وب سایت Modern.az به مجموعه مصاحبه های خود با روزنامه نگاران خارجی ادامه می دهد. در این مصاحبه ها، ما سعی می کنیم تصورات این روزنامه نگاران را در مورد آذربایجان و آذربایجانی ها بیاموزیم، شباهت های بین دو کشور را بررسی کنیم و در مورد مسائل دیگر تبادل نظر کنیم.
مصاحبه کننده این بار ما همکارمان آلپار کاتودو از مجارستان است. او یکی از بنیانگذاران و سردبیر نشریه "Daily News Hungary" است.
مصاحبه با روزنامه نگار مجارستانی را ارائه می دهیم:
– آلپار، روزنامه نگاری در کشورهای مختلف به اشکال متفاوتی توسعه می یابد. وضعیت روزنامه نگاری در مجارستان را چگونه توصیف می کنید؟
– این سوال در حال حاضر بسیار جالب است، زیرا من معتقدم که پس از انتخابات پارلمانی 12 آوریل، روزنامه نگاری وارد مرحله تحول شده است. دولت ویکتور اوربان که 16 سال در قدرت بود، تأثیر بسیار جدی در سطح دولتی بر بازار رسانه ها گذاشت. صاحبان مشاغل نزدیک به دولت، بزرگترین وب سایت های خبری و کانال های تلویزیونی را خریداری کرده اند و تعداد بسیار کمی از سازمان های رسانه ای توانسته اند مستقل بمانند.
پس از اینکه این وب سایت ها تحت کنترل آنها قرار گرفتند، یارانه های دولتی دریافت کردند، در حالی که سازمان های رسانه ای مستقل نتوانستند چنین قراردادهایی را به دست آورند. این به طور خاص بر ما نیز تأثیر گذاشت: پلتفرم هایی مانند وب سایت انگلیسی زبان "Daily News Hungary" و مجله مجارستانی "Helló Magyar" از امکان بستن قراردادهای بزرگ با شرکت های دولتی محروم شدند.
اکنون وضعیت در حال تغییر است. دولت اوربان قدرت را از دست داده و حزب "تیسا" که به قدرت رسیده، وعده می دهد که رویکرد متعادل تری در تأمین مالی رسانه ها اتخاذ کند. به همین دلیل، انتظار می رود تحول جدی در بازار رسانه ها رخ دهد. بسیاری از سازمان های رسانه ای که تاکنون بر اساس اصول تجاری کار نمی کردند و عمدتاً با بودجه دولتی فعالیت می کردند، ممکن است پس از قطع این حمایت ورشکست شوند.
– ویژگی های اصلی محیط رسانه ای مجارستان چیست؟
– همانطور که اشاره کردم، نقش دولت در رسانه ها بیش از حد بزرگ بوده است. در مجارستان، بسیاری از سازمان های رسانه ای درآمد خود را بر اساس ملاحظات سیاسی به دست آورده اند. اما اکنون دوران جدیدی آغاز شده و این مدل در حال تغییر است.
رسانه های عمومی نیز با تغییرات جدی روبرو خواهند شد. تاکنون، آنها عمدتاً موضع یکجانبه دولت را منتشر می کردند. اما نخست وزیر جدید، پیتر ماگیار، اعلام کرده است که بلافاصله پس از تشکیل دولت، سیستم رسانه های عمومی موجود به طور کامل متوقف خواهد شد. این سیستم با وجود هزینه صدها میلیون یورویی، عملکرد متعادلی نداشته است. تنها پس از سازماندهی مجدد و اتخاذ اقدامات لازم برای فعالیت عینی، فعالیت خود را از سر خواهد گرفت. بسیاری از مردم امیدوارند که رسانه های عمومی در مجارستان دوباره به یک پلتفرم ارزشمند و واقعاً بی طرف تبدیل شوند.
