16 noyabr 2018, Cümə
Ana Səhifə - - “Bu şəhər dünyanın gözü baxa-baxa yer üzündən silindi” - SÖHBƏT
“Bu şəhər dünyanın gözü baxa-baxa yer üzündən silindi” - SÖHBƏT
24.04.2015, 18:57

Telejurnalist Nadejda İsmayılovanın xatirələri...
         
Nadejda İsmayılova... Onun xüsusi təqdimata ehtiyacı yoxdur. Azərbaycan telejurnalistikasında silinməz əməyi, imzası var. Nə çəksə, nə yazsa yadda qalıb, tariximizin səhifəsinə çevrilib. Nadejda xanımla söhbətlərimizdə onun başdan-ayağa Vətəni Azərbaycan üçün necə yandığını görmüşəm. Eynilə bir şam ki, özünü  yandırıb. Yandırıb ki,bu millətin ağır zamanlarında başına gətirilən ağrı-acılarını, həqiqətlərini eşitmək istəyənlərə və istəməyənlərə çatdırdsın. Vətənin ən ağır günlərində od-alovun içərisindən keçib, müharibə bölgələrindən hər gün təzə xəbərlər verib, Azərbaycanın tarix fondlarında indi qızıl lentlər kimi saxlanılan anları, məqamları gətirib. O, “Azərbaycan”, “Vətən” sözünü bir başqa cür deyir. O danışanda, söhbət edəndə bütün əzaları bu sevgini, məhəbbəti, yanğını hiss etdirir qarşı tərəfə.  O, sözün əsl mənasında Xocalıda SOYQIRIMİ görən bir şahiddir!

Bu gün bütün dünyanın əksəriyyəti Türk dünyasını sarsıtmaq, Çannaqala zəfərinin acısını ürəklərində ovutmaq üçün sarsılan siyasi qüvvələr tərəfindən uydurulan qondarma “erməni soyqırımı” haqqında  ağlaşmalara, sinə cırmağa, saçyolmalara getdiyi bir vaxtda, biz də başımıza ermənilər tərəfindən gətirilən soyqırımı faciələrini danışmalı, bağıra-bağıra, çığıra-çığıra dünyaya car çəkməliyik. Ona görə bu gün Nadejda xanımla bu ilin fevral ayında etdiyim söhbətə yenidən qayıtdım.  O söhbəti Nadejda İsmayılovanın həmin günlərdən saxladığı yadigar lentlətə baxa-baxa etmişdim. Bu gün isə  günümüzü nəzmə çəkdim.


... 1992-ci il 26 fevraldan uç gün  sonra, yəni ora yol açılan kimi Nadejda İsmayılova, Namiq Şirəlibəyov və İzzət Əzizov çəkiliş qrupu ilə talan olmuş Xocalıya tələsmişdi.  Əslində, “O günləri necə  xatırlayırsınız ?” deməyə də utanırsan. Və söhbət edəndə görürsən ki, heç o günləri bir an da unutmayıb. Hər dəfə “müharibə, işğal olunmuş ərazilərimiz” deyəndə, müharibə bölgəsində keçirdiyi anlar keçir gözünün önündən:

- Bizim çəkiliş qrupumuz faciənin üçüncü günü Ağdama uçdu. Aeroporta enəndən sonra qarşımıza çıxan ilk yol maşını ilə şəhərə tələsdik. Şəhərin yaxınlığına çatar-çatmaz ağlaşma, qışqırıq səsləri eşidilməyə başladı. Yaxınlaşdıqda bu səslərin Ağdam məscidindən gəldiyini gördük. 1 saat əvvəl buraya Xocalıda amansızcasına  qətlə yetirilənlərin meyitlərinin bir hissəsini gətirmişdilər.  Xocalıda xüsusi amansızlıqla öldürülmüş,bir neçə “Kamaz” maşınına doldurulmuş   insanların meyitlərini gətirib Ağdam məscidinin həyətinə boşaltdılar. Təsəvvür edirsiniz, biz apokalipsisin şəkillərini çəkirdik. İnsanlar şokda idi. Onlar meyitlər arasından oğlunu, övladını, qardaşını, anasını axtarırdılar... Bu mənzərəyə baxmaq, bu görüntüləri izləmək çətin idi. Məscidə yığılanların qışqırtıları, ağlaşmalar, sağçlarını yolub, üzünü cıran qadınların sifətlərindən, gözlərindən qan axırdı... Qadınlar ağıllarını itirmişdilər. Mən də huşumu itirdim...
... Özümə gələndə başımın üzərində bayaq üzü al qana bulanmış o qadını gördüm. Öz dərdini unudub, mənə “Qurban olum, ayıl. Həkim çağırın” deyirdi. Başımı tumarlayırdı, qayğıma qalırdı. Mən özümdə qüvvət tapıb, ayıldım .Və o qadının qarşısında özümdən utandım. O bu boyda dərdin ağırlığından yıxılmamışdı... Onların qarşısına Xocalıdan iki “Kamaz” maşını ölüm gətirmişdilər. Məhz ölüm... İki “Kamaz” ölüm.

Və o zaman öz-özümə fikirləşdim ki, qoy ağlasınlar, ucadan qışqırsınlar... İnsanın bütün varlığını saran o ağrını, acını, dərdi ancaq belə qışqırıq səsləri ilə içərisindən çıxarmaq olardı.. O səslər kökslərində qalsyadı, o gün həmin məscidə yığılanlar da ölüb həmin meyitlərə qarışacaqdılar. Yaşamaq lazım idi. Yaşamaq!!! Millət nəyin bahasına olur olsun yaşamalı, varlığını sübut etməliddir!!!

İşimiz çox idi. Yükümüz ağır. Biz Ağdamın əl çatan, ayaq tutan hər yerinə tələsirdik. Şəhər o müdhiş gecədə Xocalıdan qaçanlarla dolu idi. Əslində buradan başqa qaçacaqları yer də yox idi. Şahidləri danışdırdıq .Onların danışdıqları dəhşət idi. Onların içərisində ailəsinin 12 üzvünü itirən, balasını yolda qoyub qaçan, ölüsünü tullayıb gələnlər var idi. Eləsi də var idi ki, ölmüş bildiyi doğmalarını gəlib Ağdamda tapmışdı. 
***
Nadejda İsmayılova indi əlinin altında olan videoarxivə yenidən baxmağa çətinlik çəksə də, o lentlərə yenidən baxırdıq. Kadrdakı insanlar 2 gün əvvəl başlarına gələni danışırdılar. Hələ hadisələrin şokunda olduqlarından, bəlkə də faciənin ağırlığını o qədər dərk etmirdilər. Nəhayət Hacıyev, Vidadi  Cavadov, Azər Hacıyev başlarına gələn dəhşətləri danışırdılar:
“ Məni və mənim yerlimi zirzəmiyə atdılar. İşıq, yemək su yox idi. Mən paslanmış boruları yalayırdım ki, heç olmazsa mədəmdə nəsə olsun. Elə bilirdim ki, ölmüşəm. Zirzəmidə saxlandığımın 20-ci gün imiş. Ermənilər zirzəmiyə düşdülər. Biri o birinə dedi: “Hansından başlayaq?”. “Cavandan”-deyə o biri cavab verdi. Onlar gözümün qarşısında  qonşumun başını kəsdilər. Bu zaman rus hərbçisi peyda oldu. Və gördüklərindən dəhşətə gəlib erməni döyüşçülərinə çığırdı: “Neyləyirsiniz? Heyvansınız?.. Qurtarın... Bəsdirin...”. Sonra da iyrənmiş kimi ayaqlarını yerə tökülən qanın içərisindən çıxardı. Deyəsən həmin hərbçi bu ermənilərin başının böyüyü idi. Ona tabe olurdular. Sonra onlar məni bir erməni döyüşçüsünə dəyişdilər, hələ doğmalarımdan pul da aldılar. Beləcə mən sağ qaldım. Mən cəhənnəmdən gəlmişdim”.

