Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın Azerbaycan ile ilgili bugünkü açıklamaları dikkat çekti. Paşinyan, yakın zamanda ülkesinden Azerbaycan'a ürün ihracatının da gerçekleşeceğinden emin olduğunu belirtti.
Ancak hangi ürünlerin ihraç edileceğini net olarak söylemedi. Ermenistan'ın Azerbaycan'a hangi ürünleri ihraç edeceği ise merak konusu.
Modern.az'a açıklamasında Milli Meclis İktisadi Politika, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Azer Badamov, 8 Ağustos 2025'te Washington'da Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış sürecinde elde edilen önemli ilerlemeden sonra iki ülke arasında uzun yıllar süren çatışmanın sona erdirilmesi ve sorunların doğrudan diyalog yoluyla çözümü yönünde yeni bir aşamanın başladığını belirtti:
"Artık geçen yılın sonlarından itibaren Azerbaycan kendi topraklarını Ermenistan'ın transit taşımaları için açmaya başladı. Aynı zamanda Azerbaycan Ermenistan'a petrol ürünleri ihracatını da gerçekleştiriyor. Azerbaycan'ın ilk petrol ürünleri Ermenistan pazarına girdiğinde, doğal olarak belirli şüphe ve tereddütler vardı. Ancak zamanla Azerbaycan benzininin ve dizelinin rekabetçi olması kendini gösterdi ve bu ürünlere talep oluştu. Gelecekte Azerbaycan'ın Ermenistan'a ihraç ettiği ürün çeşitliliğinin daha da genişleyebileceğini düşünüyorum. Örneğin, Azerbaycan'ın kimya sanayii ürünlerine Ermenistan'da talep oluşması mümkündür. Pazarda ihtiyaçlar ve imkanlar öğrenildikçe, karşılıklı ticaret için elverişli olan diğer ürünlerin de ihracatı gerçekleştirilebilir. Bunun dışında, devlet başkanımız Nahçıvan'da AzTV'ye verdiği röportajda Azerbaycan'dan Ermenistan'a elektrik enerjisi ihracatının da mümkün olduğunu belirtti."
Milletvekili, doğal olarak ticari-ekonomik ilişkiler geliştikçe, Ermenistan'dan Azerbaycan'a ithal edilen ürünlerin de ortaya çıkmasının mümkün olduğunu kaydetti:
"Bugün Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da Azerbaycan ile Ermenistan arasında elektrik enerjisinin karşılıklı ihracı imkanını dışlamadı. Bu, gelecekte iki ülke arasında ekonomik işbirliğinin enerji sektörünü de kapsayabileceğini gösteriyor. Doğal olarak, ticari-ekonomik ilişkiler geliştikçe, Ermenistan'dan Azerbaycan'a ithal edilen ürünlerin de ortaya çıkması mümkündür. İlk etapta dağ-maden sanayii, faydalı mineraller, çeşitli hammadde türleri ve bu alanla ilgili ürünlerin bu yönde potansiyel oluşturabileceğini düşünüyorum. Ermenistan'ın Azerbaycan'a, Azerbaycan'ın ise Ermenistan'a çeşitli ürünler ihraç etmesi gelecekte tamamen normal bir ekonomik ilişkiye dönüşebilir. Ancak bunun için, her şeyden önce, iki ülke arasında nihai barış anlaşmasının imzalanması ve ilişkilerin hukuki-siyasi temellerinin güçlendirilmesi önemlidir. Barış anlaşmasından sonra diplomatik ilişkilerin kurulması ve karşılıklı ekonomik ilişkilerin daha geniş bir şekilde geliştirilmesi için yeni imkanlar doğacaktır. Belki de zamanla Azerbaycan'da Ermenistan üretimi ürünlere, Ermenistan'da ise Azerbaycan markalarına rastlarız. Çünkü komşu devletler arasında normal ilişkiler oluştuktan sonra işbirliğinin yönleri de genişler. Ticaret ve ekonomik ilişkiler sadece ekonomik getiriler yaratmaz, aynı zamanda halklar arasında karşılıklı güvenin ve ilişkilerin güçlenmesine hizmet eder."
Milletvekilinin sözlerine göre, iki ülke arasında ticari-ekonomik ilişkilerin genişlemesi, uzun yıllar süren düşmanlık ve çatışmanın kademeli olarak ortadan kaldırılmasına da olumlu etki edebilir:
"En önemlisi ise insanların birbirine karşı tutumunda değişiklik yaşanacak, karşılıklı temaslar artacak ve gelecekte Azerbaycanlıların ata yurtlarına güvenli ve serbest bir şekilde dönmesi için daha elverişli koşullar oluşabilir. Ama tüm bunlar tarihimizi unutmamız gerektiği anlamına gelmez. Aksine, Azerbaycan halkının karşılaştığı trajediler, çatışma döneminde yaşanan olaylar ve tarihi gerçekler gelecek nesillere aktarılmalıdır. Tarihi hafıza korunmalıdır ki geçmişte yaşanan trajediler gelecekte tekrarlanmasın. Aynı zamanda, tarihi unutmadan geleceğe bakmayı da başarmalıyız. Çünkü tüm zorluklara ve acı dolu tarihe rağmen, biz komşuyuz ve gelecekte birlikte yaşamanın, karşılıklı işbirliğinin yollarını bulmalıyız. Bugün iki ülke arasında oluşan pratik barış ortamına Azerbaycan ve Ermenistan toplumları kademeli olarak uyum sağlamaya, birbirine alışmaya başlıyor. Bu sürecin devam etmesi, karşılıklı ticaretin ve ekonomik ilişkilerin genişlemesi ise barışın daha sürdürülebilir ve kalıcı olmasına önemli katkı sağlayabilir."
Ekonomist Natig Caferli, Ermenistan'dan Azerbaycan'a tarım ürünleri, balık, meyve ve demir cevheri ithal edilebileceğini kaydetti:
"Ermenistan'ın ihracat potansiyeline baktığımızda, burada esas olarak tarım ürünleri, balık, meyve ve demir cevheri öncü rol oynuyor. Yani Ermenistan'dan Azerbaycan'a bu ürünler ihraç edilebilir."
N. Caferli'ye göre, hatta iki ülke arasında enerji alışverişi de olabilir:
"Biz Ermenistan'a gaz satabilir ve ondan işgalden kurtarılmış topraklarımızın temini için elektrik enerjisi alabiliriz. Sadece bu, uzun bir süreçtir. Kısa sürede bu sürecin gerçekleşmesi zordur. Çünkü teknik sorunlar da mevcuttur. Çünkü ilk etapta bankaların birbirini tanıması gerekiyor. Yani banka transferleri için altyapı kurulmalıdır."
