Yurt dışında eğitim alan vatandaşların elde ettikleri yeterliliklerin ülke içinde tanınması meselesi son yıllarda güncelliğini korumaktadır. Küreselleşme, uluslararası öğrenci hareketliliğinin artması ve yabancı yükseköğretim kurumlarına ilginin yükselmesi, diplomaların tanınması sürecini eğitim politikasının önemli yönlerinden birine dönüştürmüştür.
Son beş yıl içinde diplomaların tanınmasıyla ilgili başvuruların istatistiksel göstergeleri nasıl olmuştur? Bu dönemde kaç diplomanın tanınmasından vazgeçilmiş ve kaç diplomaya olumlu görüş verilmiştir? Diplomaların tanınmaması durumlarının temel nedenleri nelerdir?
Modern.az haber veriyor ki, AzEdu.az'ın sorusuna yanıt olarak Eğitimde Kalite Güvence Ajansı'ndan bildirildiğine göre, 01.01.2021-16.02.2026 tarihleri arasında yabancı yeterliliklerin tanınmasıyla ilgili toplam 25145 başvuru üzerinde ekspertiz yapılmıştır:
“Şöyle ki, Yapılan ekspertiz sonuçlarına göre, 20 855 başvuruya olumlu görüş verilmiş ve başvuru sahiplerine yurt dışında elde ettikleri yeterliliklerin tanınmasına dair ilgili belgeler sunulmuştur. Diğer 4 290 başvuruya ise olumsuz görüş çıkarılarak bu kişilerin yükseköğretim uzmanlıklarının ülke topraklarında tanınmaması hakkında karar alınmıştır.
Ajans, ret durumlarının temel nedenlerinin şunlar olduğunu bildirmiştir:
"Eğitim yükünün eğitim alınan ülkede belirlenen normatiften az olması; eğitim dilinin yetersiz seviyede olması; hem eğitim yükünün normatiften az olması hem de eğitim diliyle ilgili uyumsuzluk; uzmanlık alanında önemli farkın bulunması; diplomanın özgünlüğünün teyit edilmemesi vb.
Ülkeler bazında başvuru sayısına bakıldığında Rusya Federasyonu, Türkiye Cumhuriyeti, Ukrayna, Gürcistan ve Birleşik Krallık ön sıralarda yer almaktadır. En çok başvuru yapılan uzmanlık alanları ise hukuk, ekonomi, finans, tıp ve işletme yönetimidir”.
Açıklanan istatistiksel göstergeler, son beş yılda diplomaların büyük çoğunluğu hakkında olumlu karar verilse de, belirli bir kısmı için ret durumlarının da yeterince olduğunu göstermektedir. Bu ise yurt dışında eğitim almayı planlayan kişiler için seçilen yükseköğretim kurumunun, programın akreditasyonunun, eğitim yükünün önemini bir kez daha teyit etmektedir. Diplomaların tanınması sürecinde şeffaflık ve normatif gerekliliklere uygunluk, hem eğitimin kalitesinin korunmasına hem de iş piyasasında adil bir rekabet ortamının oluşmasına hizmet etmektedir.
