19 yanvar 2019, Şənbə
Ana Səhifə - ÖLKƏ - Bişkekdə kəsilən atəş: Azərbaycan hansı protokolu imzalayıb?
Bişkekdə kəsilən atəş: Azərbaycan hansı protokolu imzalayıb?
12.05.2011, 16:34

Keçmiş dövlət müşaviri: “Biz tamam başqa sənədə imza atmışıq”

Bu gün Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəslə bağlı imzalanmış Bişkek protokolunun 17 –ci ildönümüdür. Bu sənəd hazırda erməni tərəfinin əlində siyasi alver predmetiinə çevrilib. Erməni siyasətçiləri və politoloqları bir ağızadan bu protokola istinad edərək guya Azərbaycanın qondarma “Dağlıq Qarabağ Respublikası”nı danışıqlarda bərabərhüquqlu tərəf kimi tanıdıqlarını iddia edirlər. Bəs əsl həqiqət necə olub?
Modern.az 1993-1995-ci illərdə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin beynəlxalq məsələlər üzrə müşaviri olmuş Qabil Hüseynlidən Bişkek Protokolu ilə bağlı bəzi məqamları aydınlaşdırmağı xahiş edib. Dövlət müşaviri olan Q.Hüseynli həmin vaxt proseslərin içində olub.

Q. Hüseynlinin sözlərinə görə, Bişkek sazişi atəşkəs rejiminin yaradılması üçün imzalanmış hüquqi –siyasi sənəd idi və Azərbaycan bu sənədə imza atmaq istəyirdi.

“Çünki Azərbaycan arıq Rusiyanın ciddi dəstəyi ilə hərbi əməliyyatalar aparan ermənilərə qarşə dayana bilmirdi. Ermənilərin maksimum məqsədi Daqğlıq Qarabağ ətrafında təhlükəsiz bufer zonası yaratmaq idi. Bundan əlavə, ermənilərin daha ciddi niyyətlərindən biri Yevlaxı ələ keşirmək, Murovdan enərək Gəncəyə girmək və bu hissəni Bakıdan ayırmaq idi. Çox təhlükəli vəziyyət yaranmışdı və Azərbaycan Rusiyanın təklif etdiyi atəşkəsə razılıq verdi”-deyə politoloq vurğulayıb.  
Q.Hüseynlinin sözlərinə görə, sülh sazişinin vacibliyini Moskva da gözəl başa düşürdü.
“Ruslar görürdülər ki, vəziyyət ənadəzədən çıxır. Çünki ermənilərin daha bir neçə rayonu tutmasını dünya qəbul etməyəcəkdi və Ermənistanı işğalçı elan edəcəkdilər. Bundan sonra Rusiya guya, vasitəçilik təklifini irəli sürdü. Və atəşkəs sənədinin Bişkekdə imzalanmasını təklif etdi”.

Mərhum prezident Heydər Əliyev atəşkəslə bağlı sənədi imzalamaq üçün Bişkekə Ali Sovetin sədrinin birinci müavini mərhum Afiyəddin Cəlilovu göndərir. Qırğızıstanın paytaxıtna gələn A.Cəlilov burada gözlənilməz vəziyyətlə qarşılaşır. Onu burada ruslarla yanaşı, Dağlıq Qarabağ erməniləri qarşılayır. Bişkekdə A.Cəlilova deyirlər ki, atəşkəs protokoluna “Dağlıq Qarabağ Respublikası” adından da imza atılmalıdır. Dərhal Bakıya zəng vuran vitse-spiker vəziyyət barədə Heydər Əliyevə xəbər verir. Prezident onu Bişkeki tərk edərək Bakıya qayıtmağa çağırır.  

“A.Cəlilov Bakıya zəng edərək bildirdi ki, atəşkəs haqqında sənədi imzalamaq üçün qondarma “DQR” nümayəndələri də Bişkekə gəlib. Heydər Əliyev məsləhətləşmələrdən sonra A.Cəlilova Bakıya qayıtmağı tapşırdı”-deyə Q.Hüseynli bildirib.