***

Nadejda xanım İsmayılovanın Xocalıdan çəkdiyi  o lentlərdə  bir türkmən və bir özbək balası nə baş  verdiyini anlayandan sonra, 366-cı rus alayından qaçıb Ağdama pənah gətiriblər. Ağdama gələndə isə əyinlərində olan rus hərbçi formasının hesabına neçə uşağı və qocanı bu faciədən xilas edə bilmişdilər.
O lentlər tam bir Xocalı və Ağdam gündəliyidir. Hər saniyəsində, dəqiqəsində dəhşət, vəhşilik və insanlığa sığmayan erməni vandalizminin kadrları.
Və bir də ki güllə yağışı kimi yağdırılan suallar:

- Faciənin baş verməsinin günahkarı kimdir?
- Niyə hadisənin qarşısı alınmadı?
- Ağdama tərəf yollar erməni döyüşçüləri ilə bağlı olanda, nədən uşaqları və qadınları Xocalıdan çıxarmadınız?
- Faciənin qurbanına, nişangahına çevrilən insanlar üçün dəhliz açılanda , bu əməliyyata kim mane oldu?
- Vertolyotların şəhərə uçub gəlməsinə kim mane olmuşdu?
- Nəyə görə şəhərin rəhbərləri vəziyyəti tam nəzarətdə saxladıqlarını, heç bir təhlükənin olmadığını deyirdilər?
Bu suallara cavab axtarırdı. 
***

Nadejda xanımdan Allahverdi Bağırovu necə xatırladığını soruşdum:
- Həmin günləri, həmin illəri ömrümün yarısından çoxu sayıram. Və orada Xalq Cəbhəsinin Ağdam könüllülər batalyonundan bir Allahverdi Bağırov vardı. Onun üzündəki solmuş təbəssümü, yorğun sifətinı unuda bilmirəm. Mənə elə gəlirdi ki, bu güclü, cüssəli oğlan gözlərimin qarşısında bu dəqiqə səndərləyib yıxılacaq. Heç kim bilmirdi ki, o nə zaman yatır. Ümumiyyətlə yatırmı? Mən çəkiliş qrupumuzun rejissoru Namiq Şirəlibəyov və operator İzzət Əzizovla çəkilişləri səhər o başdan başlayırdıq, eşidirdik ki, Allahverdi artıq hardasa insanların köməyinə çatır, üzərinə düşən hansısa əməliyyatı yerinə yetirir. Gah ermənilərlə danışıqlarda olurdu, gah meyit dəyişirdi, gah da ağlayıb-sızlayan ana-bacıların ətrafında onlara ürək-dirək verir, saçlarını tumarlayırdı. Qəfildən gedib postları yoxlayırdı, Ağdamı qoruyan uşaqların ayıq-sayıq olmaları üçün tapşırıqlar verirdi. Bir də görürdün ki, əlinə bir dəfə də tüfəng götürməyən müdafiəçiləri silahla davranmağı öyrədir. Allahverdi Əsgərəna - döyüşlərin ən qızğın mərkəzinə gedib oradan ermənilərdən ya ölümüzü, ya dirimizi alıb gətirirdi. Bu erməni silahlı əsgərləri ilə qarşılaşmanın hər dəqiqəsində ölüm var idi...

