دور دوم جام جهانی فوتبال 2026 در آمریکا، کانادا و مکزیک به پایان رسید. در حال حاضر تیمهایی مانند آرژانتین، برزیل، فرانسه، آلمان، پرتغال و انگلیس همچنان قدرتهای اصلی این تورنمنت هستند. اما تیمهایی مانند کلمبیا، مراکش و نروژ نیز فوتبال خوبی را به نمایش میگذارند.
یک نکته خاص در مسابقات قهرمانی امسال قابل توجه است: حضور غولهای فوتبال، رونالدو و مسی در جام جهانی...
تمام توجهات دوباره به آنهاست. بعید است که بازیکن 41 ساله پرتغالی و بازیکن 38 ساله آرژانتینی در جام جهانی بعدی (در سال 2030) شرکت کنند. نه مسی و نه رونالدو دیگر در اوج دوران حرفهای خود نیستند. هواداران نیز میدانند که آنها در مسابقات قهرمانی بعدی حضور نخواهند داشت. این آخرین جام جهانی است که نام خانوادگی مسی و رونالدو زمینه احساسی یک تورنمنت را تعیین میکند. جامعه فوتبال، همانطور که میگویند، آخرین صفحات یک تاریخ فوتبال را میخوانند.
به همین دلیل، هر گل، هر پاس، هر شکست مسی و رونالدو معنایی بزرگتر از یک رویداد عادی فوتبال پیدا میکند.
با دنبال کردن مطبوعات ورزشی جهان، یک بار دیگر مطمئن میشوید که موضوع اصلی مسابقات قهرمانی امسال دقیقاً به آنها مربوط میشود.
در شبکههای اجتماعی، استودیوهای تلویزیونی و حتی سر میز شام خانواده، یک سوال دوباره در مرکز توجه قرار میگیرد: مسی بزرگتر است یا رونالدو؟ کدام یک قویتر است؟
در نگاه اول، این یک بحث عادی فوتبالی به نظر میرسد. اما مسئله بسیار عمیقتر از این است. در واقع، مردم در اینجا نه از دو فوتبالیست، بلکه از دو جهانبینی متفاوت دفاع میکنند.
جالب است که مقایسه مسی و رونالدو اغلب از حقایق دور میشود. آمار ارائه میشود، رکوردها لیست میشود، جامهای کسب شده نشان داده میشود. اما طرفین به ندرت نظرات خود را تغییر میدهند.
چرا؟
زیرا مردم معمولاً فوتبالیست مورد علاقه خود را بر اساس عملکرد او انتخاب نمیکنند. آنها شخصیت خود را در آن فوتبالیست میبینند.
طرفداران مسی بر استعداد طبیعی، شخصیت آرام و ظرافت او در بازی تأکید میکنند. در نظر آنها، مسی نماد توانایی ذاتی انسان است.
اما طرفداران رونالدو به داستان دیگری اعتقاد دارند. آنها معتقدند که موفقیت با تلاش به دست میآید. رونالدو در نظر آنها نمونه زندهای از نظم، فداکاری و تمایل بیپایان به پیشرفت است.
بنابراین، این بحث از زمین فوتبال خارج شده و به یک فلسفه زندگی تبدیل میشود.
چرا مردم از "قهرمانان خود" دفاع میکنند؟
روانشناسان این را "شناسایی گروهی" مینامند.
اگر فردی سالها از یک فوتبالیست خاص حمایت کند، انتقاد از او نوعی حمله به همان هوادار تلقی میشود.
به همین دلیل، اغلب چنین صحنهای در شبکههای اجتماعی ایجاد میشود:
مسی گل میزند – طرفداران رونالدو ساکت میشوند.
رونالدو رکورد میشکند – طرفداران مسی به دنبال استدلال جدیدی هستند.
هیچ کس عقبنشینی نمیکند.
زیرا در اینجا دیگر صحبت از فوتبالیست نیست، بلکه صحبت از حس تعلق است.
یک پارادوکس جالب وجود دارد.
اگرچه مسی و رونالدو رقیب یکدیگر بودند، اما در واقع شهرت آنها یکدیگر را تغذیه میکرد.
اگر رونالدو نبود، شاید مسی اینقدر بزرگ به نظر نمیرسید.
اگر مسی نبود، رکوردهای رونالدو اینقدر ارزشمند تلقی نمیشد.
دو قله یکدیگر را بیشتر بالا بردند.
در تاریخ به ندرت دو فوتبالیست بزرگ در یک دوره ظاهر میشوند. به همین دلیل، رقابت آنها یکی از بزرگترین رویاروییهای فردی در تاریخ فوتبال محسوب میشود.
در دهه 2000، "بحث مسی-رونالدو" عمدتاً در استادیومها و برنامههای ورزشی انجام میشد.
اما امروز وضعیت متفاوت است.
الگوریتمهای شبکههای اجتماعی احساسات مردم را تغذیه میکنند. نظرات تندتر بیشتر به اشتراک گذاشته میشوند. وضعیتهای تهاجمیتر بازدید بیشتری جمع میکنند.
در نتیجه، نظراتی مانند "مسی خوب است" یا "رونالدو قوی است" علاقه ایجاد نمیکنند.
اما نظراتی مانند "رونالدو تمام شده است" یا "مسی یک فوتبالیست بزرگنمایی شده است" هزاران واکنش را به دنبال دارد.
بدین ترتیب، بحث فوتبال به یک رویارویی احساسی تبدیل میشود.
در واقع چه کسی برنده شده است؟
این سوال پاسخ عینی ندارد.
یک طرف قهرمانی جهان را به عنوان دلیل اصلی مطرح خواهد کرد.
طرف دیگر رکوردها و دستاوردهای فردی را برجسته خواهد کرد.
یک گروه استعداد را برتر خواهد دانست.
گروه دیگر تلاش را ارزشمندتر خواهد دانست.
اما شاید صحیحترین پاسخ این باشد:
برنده خود فوتبال است.
زیرا این رقابت بود که میلیونها نفر را سالها جلوی صفحه نمایش نگه داشت، کودکان را به فوتبال علاقهمند کرد، استادیومها را پر کرد و یک نسل را عاشق فوتبال کرد.
سالها بعد، مردم دقیقاً به یاد نخواهند آورد که مسی در کدام فصل چند گل زده بود یا رونالدو صاحب کدام رکورد بود.
اما آنها یک چیز را فراموش نخواهند کرد:
دورهای بود که دنیای فوتبال به دو بخش تقسیم شده بود.
یک طرف میگفت "مسی!"
طرف دیگر میگفت "رونالدو!"
و هر دو طرف مطمئن هستند که تاریخ فوتبالیست انتخابی آنها را به عنوان بزرگترین به یاد خواهد آورد.
شاید زیباترین جنبه تاریخ فوتبال همین باشد: گاهی اوقات سوالات بیپاسخ میتوانند میلیونها نفر را حول یک بازی متحد کنند…
آ. گورخماز