Cəlilov Bişkeki tərk edəndən sonra Rusiyanın Minsk Qrupundakı həmsədri Kazimirov Bakıya gəlir.
“Bakıda görüş zamanı  Heydər Əliyev ona dedi ki, atəşkəs haqqında sənəddən “DQR” ifadəsi  çıxarılmalı və ora erməni və Azərbaycan icmasının nümayəndələrinin adı salınmalıdır. Kazimirov dərhal razılaşdı. Qərara alındı ki 3 nüsxədə-erməni rus və Azərbaycan dilində hazıralanan sənəddə Azərbaycan Prezidentinin təkidli tələbi ilə qondarma “DQR” sözü çıxarılsın və sənədə “erməni və azərbaycanlı icmaları” ifadəsi salınsın. Bundan sonra ekspertlərin iştirakı ilə protoklun üç nüsxədə tərtib edildi. Xatırlayıram ki, Heydər Əliyevin təkidli tələbindən sonra Kazimirov Azərbaycan tərəfinin düzəliş etdiyi sənədin hüquqi qüvvəsinin olduğuna dair imza da atdı. Bundan sonra Milli Məclisin sədri Rəsul Quliyev Bişkekə gedərək sənədi imzaladı. Onunla yanaşı, bu sənədi Azərbaycan icması adından Şuşa şəhər İcra Hakimiyyətinin başçıss Nizami Bəhmənov imzalayıb”-deyə Q.Hüseynli vurğulayıb.

Keçmiş dövlət müşavirinin sözlərinə görə, indi ermənilərin bizim tərəfdən guya “DQR”in tanınması ilə bağlı iddiaları yersizdir.
“Yəqin ki, onlar protokolun ilk varianıtına əsaslanıb belə mənasız iddia irəli sürürlər. Halbuki, rəsmi Bakı protokolun ilkin variantını imzalamaqdan imtina edib. Orada Azərbaycan tərəfinin imzası yoxdur. Biz yalnız “erməni və azərbaycan icmasının nümayəndələri” olan sənədləri imzalamışıq”-deyə politoloq vurğulayıb.

Q. Hüseynli qeyd edib ki, Rusiyalı həmsədr Vladimir Kazimirov Bakıda olarkən sənədlərin hər üç variantını Bakıya göndərəcəyini vəd etsə də, 1995-ci ilə qədər bu sənədlər Bakıya göndərilməyib.
“Mənim ondan sonra bu sənədlərin bizə göndərilib-göndərilmədiyindən məlumatım yoxdur” –deyə Q.Hüseynli vurğulayıb.

Qarabağ müharibəsi vaxtı cəbhə bölgəsində atəşkəsi nəzərdə tutan sənəd olan Bişkek protokolu 1994-cü ilin mayında imzalanıb. Sənədə Ermənistan və Azərbaycanın parlament sədrləri, həmçinin Dağlıq Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmalarının rəhbərləri imza atıb.

Azərbaycan tərəfi sənədə iki əlavə ilə imza atmışdı. Bişkek protokolunun 5-ci abzasında "tutulmuş ərazilər" sözü "işğal olunmuş ərazilər"lə əvəzlənmiş və atəşkəsdən sonra cəbhə xəttində yerləşdiriləcək müşahidəçilərin isə "beynəlxalq müşahidəçilər missiyası" olması qeyd olunmuşdu.

Xaqani Səfəroğlu


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda sərnişin avtobusu qəza törətdi
19.01.2019, 21:01

Bakıda sərnişin avtobusu qəza törətdi

Hərbi helikopter qəza təhlükəsi ilə üzləşdi
19.01.2019, 20:46

Hərbi helikopter qəza təhlükəsi ilə üzləşdi

Ali məktəblərə tələbə qəbuluna dair...  - RƏSMİ
19.01.2019, 20:31

Ali məktəblərə tələbə qəbuluna dair...  - RƏSMİ

Meksikadakı partlayışda 66 nəfər öldü
19.01.2019, 20:19

Meksikadakı partlayışda 66 nəfər öldü

Əli Əhmədov: “Səbəb müxalifətin sosial dayaqlarını itirməsidir”
19.01.2019, 20:01

