تصاویر منتشر شده در شبکه های اجتماعی در مورد وضعیت نامناسب بنای باستان شناسی 8 هزار ساله گویتپه در منطقه تووز، بحث های گسترده ای را به دنبال داشته است.
انار آغالارزاده، پژوهشگر ارشد موسسه باستان شناسی، قوم نگاری و مردم شناسی آکادمی ملی علوم آذربایجان، دکترای تاریخ و دانشیار، در مورد این موضوع با Modern.az صحبت کرده است.
به گفته این دانشمند، اگرچه وضعیت مشاهده شده در گویتپه تاسف بار است، اما حفاظت طولانی مدت از تمام بناهای باستان شناسی در فضای باز امکان پذیر نیست:
"برخی از بناها را نمی توان در فضای باز حفظ کرد. به خصوص اگر مصالح ساختمانی آجر خام باشد، با گذشت زمان در معرض فرسایش طبیعی قرار گرفته و تخریب می شود."
انار آغالارزاده معتقد است که مسئولیت اصلی در این زمینه بر عهده باستان شناسانی است که حفاری ها را انجام می دهند، نه وزارت فرهنگ:
"باستان شناس هنگام شروع حفاری باید فکر کند که آیا پس از او امکان حفاظت از این بنا وجود خواهد داشت یا خیر. اگر چنین امکانی وجود ندارد، حفاری تمام آن منطقه صحیح نیست."
به گفته وی، در بسیاری از کشورهای جهان، پروژه هایی برای حفاظت از پارک های باستان شناسی در فضای باز اجرا می شود که میلیون ها دلار بودجه نیاز دارد و سپس این سرمایه گذاری ها از طریق گردشگری بازگردانده می شود. اما در آذربایجان هنوز چنین امکاناتی فراهم نشده است.
"اگر مساحت هزار متر مربع است، نیازی به حفاری تمام آن نیست. حدود 150-200 متر مربع باید از نظر علمی مورد مطالعه قرار می گرفت و سپس دوباره پوشانده و محافظت می شد."
این مورخ به اتهامات مطرح شده در شبکه های اجتماعی نیز واکنش نشان داد. او گفت که مقصر دانستن وزارت فرهنگ برای وضعیت فعلی گویتپه صحیح نیست:
"کارکنان وزارتخانه در بناها نظارت انجام می دهند. وزارتخانه نمی تواند در کنار هر بنا یک نگهبان مسلح قرار دهد."
به گفته انار آغالارزاده، در تخریب تعدادی از بناهای تاریخی آذربایجان، نگرش جامعه به میراث تاریخی و در برخی موارد منافع اقتصادی نیز نقش جدی ایفا می کند.
