ماکرون در سخنرانی خود ارمنستان را به عنوان "پایگاه" سابق روسیه توصیف کرد و یادآور شد که چند سال پیش رهبران اروپا به ایروان سفر نکرده بودند:
"8 سال پیش، این کشور توسط بسیاری از کشورها عملاً به عنوان ماهواره روسیه در نظر گرفته می شد. نیکول پاشینیان با انجام "انقلاب مخملی" تلاش کرد تا خطرات را برای کشور کاهش دهد."
رئیس جمهور فرانسه همچنین به حضور نظامی روسیه در ارمنستان اشاره کرد و اظهار داشت که 4000 سرباز روسی و 1000 مرزبان در خاک این کشور مستقر هستند. به گفته وی، این وضعیت نقش فعال تر اتحادیه اروپا در منطقه را ضروری می سازد و باید از امنیت مرزی ارمنستان حمایت شود.
اما با وجود ارزیابی های سیاسی ماکرون، وابستگی ارمنستان به روسیه تنها به مؤلفه نظامی محدود نمی شود. بر اساس ارزیابی های مجله "اکونومیست"، ارمنستان در میان سه کشور برتر از نظر وابستگی به روسیه قرار دارد.
تحقیقات Modern.az نشان می دهد که این وابستگی چندین جهت استراتژیک را شامل می شود: بخش انرژی، اقتصاد و تجارت، امنیت نظامی، کنترل مرزی، و همچنین زیرساخت ها و حمل و نقل.
بخش انرژی: ستون اصلی نفوذ روسیه
امنیت انرژی ارمنستان تقریباً به طور کامل به روسیه وابسته است. تامین گاز این کشور توسط "گازپروم ارمنستان" مدیریت می شود و سرمایه روسیه در زیرساخت های انرژی موقعیت غالب دارد.
عامل روسیه در تولید برق نیز نقش مهمی ایفا می کند. نیروگاه هسته ای "متسامور" تقریباً 30-40 درصد از تولید برق کشور را تامین می کند. تامین سوخت و پشتیبانی فنی این نیروگاه نیز توسط روسیه انجام می شود.
اقتصاد و تجارت: سطح بالای وابستگی
روسیه همچنان شریک تجاری اصلی ارمنستان است. بخش عمده ای از صادرات ارمنستان به بازار روسیه هدایت می شود. در عین حال، گزارش شده است که تقریباً 70 درصد از سرمایه گذاری های مستقیم خارجی ورودی به این کشور به سرمایه روسیه مرتبط است.
1/3 تجارت خارجی ارمنستان به روسیه مربوط می شود و در 9 ماه اول سال 2023، بخش قابل توجهی از عملیات صادرات-واردات (به ترتیب 51% و 30%-ویرایش) با روسیه انجام شده است. پس از جنگ روسیه و اوکراین، صادرات مجدد ارمنستان به روسیه (خودرو، لوازم خانگی و غیره) تا 3 برابر افزایش یافته است که اقتصاد را بیشتر وابسته کرده است.
علاوه بر این، حواله های ارسالی توسط مهاجران ارمنی شاغل در روسیه نقش مهمی در اقتصاد ارمنستان ایفا می کند. به ویژه پس از سال 2022، افزایش تعداد شهروندان مهاجر از روسیه به ارمنستان، رونق خاصی در بخش خدمات و فناوری اطلاعات ایجاد کرده است.
امنیت نظامی: CSTO و پایگاه روسیه
سیستم امنیتی ارمنستان هنوز به شدت با روسیه یکپارچه است. پایگاه نظامی 102 روسیه واقع در گیومری و همکاری در چارچوب CSTO از شاخص های اصلی این وابستگی است.
در عین حال، بخش مهمی از تسلیحات ارتش ارمنستان بر اساس تجهیزات ساخت روسیه است. این امر وابستگی مسکو را هم از نظر فنی و هم از نظر لجستیکی تقویت می کند.
کنترل مرزی: نقش FSB
_nحفاظت از مرزهای دولتی ارمنستان با ترکیه و ایران توسط نیروهای مرزی سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) انجام می شود. این واقعیت نشان دهنده مشارکت مستقیم یک بازیگر خارجی در امنیت مرزی کشور است.
زیرساخت ها و حمل و نقل: مدیریت استراتژیک
شرکت های روسی سال هاست که در مدیریت تعدادی از زیرساخت های استراتژیک، از جمله سیستم راه آهن، نقش فعالی ایفا می کنند. در زمینه حمل و نقل-لجستیک، ارمنستان عمدتاً به مسیرهایی که از روسیه و گرجستان می گذرد، وابسته است. علاوه بر این، راه آهن ارمنستان تحت مدیریت روسیه است. و این مدیریت تا سال 2044 اعتبار دارد.
