Rusya'da Ukrayna savaşı için yeni askerlerin toplanması giderek zorlaşıyor. Ordudaki insan gücü kaybını telafi etmek için yüksek miktarda ödemeler teklif edilse de, sözleşme imzalamaya gönüllü olanların sayısının azalması, yetkilileri daha sert yöntemlere başvurmaya zorluyor.
Modern.az "Financial Times"a atıfta bulunarak haber veriyor ki, Rusya'da Eylül ayında yapılacak Devlet Duması seçimlerinden sonra yeni bir seferberlik dalgasının ilan edilebileceği yönünde endişeler ortaya çıktı.
Yayın organının muhatapları, Rusların özel sohbetlerde ve "Telegram" gruplarında seçim sonrası dönemi tartışmaya başladıklarını belirttiler. Bazıları şimdiden yurt dışı uçak bileti fiyatlarını kontrol ederken, diğerleri ise önlem olarak oylamadan birkaç hafta önce ülkeyi terk etmeyi düşünüyor. 2022 sonbaharında ilan edilen kısmi seferberlikten sonra yüz binlerce erkeğin Rusya'yı terk etmesi, bu endişenin temel nedenlerinden biridir.
Moskova'dan Yaroslav adlı bir yönetici yayın organına şunları söyledi: "Seferberlik ilan edip etmeyecekleri hakkında hiçbir fikrim yok. Ama herkeste seçimlerden sonra bir şeyler olacağı hissi var."
Bununla birlikte, yeni bir seferberlik yapılacağına dair resmi bir karar yok. Rusya'nın eski başkanı Dmitri Medvedev, yeni seferberlikle ilgili iddiaları "saçmalık" olarak nitelendirdi.
Ayda 30 binden fazla kayıp
Batılı ülkelerin hesaplamalarına göre, Rus ordusunun aylık kaybı 30 bin kişiyi aşıyor. Savaş boyunca çatışmalarda öldürülen Rus askerlerinin sayısının 500 bine yakın olduğu iddia ediliyor. Rusya bu rakamları doğrulamıyor.
Askerlerin ordudan kaçmasına yardım eden "Get Lost" örgütünün başkanı Grigori Sverdlin, Rus ordusunun yeni asker bulmasının yıldan yıla zorlaştığını belirtti. Ona göre, Vladimir Putin yeni bir seferberlik dalgasını mümkün olduğunca ertelemeye çalıştığından, Savunma Bakanlığı farklı kategorilerden kişileri sözleşme imzalamaya teşvik etmek için baskıyı artırıyor.
Rus yetkililerin verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında orduya 200 bin kişi katıldı. Ancak yüksek kayıplar nedeniyle, çoğunun yeni bir yedek kuvvet oluşturmak yerine cephedeki birliklerin personelini tamamlamak için gönderildiği belirtiliyor.
Yeni sözleşme imzalayanlara bazı durumlarda 4,5 milyon rubleye – yaklaşık 56 bin dolara kadar bonus teklif ediliyor.
Sokaktan ve iş yerlerinden askeri komiserliğe götürüyorlar
Makaledeki en dikkat çekici noktalardan biri, yeni asker toplama yöntemleridir. Aktivistlerin iddiasına göre, Rusya'nın Penza şehrinde polis memurları iş yerlerinde baskınlar düzenlemiş, bazı erkekleri ise sokaktan alıkoyarak askeri komiserliklere götürmüşlerdir. Burada askeri hizmet sözleşmesi imzalamaya zorlandıkları iddia ediliyor.
Benzer durumlar Ulyanovsk ve Rostov'da da kaydedildi. Ulyanovsk'ta bir gözünü kaybetmiş bir erkeğin bile sözleşme imzalamaya zorlandığı belirtiliyor.
Yeni asker arayışında belirli sosyal grupların hedeflendiği de belirtiliyor. Belgorod vilayetinin ilçelerinden birine dair raporda, yerel yetkililerin askeri hizmet için "uygun adayların" evlerine ve iş yerlerine giderek onlarla görüşmeler yaptığı kaydediliyor. Bu kişiler arasında borcu olanlar, süreli askeri hizmetten yeni dönenler ve şartlı ceza alan erkekler de var.