Həmin gün maraqlı bir hadisə oldu. Bizi  ermənilərlə həmsərhəd  Əsgərana qədər apardılar. Lakin maşında oturmağımız və özümü göstərməməyimiz əmr olundu. Biz gizli çəkiliş aparırdıq. Bu zaman əynində  kürk olan bir erməni  şax yerişi və xüsusi ədası ilə Allahverdiyə yaxınlaşdı, nəsə danışdılar. Yenə meyit dəyişirdilər. Erməninin üzündə məmnunluq var idi. Bizim azərbaycanlıları - uşaqlarımızı, qocalarımızı, xəstələrimizi öldürməyin məmnunluğu. O səhnəni indi də xatırlayanda köksümdə ürəyim param-parça olur... Allahverdinin yanında məğrur görünən əlləri uşaqlarımızın qanına batmış erməni...

Allahverdi  ölümün gözünə dik baxırdı. Elə həmin ilin iyun ayında Allahverdi Bağırov minaya düşərək həlak oldu. Onu Ağdam qəbristanlığında dəfn elədilər. Mənim üçün əslində bu gün Ağdam başdan-ayağa qəbristanlıqdır.

- Xocalı faciəsi Sizin təbirinizdə nədir?
- Xocalı hadisələri Qarabağ kampaniyasının ərazisini və xarakterini dəyişdi. XX əsrin sonlarında heç bir strateji və iqtisadi əhəmiyyəti olmayan balaca bir şəhər DÜNYANIN GÖZÜ BAXA-BAXA yer üzündən silindi. Dünya Tarixinin qanlı səhifəsində olan Hernika, Liditsa, Sonqmi şəhərləri kimi. Bu sıraya bir Xocalı da yazıldı. Fərq onda idi ki, burada insanların öldürülməsi üçün yeni metodlar, yeni üsullar işləndi və tətbiq edildi.
- Nadejda xanım bəs Siz nəyə inanırsınız, nə gözləyirsiniz? Düz 23 il keçib. Xocalı faciəsini isə dünya hələ də tanımaq istəmir..
 - Mən də inanıram ki, və inanmaq istəyirəm ki, gec-tez bu terroru törədənlərin, Azərbaycan xalqına qarşı bu soyqırımı  edənlərin MƏHKƏMƏSİ olacaq. O MƏHKƏMƏ ZALINA Xocalıda günahsız ölən şahidlər çağırılacaq. Və bir də dünyadan silinən Xocalı şəhəri. O Xocalı ki, dünyanın gözü qarşısında 1992-ci ilin 26 fevralında öldürdülər. Və bu məhkəmə çox ağır olacaq. O ruhların çağırılacağı məhkəməni çox həsrətlə gözləyirəm!!!                  


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
7 BMT sülhməramlısı öldürüldü
16.11.2018, 00:46

7 BMT sülhməramlısı öldürüldü

Nazir Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklərin detallarını açıqlayıb
16.11.2018, 00:28

Nazir Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklərin detallarını açıqlayıb

Səfir Meksika şəhəri ilə Bərdənin qardaşlaşmasını təklif edir
16.11.2018, 00:09

Səfir Meksika şəhəri ilə Bərdənin qardaşlaşmasını təklif edir

Öldürülən Rusiya səfirinin istintaqı tamamlandı
15.11.2018, 23:56

Öldürülən Rusiya səfirinin istintaqı tamamlandı

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
15.11.2018, 23:38

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Sabahdan avtomobillərdə pərdə və jalüzlər qadağan olunacaq
15.11.2018, 23:24

Sabahdan avtomobillərdə pərdə və jalüzlər qadağan olunacaq

“Nağdsız ödəniş edənlərə vergi güzəştləri nəzərdə tutulur”- Mikayıl Cabbarov
15.11.2018, 23:10

“Nağdsız ödəniş edənlərə vergi güzəştləri nəzərdə tutulur”- Mikayıl Cabbarov

Maştağada qəbirqazan “iş başında” öldü
15.11.2018, 22:58

Maştağada qəbirqazan “iş başında” öldü

Trampdan Fətullah Gülənin Türkiyəyə ekstradisiyası üçün göstəriş
15.11.2018, 22:41