– چالش های اصلی که روزنامه نگاران مجارستانی امروز با آن روبرو هستند چیست؟
– سیستم گذشته تأثیر عمیقی بر حرفه روزنامه نگاری گذاشته است. در بسیاری از موارد، روزنامه نگاران نه بر اساس استعدادهایشان، بلکه بر اساس وابستگی های سیاسی و وفاداری به سیستم استخدام می شدند. این امر کیفیت حرفه را تغییر داد: افراد کمتر حرفه ای اما با وابستگی های سیاسی به مناصب بالا رسیدند، در حالی که بخشی از روزنامه نگاران واقعاً با استعداد این حوزه را ترک کردند.
خوانندگان نیز این را احساس می کردند – آنها می دیدند که برخی از روزنامه نگاران با سفارشات سیاسی کار می کنند و واقعیت های جایگزین ایجاد می کنند. اکنون مسئله اصلی این است که روزنامه نگاری معتبر دوباره اعتماد خوانندگان را جلب کند.
– به طور کلی، اگر رسانه ها مجبور به انتخاب بین منافع دولت و حقیقت باشند، کدام را باید ترجیح دهند؟
– من بدون تردید حقیقت را انتخاب می کنم. سازمان های رسانه ای ما – "Daily News Hungary" و نشریه "Helló Magyar" مستقل از تأثیرات سیاسی هستند. مزیت این امر آزادی بیان است. جنبه منفی آن این است که از نظر مالی در وضعیت ناپایدارتری قرار داریم. اما ما این راه را انتخاب کرده ایم، زیرا این امر به ما امکان می دهد به مخاطبان گسترده تری دست یابیم و این برای مدل کسب و کار ما بسیار مهم است.
– میانگین حقوق روزنامه نگاران در مجارستان چقدر است؟
– این بسیار متغیر است. تفاوت جدی بین کار در یک روزنامه محلی و خبرنگار بودن در یک سازمان رسانه ای بین المللی وجود دارد. در عین حال، نوع روزنامه نگاری نیز نقش دارد – به عنوان مثال، یک ویراستار هزینه کمتری برای رسانه دارد، در حالی که یک روزنامه نگار تحقیقی گران تر است.
به نظر من، روزنامه نگاران در مجارستان در دسته افرادی قرار می گیرند که حقوق متوسطی دریافت می کنند. برخی حدود 1000 یورو در ماه درآمد دارند، در حالی که برخی دیگر می توانند 4000 تا 5000 یورو درآمد کسب کنند.
– نگرش نسبت به آذربایجان در مجارستان چگونه است؟
– در دوران دولت اوربان، روابط بین آذربایجان و مجارستان به طور قابل توجهی نزدیک شده است. همکاری های متعددی در زمینه های اقتصادی و فرهنگی برقرار شده است، پروازهای مستقیم بین بوداپست و باکو به توسعه گردشگری کمک کرده است.
من معتقدم که دولت جدید نباید این روابط را تضعیف کند، بلکه باید آنها را بیشتر تقویت کند.
_n– رسانه های مجارستانی چه اخباری را در مورد آذربایجان پوشش می دهند؟
– در دوره اخیر، بیشتر اخبار مربوط به آذربایجان بر تنش با ایران متمرکز بوده است، به ویژه حوادث مربوط به سقوط پهپادها در قلمرو کشور شما مورد توجه قرار گرفته است.
علاوه بر این، مسائل انرژی – به ویژه پروژه "کریدور سبز" از موضوعات مهم است. این پروژه می تواند سهم جدی در امنیت انرژی مجارستان داشته باشد. جلسات سازمان کشورهای ترک نیز در زمان دیدارهای رهبران در دستور کار رسانه ها قرار می گیرد. گاهی اوقات نیز مطالبی در مورد آشپزی، گردشگری و فرهنگ غنی قفقاز آذربایجان منتشر می شود.
– در کدام شهرهای آذربایجان بوده اید؟ اگر هنوز به کشور ما سفر نکرده اید، آیا در آینده قصد سفر دارید؟
– افتخار داشته ام که چندین بار در آذربایجان باشم. باکو به من حس یک شهر بسیار زنده و راحت را می دهد، همیشه از بودن در آنجا لذت می برم. آخرین بار در ماه دسامبر بودم. در آن سفر، از موزه پیروزی و پارک غنایم نظامی پر از تانک در پشت آن بازدید کردم.
