Azərbaycan tamaşaçılarının uzun illərdir sevə-sevə baxdığı bir sıra milli filmlərin əsas obrazlarını əcnəbi aktyor və aktrisalar canlandırıblar. Bəzilərimiz onları filmdəki qəhrəmanların adı ilə tanıyırıq, gerçəkdə isə kim olmalarından xəbərsizik. Hətta həmin aktyor və ya aktrisanı azərbaycanlı hesab edənlər də az deyil.
Modern.az saytı “Azərbaycan kinosunun əcnəbi qəhrəmanları” adlı rubrikasında oxuculara milli filmlərimizdə əsas rolların ifaçıları olmuş xarici aktyor və aktrisalar haqqında məlumatın təqdimatına davam edir.
Budəfəki təqdimatımız məşhur sovet kino və teatr aktyoru, Azərbaycan konematoqrafiyasının iki şedevr əsərində yaddaqalan rollar oynamış Andrey Fayt haqqındadır.
Rejissor Tofiq Tağızadənin İmran Qasımov və Həsən Seyidbəylinin ssenarisi əsasında çəkdiyi məşhur “Uzaq sahillərdə” filmi Azərbaycan tamaşaçılarının sevə-sevə baxdığı ekran əsəridir. 1958-ci ildə çəkilən kinolent Azərbaycan xalqının şanlı oğlu, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Mehdi Hüseynzadənin II Dünya Müharibəsi illərində İtaliya və Yuqoslaviyada faşist işğalçılarına qarşı apardığı mübarizəyə həsr olunub.
Filmdə yadda qalan obrazlardan biri də aktyor Andrey Faytın canlandırdığı Mazelli obrazıdır.
Mazelli İtaliyanın Triyest şəhərindəki italyan bardelinin (fahişəxana) sahibidir. O, İtaliyanı işğal etmiş alman faşistlərinə işləyir. Mazelli almanlara işləyən digər casus Karranti tərəfindən güllələnir.
Aktyor Andrey Faytın Azərbaycan filmində yaratdığı digər məşhur rol Göygöz Kosadır. “Bir qalanın sirri” adlanın bu film Məmmədhüseyn Təhmasibin "Çiçəkli Dağ" pyesi əsasında ekranlaşdırılıb. Pyesin əsasını isə Azərbaycan xalq nağılları təşkil edir.
1959-cu ildə şəkilən filmin işçi adı "Qanlı Qala" olsa da, o zaman Moskva uşaq filmlərinin qan sözü ilə adlandırılmasına qarşı çıxıb və ad dəyişdirilib.
Quruluşçu rejissor Əlisəttar Atakişiyevin çəkdiyi “Bir qalanın sirri” filmiində xalqın əlindən torpağını və suyunu almış amansız və qəddar hökmdara qarşı kasıb, lakin namuslu və qeyrətli insanların mübarizəsindən danışılır. Alim-həkim Eldostu, onun sədaqətli və sevimli şagirdi Mətanət, igid və cəsur gənc usta Elşən, Kamran baba bu mübarizənin önündə gedirlər.
Xalqa qarşı amansız olan Simnar xana bu işdə sarayın cadugəri Göygöz Kosa kömək edir.
Andrey Faytın yaratdığı Göygöz Kosa çox qəddar, acımasız, qaniçən olmaqla filmi cəmi bircə dəfə izləyən tamaşaçının yaddaşında həmişəlik iz buraxır. Aktyor bu rolu çox ustalıqla ifa edib.
Bəs aktyor Andrey Fayt özü kimdir?
Andrey Andreyeviç Fayt sovet teatr və kino aktyoru, RSFSR-in əməkdar artisti kimi tarixə düşüb. O, 1903-cü il avqustun 16-da Rusiyanın Nijni Novqorod şəhərində anadan olub. 1812-ci ildə Rusiyaya köçmüş alman tacir ailəsinin üzvüdür. Onun atası Andrey Fayt həkim olub, siyasətlə də fəal məşğul olub, eserlərin Kommunist Partiyasının üzvü olub, bir neçə dəfə həbs edilərək Şərqi Sibirə göndərilib. Andrey Faytın atası 1905-ci ildə öz pasiyentlərinin köməyi ilə Fransaya qaçıb. Sonra arvadı və iki oğlu da onun yanında gediblər. Paris yaxınlığındakı ruslar üçün olan düşərgədə yaşayıblar, balaca Andryuşa orada liseydə oxuyub.
Sonradan anası uşaqları ilə birgə Moskvaya qayıdıb, bir qədər keçmiş ataları da onların yanına gəlib. Andrey Fayt “Ke-Ke-Si” adlanan dram dərnəyinə gedib. Həmin dərnəyin təşkilatçılarının beşi də şeir yazır, rəsm çəkir, aktyorluq edirdilər. Andrey isə təkcə musiqi yazırdı.
Andrey Fayt Rusiyada Hava-Dəniz Qüvvələrinin nəzdindəki Mühəndislik İnstitutunda oxuyub. 1927-ci ildə Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunu bitirib, teatr studiyasında kino aktyoru işləyib.
Kinoya ilk dəfə 1924-cü ildə “Göyərçinlərin evi” filmində çəkilib.
Fayt hələ gəncliyində “Hərarətli şəlalə” şeirlər kitabını nəşr etdirib. Aleşa Maslennikovun “Böyük Degeneratovların nicatı” pyesinin tamaşaya qoyulmasından sonra aktyor olacağı ilə bağlı qəti qərar verib.
O, “sovet kinosunun başlıca cinayətkarı” kimi yadda qalıb, təkrarolunmaz müxtəlif cinayətkar obrazlarını yaradıb, bunların arasında xarici agentlərdən tutmuş zalım cadugərlər də olub.
Andrey Fayt iki dəfə evlənib. O, 1928-ci ildən 1930-cu ilədək tanınmış artist Qalina Kravçenko ilə evli olub.
İkinci arvadı Mariya Brilinqdən kinorejissor olan oğlu Yuli dünyaya gəlib.
Görkəmli aktyor 72 yaşında, 16 yanvar 1976-cı il tarixində dünyasını dəyişib.
Modern.az