Əli Əhmədov: “Səbəb müxalifətin sosial dayaqlarını itirməsidir”

“Dinc əhaliyə divan tutuldu” – Rövşən Rzayev
19.01.2019, 17:30

“Dinc əhaliyə divan tutuldu” – Rövşən Rzayev

Milli Şuranın mitinqində 2800 nəfər iştirak edib – RƏSMİ
19.01.2019, 17:19

Milli Şuranın mitinqində 2800 nəfər iştirak edib – RƏSMİ

Məcburi köçkün uşaqları üçün seçimlər başa çatıb
19.01.2019, 17:16

Məcburi köçkün uşaqları üçün seçimlər başa çatıb

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı
19.01.2019, 17:14

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı

Zimbabve Prezidentinin Azərbaycan səfəri başa çatdı
19.01.2019, 16:47

Zimbabve Prezidentinin Azərbaycan səfəri başa çatdı

“Avropa Parlamentinin son qətnaməsi ikrah doğurur”
19.01.2019, 16:42

“Avropa Parlamentinin son qətnaməsi ikrah doğurur”

“20 Yanvar əsasında müstəqilliyimiz möhkəmləndi” - MirHəsən Seyidov
19.01.2019, 16:32

“20 Yanvar əsasında müstəqilliyimiz möhkəmləndi” - MirHəsən Seyidov

“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi
19.01.2019, 16:27

“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi

Deputat və professor Modern.az-ın Nəsimi ilə bağlı addımını yüksək QİYMƏTLƏNDİRDİ   
19.01.2019, 15:55

Deputat və professor Modern.az-ın Nəsimi ilə bağlı addımını yüksək QİYMƏTLƏNDİRDİ  

8 Olimpiya mükafatçısı Bakıda çıxış edəcək – İLK DƏFƏ
19.01.2019, 15:32

8 Olimpiya mükafatçısı Bakıda çıxış edəcək – İLK DƏFƏ

Biləcəri sakinləri “Güllə Yağışı”nın önünə toplandı
19.01.2019, 15:11

Biləcəri sakinləri “Güllə Yağışı”nın önünə toplandı

UNEC-də hər bir tələbə müraciəti araşdırılır
19.01.2019, 15:06

UNEC-də hər bir tələbə müraciəti araşdırılır

Bakıda narkotacirlərə qarşı ƏMƏLİYYAT - dəstə tutuldu      
19.01.2019, 15:03

Bakıda narkotacirlərə qarşı ƏMƏLİYYAT - dəstə tutuldu    

Azərbaycan və Zimbabve prezidentləri görüşdü - YENİLƏNİB
19.01.2019, 14:40

Azərbaycan və Zimbabve prezidentləri görüşdü - YENİLƏNİB

Sabah bəzi avtobusların hərəkət trayektoriyası dəyişdiriləcək
19.01.2019, 14:38

Sabah bəzi avtobusların hərəkət trayektoriyası dəyişdiriləcək

DTX rəhbərliyi Şəhidlər xiyabanını ziyarət etdi
19.01.2019, 14:02

DTX rəhbərliyi Şəhidlər xiyabanını ziyarət etdi

Gömrükdə Gürcüstan vətəndaşının avtomobilindən marixuana çıxdı 
19.01.2019, 13:55

Gömrükdə Gürcüstan vətəndaşının avtomobilindən marixuana çıxdı 

Sabahın havası - şaxta olacaq
19.01.2019, 13:32

Sabahın havası - şaxta olacaq

Ehsan Zahidov “DİN-in bu hüquqları əlindən alındı” iddiasını yalanladı  
19.01.2019, 13:19

Ehsan Zahidov “DİN-in bu hüquqları əlindən alındı” iddiasını yalanladı  

Cəlil Məmmədquluzadə həftəsi keçiriləcək: “Ona ateist deyirdilər”...
19.01.2019, 13:08

Cəlil Məmmədquluzadə həftəsi keçiriləcək: “Ona ateist deyirdilər”...