سال ها پیش در منطقه قوبا در شمال کشور شما نیز بودم. سال گذشته نیز فرصت یافتم تا کارهای بازسازی در قره باغ را از نزدیک ببینم و چند روز در شوشا ماندم. این واقعاً یک تجربه بسیار خاص بود. زیرا در آنجا با تلاش زیاد جاده ها و شهرها بازسازی می شوند و منطقه گویی دوباره نفس می کشد.
– در مورد دیاسپورای آذربایجانی در مجارستان چه می دانید؟ آنها عمدتاً در چه زمینه هایی فعالیت می کنند و تعداد تقریبی آنها چقدر است؟
– من چند دوست آذربایجانی دارم. در عین حال، روابط خوبی با سفیر طاهر تاغیزاده در بوداپست و ابراهیم صفرلی، رئیس خانه آذربایجان در مجارستان دارم.
در حال حاضر تعداد آذربایجانی ها در مجارستان زیاد نیست. اما مسئله اصلی کم بودن تعداد آنها نیست، بلکه این است که آنها اعضای ارزشمندی برای جامعه هستند. آنها در کارهای اداری، بخش خدمات و زمینه سرمایه گذاری فعالیت می کنند.
– آذربایجان مدت هاست که با فرهنگ منحصر به فرد خود در سطح بین المللی شناخته شده است. آیا با فرهنگ آذربایجان – موسیقی، آشپزی، هنر یا میراث تاریخی آن آشنا هستید؟ برداشت شما چیست؟
– بله، فرهنگ آذربایجان بسیار غنی و متنوع است. به ویژه، ترکیب تأثیرات قفقازی، ترکی، فارسی و اوراسیایی آن را منحصر به فرد می کند. یکی از جالب ترین عناصر برای من سنت موسیقی است – به ویژه مقام، که یکی از مشهورترین گنجینه های فرهنگی این کشور است.
آشپزی آذربایجان نیز بسیار جالب است: پلو، دلمه، کباب ها و سنت مهمان نوازی که حول چای شکل گرفته است، نشان می دهد که جامعه، خانواده و مهمان نوازی چقدر مهم هستند. یکی از نکاتی که به ویژه دوست دارم این است که غذاها در ظروف بزرگ در وسط سفره قرار می گیرند و هر کس سهم خود را از آنجا برمی دارد.
صنایع دستی مانند قالی بافی نیز بخش مهمی از هویت کشور است. آنچه بیش از همه مرا تحت تأثیر قرار می دهد این است که آذربایجان می تواند هم توسعه مدرن و هم میراث تاریخی خود را به طور همزمان به نمایش بگذارد. معماری مدرن باکو و فضای تاریخی ایچری شهر تفاوت فاحشی ایجاد می کند، اما به طور هماهنگ با یکدیگر سازگار هستند. به همین دلیل باکو را به عنوان شهری مناسب برای زندگی ذکر کردم.
– در سال های اخیر چه تغییرات مهمی در جامعه مجارستان رخ داده است؟
– فکر می کنم در آینده نزدیک تغییرات بزرگی رخ خواهد داد. زیرا سیستم سیاسی 16 ساله به پایان می رسد و این بر تمام جنبه های زندگی در مجارستان تأثیر خواهد گذاشت. بسیاری از مردم امیدوارند که این تغییرات مثبت باشد. اما البته، تنها زمان نشان خواهد داد که آیا نخست وزیر جدید و تیمش این اعتماد بالا را توجیه خواهند کرد یا خیر.
– سبک زندگی مجارها "منحصر به فرد" است. مجارها در زندگی روزمره عمدتاً چه غذاهایی را ترجیح می دهند؟
– آشپزی مجارستان بسیار خاص است. زیرا در حوضه کارپات که ما زندگی می کنیم، نه تنها مجارها، بلکه بسیاری از گروه های قومی دیگر نیز وجود دارند و آشپزی آنها بر آشپزی ما تأثیر گذاشته است.