Trampdan Fətullah Gülənin Türkiyəyə ekstradisiyası üçün göstəriş

Azərbaycan komandası məğlub oldu
15.11.2018, 22:27

Azərbaycan komandası məğlub oldu

Sumqayıtda yaşlı kişi intihar edib
15.11.2018, 22:16

Sumqayıtda yaşlı kişi intihar edib

Azərbaycana iş üçün gələn Türkiyə vətəndaşlarının sayı xeyli azalıb
15.11.2018, 22:07

Azərbaycana iş üçün gələn Türkiyə vətəndaşlarının sayı xeyli azalıb

OPEC-in yeni prezidentinin adı açıqlandı
15.11.2018, 21:54

OPEC-in yeni prezidentinin adı açıqlandı

Agentlik Bakıdakı dəhşətli tıxaca görə bu qurumları GÜNAHKAR sayır
15.11.2018, 21:42

Agentlik Bakıdakı dəhşətli tıxaca görə bu qurumları GÜNAHKAR sayır

Yunanıstanda Gürcüstan vətəndaşına 290 il həbs cəzası verildi
15.11.2018, 21:30

Yunanıstanda Gürcüstan vətəndaşına 290 il həbs cəzası verildi

Əhali 10 ayda dərmana təqribən 400 milyon manat xərcləyib
15.11.2018, 21:16

Əhali 10 ayda dərmana təqribən 400 milyon manat xərcləyib

Qaşıqçı cinayətinə görə 17 nəfərə sanksiya tətbiq edildi
15.11.2018, 21:03

Qaşıqçı cinayətinə görə 17 nəfərə sanksiya tətbiq edildi

Avtobus qəzasında xeyli insan yaralandı
15.11.2018, 20:48

Avtobus qəzasında xeyli insan yaralandı

Baş nazir istefaya göndərilir
15.11.2018, 20:37

Baş nazir istefaya göndərilir

“Instagram” Prezidentin səhifəsini yenidən bağladı
15.11.2018, 20:28

“Instagram” Prezidentin səhifəsini yenidən bağladı

Peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi ilə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqlənib
15.11.2018, 20:15

Peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi ilə bağlı Dövlət Proqramı təsdiqlənib

Azərbaycan şirkətləri Çinə ixracı genişləndirir - FOTO
15.11.2018, 20:03

Azərbaycan şirkətləri Çinə ixracı genişləndirir - FOTO

Bu yanaşma Azərbaycanı Fransa ilə əlaqələri nəzərdən keçirməyə vadar edir
15.11.2018, 19:39

Bu yanaşma Azərbaycanı Fransa ilə əlaqələri nəzərdən keçirməyə vadar edir

Universitetdə “Aprel şəhidləri”nin xatirəsi yad olundu - FOTO+VİDEO
15.11.2018, 19:35

Universitetdə “Aprel şəhidləri”nin xatirəsi yad olundu - FOTO+VİDEO

Fransa nümayəndə heyəti Cocuq Mərcanlıya səfər edib
15.11.2018, 19:02

Fransa nümayəndə heyəti Cocuq Mərcanlıya səfər edib

Sabah Lənkəranda su kəsiləcək
15.11.2018, 18:54

Sabah Lənkəranda su kəsiləcək

Qarabağ İcması Bako Saakyanın Fransaya qanunsuz səfərini pisləyib
15.11.2018, 18:38

Qarabağ İcması Bako Saakyanın Fransaya qanunsuz səfərini pisləyib

UNEC-də Türkiyə Universitetləri ilə əməkdaşlığa həsr olunan konfrans - FOTO
15.11.2018, 18:24

