سیستم بهداشت و درمان جهانی ممکن است در 10 سال آینده با کمبود جدی پزشک مواجه شود. بازنشستگی بخش قابل توجهی از پزشکان و پیر شدن جمعیت، تقاضا برای خدمات پزشکی را افزایش خواهد داد. بر اساس برآوردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، تا سال 2030، کمبود نیروی انسانی در بخش بهداشت و درمان در جهان از 11 میلیون نفر فراتر خواهد رفت. این رقم معادل بیش از 15 درصد از حدود 70 میلیون متخصص شاغل در این بخش در حال حاضر است.
Modern.az گزارش می دهد که کارشناسان WHO که تقاضا و عرضه آتی در بازار خدمات پزشکی در 122 کشور را تحلیل کرده اند، به این نتیجه رسیده اند که سیستم های بهداشتی اکثر کشورهای جهان در سال های آینده با کمبود پزشک مواجه خواهند شد.
یکی از دلایل اصلی افزایش تقاضا برای خدمات پزشکی، پیر شدن جمعیت خواهد بود. انتظار می رود تا سال 2030، افراد بالای 60 سال یک ششم جمعیت جهان - 1.4 میلیارد نفر - را تشکیل دهند. این امر منجر به افزایش تعداد بیماری های مزمن غیرواگیر خواهد شد. در حال حاضر، سهم اصلی در ساختار علل مرگ و میر به این بیماری ها تعلق دارد.
به گفته کارشناسان WHO، در 20 سال گذشته، سطح تامین نیروی انسانی بهداشتی در جهان 52 درصد افزایش یافته است. این شاخص شامل پزشکان، پرستاران، متخصصان مامایی، دندانپزشکان و داروسازان می شود.
به طوری که در سال 2006، به طور متوسط 44.8 متخصص بهداشتی به ازای هر 10 هزار نفر وجود داشت، در حالی که این رقم در سال 2025 به 67.9 افزایش یافته است.
با این حال، در آینده نزدیک، بخش قابل توجهی از پزشکان بازنشسته خواهند شد. در کشورهای با درآمد بالا، در 10 سال آینده، از هر سه متخصص، یک نفر به همین دلیل شغل خود را ترک خواهد کرد. در سطح جهان نیز انتظار می رود از هر چهار پزشک، یک نفر بازنشسته شود.
بر اساس پیش بینی های WHO، تا سال 2030، کمبود نیروی انسانی در بخش بهداشت و درمان به 11.1 میلیون نفر خواهد رسید. این رقم بیش از 15 درصد از 70 میلیون متخصص شاغل در این بخش در حال حاضر است. جدی ترین کمبود در بزرگترین اقتصادهای جهان، از جمله ایالات متحده، چین و کشورهای اتحادیه اروپا، پیش بینی می شود.
حسوم دیالو، سرپرست بخش سیاست ها و داده های منابع انسانی آکادمی WHO، معتقد است که از هم اکنون باید اقدامات مربوط به برنامه ریزی، آموزش، استخدام و حفظ کارکنان پزشکی در سیستم بهداشت و درمان بهبود یابد.
در حال حاضر، استرالیا، کانادا و نیوزلند به کارکنان پزشکی مهاجر حقوق رقابتی ارائه می دهند. این حقوق با درآمد کارکنان پزشکی بومی با تخصص مشابه در این کشورها قابل مقایسه است. علاوه بر این، برنامه هایی برای تامین مسکن، کمک به اخذ اجازه اقامت و سپس رسمی کردن تابعیت وجود دارد.
روسیه نیز در رقابت برای جذب پزشکان شرکت خواهد کرد. بر اساس اطلاعات وزارت بهداشت روسیه، در سال 2026، این کشور به 23 هزار پزشک و 63 هزار متخصص کادر درمانی متوسط نیاز دارد. این در حالی است که تعداد کل شاغلین در بخش بهداشت و درمان بیش از 1 میلیون نفر است.
متخصصان روسی به کمبود تخصص های پزشکی اصلی مانند جراحان، متخصصان مغز و اعصاب و متخصصان داخلی در سیستم بهداشت و درمان ملی اشاره می کنند.
کارشناسان روسی از جمله دلایل اصلی کمبود کارکنان پزشکی در این کشور به حقوق پایین، سختی کار، بار عاطفی و همچنین کاهش اعتبار و احترام به حرفه پزشکی در جامعه روسیه اشاره کرده اند.