به همین دلیل، علاوه بر غذاهای سنتی مجارستانی مانند گولاش، سوپ ماهی و انواع غذاهای گوشتی، می توان غذاهای متعلق به آشپزی اسلاوی و آلمانی را نیز یافت.
– در مورد سنت های اجتماعی یا فرهنگی جالب خاص مجارها چه می توانید بگویید؟
– مهمان نوازی در فرهنگ مجارستان به ویژه قوی است. علاوه بر این، ما فرهنگ کافه ای زیبا و فرهنگ حمام نیز داریم که جایگاه بسیار ویژه ای در زندگی مجارها دارد.
سنت های فولکلور زنده و آداب و رسوم مسیحی نیز نقش مهمی ایفا می کنند. به عنوان مثال، سنت پاشیدن آب در عید پاک یا جشن کریسمس. علاوه بر این، مجارها در نگاه اول ممکن است کمی بسته به نظر برسند، اما به سرعت گرم می شوند و حس هویت تاریخی قوی دارند.
– دو نظریه اصلی در مورد منشأ مجارها وجود دارد: یکی آنها را به هون های ترک تبار و دیگری به مردم فین و اوگور مرتبط می کند. رویکرد کلی در مجارستان نسبت به این موضوع چگونه است؟
– در مورد این موضوع اجماع عمومی وجود ندارد، زیرا پاسخ دقیقی نیز وجود ندارد. طبق رویکرد علمی، زبان مجارستانی ریشه اورالی/فین و اوگوری دارد. اما در تاریخ اولیه مردم، تأثیرات ترکی، استپی و شرقی نیز نقش مهمی ایفا کرده است.
یعنی منشأ زبان با منشأ قومی و فرهنگی یکسان نیست. ما در یک جامعه دموکراتیک زندگی می کنیم و هر کس آزاد است به آنچه می خواهد اعتقاد داشته باشد. اما نکته ای که به طور کلی پذیرفته شده این است که مجارهایی که در 1100 سال گذشته در حوضه کارپات زندگی می کردند، تحت تأثیرات متعددی قرار گرفته اند و امروز هر کس خود را مجار می داند، اما ریشه های آنها شامل آلمانی ها، اسلاوها و سایر مردم نیز می شود. مسئله اصلی این است که فرد در قلب خود مجار باشد.
– از نظر فرهنگ و زندگی روزمره، چه شباهت هایی بین مجارها و مردم ترک مشاهده کرده اید؟
– با وجود مسیرهای تاریخی و زبانی متفاوت، شباهت های فرهنگی جالبی بین مجارها و مردم ترک وجود دارد. یکی از مهمترین شباهت ها مهمان نوازی است – در هر دو فرهنگ، استقبال از مهمان با غذا، نوشیدنی و توجه از اهمیت زیادی برخوردار است.
در زندگی روزمره نیز اهمیت ارزش های خانواده و جامعه، احترام به بزرگان و جشن های جمعی مشابه است. در آشپزی مجارستان نیز عناصر متناسب با فرهنگ اوراسیایی و استپی – غذاهای آبکی و دیگی، دلمه ها و غذاهای گوشتی تند وجود دارد.
یادآوری سوارکاری و گذشته عشایری نیز شباهت های جالبی ایجاد می کند. در مجارستان نیز سنت های مربوط به دوران عشایری باستان، فعالیت هایی مانند تیراندازی با کمان روی اسب، امروز نیز بخشی از هویت فرهنگی است. من خودم نیز سوارکاری را بسیار دوست دارم و سال ها به تیراندازی با کمان روی اسب مشغول بوده ام. اکنون نیز سعی می کنم این فرهنگ را به فرزندانم منتقل کنم.
به طور کلی، شباهت ها عمدتاً در مهمان نوازی، خانواده محوری، سبک زندگی مشترک، فرهنگ غذایی و یادآوری میراث شرقی-استپی خود را نشان می دهد.