UNEC-də Türkiyə Universitetləri ilə əməkdaşlığa həsr olunan konfrans - FOTO

Peruda məhbuslar qiyam etdi - 4 nəfər girov götürülüb
15.11.2018, 18:19

Peruda məhbuslar qiyam etdi - 4 nəfər girov götürülüb

İlham Əliyev Əvəz Qocayevə fəxri ad verdi
15.11.2018, 17:49

İlham Əliyev Əvəz Qocayevə fəxri ad verdi

Nəsiminin 650 illik yubileyi qeyd ediləcək
15.11.2018, 17:44

Nəsiminin 650 illik yubileyi qeyd ediləcək

Eldar Əzizov Bakı meriyasına yeni mətbuat katibi gətirdi
15.11.2018, 17:34

Eldar Əzizov Bakı meriyasına yeni mətbuat katibi gətirdi

Şükür Astanova Prezidentin fərdi təqaüdü verilib
15.11.2018, 17:28

Şükür Astanova Prezidentin fərdi təqaüdü verilib

İlham Əliyev onları təltif etdi - SİYAHI
15.11.2018, 17:27

İlham Əliyev onları təltif etdi - SİYAHI

Azərbaycan Hotel Assosiasiyasının I Baş Assambleyası keçiriləcək
15.11.2018, 17:27

Azərbaycan Hotel Assosiasiyasının I Baş Assambleyası keçiriləcək

Dövlət başçısı yol tikintisinə 6,6 milyon ayırdı
15.11.2018, 17:24

Dövlət başçısı yol tikintisinə 6,6 milyon ayırdı

Prezident Əli Həsənova yeni vəzifə tapşırdı
15.11.2018, 17:21

Prezident Əli Həsənova yeni vəzifə tapşırdı

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
15.11.2018, 17:10

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Diplomatlar üçün ixtisasartırma kursları təşkil olundu
15.11.2018, 17:04

Diplomatlar üçün ixtisasartırma kursları təşkil olundu

Daha 110 şəhidin vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə veriləcək - QƏRAR
15.11.2018, 16:52

Daha 110 şəhidin vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə veriləcək - QƏRAR

Amerika Ordusunun azərbaycanlı polkovnikinə atası Əskər həkim nə demişdi?
15.11.2018, 16:34

Amerika Ordusunun azərbaycanlı polkovnikinə atası Əskər həkim nə demişdi?

Biləsuvarda qanunsuz ov edən 3 nəfər saxlanıldı
15.11.2018, 16:26

Biləsuvarda qanunsuz ov edən 3 nəfər saxlanıldı

QHT Şurası 2019-cu il üçün 1-ci qrant müsabiqəsi elan etdi - ŞƏRTLƏR   
15.11.2018, 16:25

QHT Şurası 2019-cu il üçün 1-ci qrant müsabiqəsi elan etdi - ŞƏRTLƏR  

Abel Məhərrəmov rektor vəzifəsindən AZAD EDİLDİ
15.11.2018, 16:02

Abel Məhərrəmov rektor vəzifəsindən AZAD EDİLDİ

Bakı kəndlərindən gələn avtobusların dayanacaq yeri dəyişdirilir - FOTO
15.11.2018, 15:59

Bakı kəndlərindən gələn avtobusların dayanacaq yeri dəyişdirilir - FOTO

Neftin ölkənin ümumi ixracındakı payı artıb
15.11.2018, 15:50

Neftin ölkənin ümumi ixracındakı payı artıb

Bakıda sərnişin avtobusu yandı
15.11.2018, 15:50

Bakıda sərnişin avtobusu yandı

Birgə Komissiyanın gələn il üzrə iş planı təsdiqləndi
15.11.2018, 15:39

Birgə Komissiyanın gələn il üzrə iş planı təsdiqləndi

Əli Həsənovun köməkçisi açıqlama verdi: “Yalandır”
15.11.2018, 15:38

Əli Həsənovun köməkçisi açıqlama verdi: “Yalandır”

Azərbaycana düz bağırsağında narkotik keçirmək istədi
15.11.2018, 15:22

Azərbaycana düz bağırsağında narkotik keçirmək istədi

ARXİV