Lənkəranda  20 Yanvar şəhidləri anıldı - FOTO
19.01.2019, 13:01

Lənkəranda  20 Yanvar şəhidləri anıldı - FOTO

“Reseptlə” dilənənlər – XƏBƏRDARLIQ
19.01.2019, 12:44

“Reseptlə” dilənənlər – XƏBƏRDARLIQ

Bakıda piyada ÖLÜMÜ 
19.01.2019, 12:40

Bakıda piyada ÖLÜMÜ 

Yanacaqdoldurma məntəqəsinə maskalı basqın edənlər saxlanıldı
19.01.2019, 12:24

Yanacaqdoldurma məntəqəsinə maskalı basqın edənlər saxlanıldı

Borca görə 19 nəfər tutuldu
19.01.2019, 11:05

Borca görə 19 nəfər tutuldu

Balakən sakinlərindən qanunsuz silahlar götürüldü
19.01.2019, 10:58

Balakən sakinlərindən qanunsuz silahlar götürüldü

Polis axtarışda olan şəxsi saxladı
19.01.2019, 10:54

Polis axtarışda olan şəxsi saxladı

Kosmik peykləri məhv edəcək RAKET - 17 dəqiqəyə 3 min kilometr uçdu 
19.01.2019, 10:41

Kosmik peykləri məhv edəcək RAKET - 17 dəqiqəyə 3 min kilometr uçdu 

Nəsiminin Suriyadakı məzarından ÖZƏL FOTOLAR
19.01.2019, 10:11

Nəsiminin Suriyadakı məzarından ÖZƏL FOTOLAR

Ermənilər kəndlərimizi atəşə tutdu
19.01.2019, 09:51

Ermənilər kəndlərimizi atəşə tutdu

İspaniyanın ilk Oskar alan aktyoru - 50 yaşlı məşhur...
19.01.2019, 09:35

İspaniyanın ilk Oskar alan aktyoru - 50 yaşlı məşhur...

20 yanvardan bəhs edən filmin məsləhətçisi: “Telekanallar “Hüznlü ana”nı vermək istəmirlər” - MÜSAHİBƏ  
19.01.2019, 09:32

20 yanvardan bəhs edən filmin məsləhətçisi: “Telekanallar “Hüznlü ana”nı vermək istəmirlər” - MÜSAHİBƏ  

Şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının III turu yekunlaşdı
19.01.2019, 01:01

Şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının III turu yekunlaşdı

Ukrayna əhalisinin sayı  208,8 min nəfər azalıb
19.01.2019, 00:47

Ukrayna əhalisinin sayı  208,8 min nəfər azalıb

Avtoqəzada yaralanan sürücü xəstəxanada öldü
19.01.2019, 00:27

Avtoqəzada yaralanan sürücü xəstəxanada öldü

Meksikada 6 bal gücündə zəlzələ
19.01.2019, 00:16

Meksikada 6 bal gücündə zəlzələ

Trampla Kim Çen In fevralda yenidən görüşəcək
18.01.2019, 23:59

Trampla Kim Çen In fevralda yenidən görüşəcək

Əllə oynayan futbolçulara yeni cəza
18.01.2019, 23:42

Əllə oynayan futbolçulara yeni cəza

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
18.01.2019, 23:31

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Terrorçuluğa qarşı əməliyyatda 43 nəfər yaxalandı   
18.01.2019, 23:07

Terrorçuluğa qarşı əməliyyatda 43 nəfər yaxalandı  

Qəzzada qarşıdurma: 30 yaralı
18.01.2019, 22:47

Qəzzada qarşıdurma: 30 yaralı

Bakıda itkin düşən uşaq tapıldı
18.01.2019, 22:30

Bakıda itkin düşən uşaq tapıldı

“Qalatasaray” heyətinə yeni futbolçu qatdı
18.01.2019, 22:16

“Qalatasaray” heyətinə yeni futbolçu qatdı

Fransada aksiyaların yeni mərhələsi başlayır
18.01.2019, 21:59

Fransada aksiyaların yeni mərhələsi başlayır

Azərbaycanın axtarışa verdiyi şəxs Rusiyada tutuldu
18.01.2019, 21:44

Azərbaycanın axtarışa verdiyi şəxs Rusiyada tutuldu

ARXİV