Almanya Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü'nün Rusya uzmanı Yanis Kluge, yerel yönetimlerin her yıl talep edilen sayıda asker toplamak için büyük baskı altında olduğunu belirtti.
Onun sözlerine göre, devlet yapılarında kimin borçlu olduğu, kimin polis soruşturmasına dahil edildiği, hatta kimin ehliyetini yeni kaybettiği hakkında bilgi mevcuttur ve bu tür kişiler askeri sözleşme teklifleri için hedef haline gelebilir.
2500 kişiyle konuştular, 32'sini ikna edebildiler
Habarovsk'tan açıklanan rakamlar ise Rusya'da yeni asker bulmanın ne kadar zorlaştığını gösteriyor.
Polisin verilerine göre, geçen yıl 2500 kişiyle askeri hizmete alınmaları için görüşme yapıldı. Onlardan sadece 32 kişi sözleşme imzalamaya razı oldu.
İlginçtir ki, bu 32 kişiden sadece dördü suç soruşturmasına dahil olmamıştı. Başka bir deyişle, sözleşme imzalayanların 28'i suç davasında şüpheli veya soruşturmaya dahil edilmiş kişilerdi.
Kremlin ve Savunma Bakanlığı'nın yerel yönetimler karşısında 2026 yılı için 409 bin yeni asker toplama hedefi koyduğu belirtiliyor.
Rusya'da başka bir kişiyi orduyla sözleşme imzalamaya ikna edenlere de ödül ödeniyor. Bu sistem, hatta potansiyel askerleri telefonla arayarak onları sözleşmeye çekmeye çalışan gayri resmi "işe alımcılar" ağının oluşmasına neden oldu.
Kadınlara da çağrı bildirimleri gönderiliyor
Askeri kayıt bilgilerinin kontrol edilmesi adı altında çağrı bildirimleri alanlar arasında kadınların da olduğu belirtiliyor. Söz konusu olan, esas olarak orduda kullanılabilecek tıbbi ve diğer uzmanlıklara sahip kadınlardır.
Nalçik'ten emlakçı Indira, farmakoloji alanında yüksek öğrenimi olduğu için Mayıs ayında kendisine ve birkaç eski kadın sınıf arkadaşına askeri bildirim geldiğini belirtti.
2026 yılından itibaren Rusya'da askeri komiserliklere bu tür çağrıları yıl boyunca gönderme yetkisi verildi. Aktivistler ise kaydın netleştirilmesi için gönderilen bildirimlerin bazı durumlarda insanlara askeri sözleşme teklif etmek için kullanıldığını iddia ediyorlar.
Firar artıyor, en az 28 bin kişi mahkum edildi
Yeni asker bulmanın zorlaşmasıyla birlikte ordudan kaçanların sayısında da artış kaydediliyor.
"Peace Plea" insan hakları örgütünün verilerine göre, Rusya'da en az 28 bin kişi hizmet yerini terk ettiği için mahkum edildi.
Ukrayna'nın "Frontelligence Insight" analitik grubunun elde ettiği iç belgelere dayanan hesaplamasına göre ise gerçek yıllık gösterge resmi rakamlardan en az iki kat daha yüksek olabilir.
Uzmanlar, Rusya'nın sözleşmeli asker toplama hızını artıramazsa ve yeni bir seferberlik yapmazsa, zamanla cephedeki birliklerin personel eksikliğinin daha ciddi bir sorun haline gelebileceğini düşünüyorlar.
Diğer yandan, yeni bir seferberlik Kremlin için de siyasi risk taşıyor. Rusya Savunma Bakanlığı'na yakın bir kaynak, yayın organına, seferber edilenler arasındaki büyük kayıpların ve olası kitlesel firarın birlikte yarattığı etkinin ülke içinde iktidar için ciddi olumsuz sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
