رسواییها، دستگیریها و انتصاباتی که سالهاست در اطراف دیاسپورای آذربایجان در یکاترینبورگ ادامه دارد، وارد مرحله جدیدی میشود. در انتخابات ۱۰ ژانویه که در خانه افسران منطقه برگزار شد، کریم قاسموف، سرهنگ پلیس و کهنهسرباز ۶۹ ساله وزارت کشور، به عنوان رهبر جامعه ملی-فرهنگی “اتحادیه آذربایجان-اورال” منصوب شد.
این انتصاب صرفاً یک تغییر رهبری نیست، بلکه تلاشی برای بازگرداندن کامل کنترل ساختارهای قدرت روسیه بر جامعه آذربایجانی در منطقه ارزیابی میشود. انتخاب فردی که بیش از ۳۰ سال در ارگانهای داخلی کشور خدمت کرده و فارغالتحصیل آکادمی وزارت کشور روسیه است، به عنوان رهبر، این سیگنال را میدهد که دیاسپورا دیگر نه یک "سازمان اجتماعی"، بلکه نوعی واحد حفظ نظم عمومی خواهد شد.
اگرچه کریم قاسموف ادعا میکند که با آرای یکپارچه ۴۸۵ رأیدهنده پیروز شده است، اما اطلاعات به دست آمده توسط Modern.az نشان میدهد که واقعیت متفاوت است. منابع داخلی جامعه گزارش میدهند که نامزدی سرهنگ به هیچ وجه مورد استقبال همگان قرار نگرفته است. حتی اخباری که در روز رأیگیری مبنی بر ورود نیروهای ویژه به ساختمان و وقوع دستگیریها منتشر شد، نشاندهنده میزان تنش و فشار در فضای انتخاباتی است.
لازم به یادآوری است که "کرسی رهبری" دیاسپورای آذربایجان در اورال در سالهای اخیر با پروندههای جنایی خبرساز شده است:
شاهین شیخلینسکی، رهبر چندین ساله دیاسپورای ما، به اتهام مشارکت در سوءقصد و خشونت علیه پلیس به بازداشتگاه تحقیقاتی فرستاده شد.
پس از آن، ویدادی مصطفییف، فردی از ساختارهای حاکم روسیه، به عنوان رئیس انتخاب شد. این شخص که خود را رهبر اعلام کرده بود، نیز طولی نکشید که به اتهام کلاهبرداری دستگیر شد.
آنچه پیداست این است که محافل رسمی روسیه برای پایان دادن به این هرج و مرج در داخل دیاسپورا، به آزمودهترین گزینه – یعنی معرفی یک کادر از سیستم خودشان – روی آوردهاند.
کریم قاسموف خود میگوید که قصد ندارد برای مدت طولانی در این سمت بماند و صرفاً "زیرساختها را آماده کرده" و مسئولیت را واگذار خواهد کرد. اما اینکه این "زیرساخت" به منافع ملی آذربایجانیها خدمت خواهد کرد یا به روشهای مدیریتی ساختارهای قدرت محلی، زیر سوال بزرگی است.
وعدههای "یکپارچهسازی و انطباق" سرهنگ که از شهرک بورادیگاه ماسالی برخاسته و بخش عمدهای از عمر خود را در سیستم پلیس روسیه گذرانده است، در واقع میتواند به معنای قرار گرفتن هموطنان ما در اورال تحت کنترل اداری سختگیرانهتر باشد.