Minilliklər boyu müxtəlif sivilizasiyalara ev sahibliyi edən Anadolu torpaqları bu gün də yeni arxeoloji kəşflərlə tarixə dair biliklərimizi zənginləşdirir.
Modern.az xəbər verir ki, Türkiyənin müxtəlif bölgələrində aparılan qazıntılar zamanı qədim şəhərlərin həyatına işıq salan qiymətli artefaktlar, heykəllər və tarixi abidələr üzə çıxarılır.
Bu baxımdan Aralıq dənizinin Göllər bölgəsində yerləşən Burdur xüsusilə diqqət çəkir. Qədim Kibyra və Sagalassos şəhərləri həm zəngin tarixi irsi, həm də son illərdə aşkarlanan nadir tapıntıları ilə seçilir.
Kibyra Roma dövrünün mühüm şəhərlərindən biri olub. 2025-ci ildə şəhərin monumental giriş qapısı – propilonda aparılan qazıntılar zamanı imperator Hadrianın iki heykəli aşkar edilib. Demək olar ki, bütöv şəkildə qorunan heykəllər Roma dövrünün incəsənəti və şəhərin tarixi haqqında yeni məlumatlar verir.
Kibyra həmçinin təxminən 10 min tamaşaçı tutumuna malik monumental stadionu ilə məşhurdur. Burada stadionun üç giriş tağının və şərq tribunasında yerləşən ellinizm dövrünə aid monumental məzarın bərpası aparılıb. Qazıntılar zamanı qədim qələbə rəmzi olan tropaionu təsvir edən barelyef də aşkarlanıb.
Roma imperiyası dövründə Pisidiyanın mühüm şəhərlərindən biri olan Sagalassosda isə 2025-ci ildə odeonda aparılan qazıntılar zamanı Pan tanrısını təsvir etdiyi ehtimal olunan gənc kişi heykəli tapılıb. Əsərin baş və qol hissələri istisna olmaqla, demək olar ki, bütün detalları qorunub. 2024-cü ildə isə şəhərin nimfeyində Artemida, Ares və Apollonu təsvir edən yüksək relyeflər üzə çıxarılıb.
Yeni arxeoloji tapıntılarla diqqət çəkən digər məkan Antalyadır. “Gələcəyə miras” layihəsi çərçivəsində Aspendos Qədim Şəhərində aparılan qazıntılar zamanı tibb tanrısı Asklepi və onun oğlu, şəfa rəmzi Telesforu təsvir edən, 2,20 metr hündürlüyündə mərmər heykəl qrupu aşkar edilib. Eramızın II əsrinin son rübünə aid edilən əsər, demək olar ki, bütöv şəkildə günümüzədək gəlib çatıb və dövrün sağlamlıq kultları ilə bağlı mühüm məlumatlar verir.
Aspendos möhtəşəm Roma teatrı ilə yanaşı, yay aylarında gecə saatlarında da ziyarət imkanı təqdim edir. “Gecə Muzeyləri” layihəsi çərçivəsində qədim şəhərin gecə ziyarətləri xüsusi işıqlandırma ilə təşkil olunur.
Egey bölgəsində yerləşən və UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilən Sardis Qədim Şəhəri də son tapıntısı ilə diqqət çəkir. Lidiya Krallığının paytaxtı olmuş Sardisdə eramızdan əvvəl V əsrin ilk yarısına aid, 2,2 metr hündürlüyündə gənc kişi heykəli aşkar olunub. İki hissə şəklində tapılan mərmər heykəl yüksək səviyyədə qorunması və geyim detalları ilə Lidiya mədəniyyəti haqqında dəyərli məlumatlar verir. Əsərin yaxın zamanda Manisa Muzeyində nümayiş etdirilməsi nəzərdə tutulur.
Anadoluda arxeoloji qazıntılar davam etdikcə Türkiyənin qədim irs xəritəsi də genişlənir. Hər yeni tapıntı minilliklər əvvəl mövcud olmuş sivilizasiyaların həyatına daha yaxından nəzər salmağa imkan verir və bu tarixi məkanları səyahətçilər üçün daha da cəlbedici edir.
