, bir il müddətində bundan əziyyət çəkib. Öskürək, sümük-əzələ ağrıları, soyuğa çıxarkən dərhal üşümək, mədə-bağırsaq sisteminin pozulması, ağciyər və tənəffüsdəki çətinliklər və psixoloji sarsıntılar buna misaldır”.
Müsahibimiz söyləyib ki, bütün xəstəlikləri virusun üzərinə yıxmaq da düzgün deyil:
“Bu deyilənlərin hər birinin araşdırmaya ehtiyacı var. Həmçinin qapalı yaşayış, qadağalar insanların sinir sisteminə mənfi təsir etdi. Əsəb, gərginlik, özünüidarə edə bilməmək bunlara nümunə ola bilər. Koronavirus vətəndaşlara daha çox psixoloji zərbələr vurub. Hətta boğulma hissinin anidən gəlməsi də buna aiddir. Panikataklar, ani qəzəblənmələr, gecə yata bilməmək ən çox yaşanan problemlər sırasındadır.
Pandemiya vaxtı nə qədər insanın ölümü də gözlənilməz oldu. Onlar virusa yoluxaraq, daha gərgin mühitə düşdülər. Nəticədə həm bioloji, həm də psixoloji xəstəliyə uduzdular”.
Zərif Sofiyeva
