ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، برای اولین بار پیام مثبتی در مورد دیدار احتمالی با ولادیمیر پوتین، رهبر روسیه، ارسال کرده است. او اعلام کرد که پوتین سرانجام با این دیدار موافقت کرده است. با این حال، زلنسکی جزئیات بیشتری در مورد زمان و مکان برگزاری این دیدار فاش نکرد.
اینکه این دیدار احتمالی در کدام کشور برگزار خواهد شد، به یکی از موضوعات اصلی بحث در دستور کار بینالمللی تبدیل شده است. احتمال اینکه آذربایجان، که در سالهای اخیر به عنوان یک شریک قابل اعتماد در دیپلماسی بینالمللی عمل کرده است، بتواند بستری برای چنین دیداری باشد نیز مورد بحث قرار گرفته است. همچنین به نظر میرسد که دو رهبر میتوانند در استانبول، که قبلاً به محل ملاقات هیئتهای اوکراینی و روسی تبدیل شده بود، گرد هم آیند.
راسیم موسابایوف، عضو کمیته روابط بینالملل و بینپارلمانی مجلس ملی، در اظهاراتی به Modern.az گفت که انتظار هیچ دیداری را در آینده نزدیک ندارد:
«در این مرحله، باید به دقت سخنان طرف روسی را دنبال کرد. رئیس جمهور روسیه گفته است که میتوان ملاقات کرد، بگذارید زلنسکی به مسکو بیاید. زلنسکی قرار نیست به مسکو برود و در مقابل روسیه سر خم کند. برای ملاقات در مکانی دیگر، برنامه باید به گونهای آماده شود که امکان امضای اسناد اصلی وجود داشته باشد. وقتی صحبت از اسناد اساسی به میان میآید، یوری اوشاکوف، مشاور رئیس جمهور روسیه در امور خارجی، همچنان شرایطی را مطرح میکند که از نظر طرف اوکراینی غیرقابل قبول است. روسها خواستار این هستند که اوکراین باید ۶ هزار کیلومتر از خاک دونباس را داوطلبانه واگذار کند. این امکانپذیر نیست. بنابراین، من انتظار دیدار رهبران را در آینده نزدیک ندارم.»
در مورد احتمال برگزاری این دیدار در آذربایجان، این نماینده پارلمان گفت:
«آذربایجان تمام امکانات را برای ایجاد شرایط دارد. از نظر جغرافیایی و سیاسی، شهر باکو برای هر دو کشور اوکراین و روسیه برای این دیدار مناسب است. فقط طرفین گامهای واقعی برای صلح را اعلام نمیکنند. در صورت برداشتن چنین گامی، البته باکو آماده برگزاری این دیدار است.»
شامیل آیریم، نماینده حزب عدالت و توسعه (AK Party) در مجلس ملی کبیر ترکیه (TBMM) و رئیس گروه دوستی ترکیه و آذربایجان، در اظهاراتی به وبسایت ما گفت که ترکیه یکی از قویترین نامزدها است:
«در صورت برگزاری چنین نشست سران، ترکیه به عنوان یکی از قویترین نامزدها در میان کشورهای میزبان ارزیابی میشود. ترکیه در طول جنگ به دلیل رویکرد دیپلماتیک متعادل خود که توانسته است روابط خود را هم با مسکو و هم با کییف حفظ کند، جایگاه ویژهای در جامعه بینالمللی به دست آورده است.
مذاکرات برگزار شده در استانبول - توافقنامه کریدور غلات، فرآیندهای تبادل اسرا و ابتکارات مربوط به امنیت دریای سیاه - به طور مشخص پتانسیل میانجیگری ترکیه را نشان داده است. به ویژه، توانایی رئیس جمهور رجب طیب اردوغان برای برقراری ارتباط مستقیم با هر دو رهبر، یکی از عوامل مهمی است که وزن دیپلماتیک ترکیه را افزایش میدهد.»
این نماینده پارلمان تاکید کرد که احتمال تبدیل شدن استانبول به مرکز تماسهای دیپلماتیک دوباره بسیار زیاد است:
«دلایل اصلی برجسته شدن ترکیه برای نشست احتمالی سران - توانایی آن در باز نگه داشتن کانالهای ارتباطی با طرفین، رویکرد سیاست خارجی متعادل و سازنده، نقش استراتژیک در دریای سیاه، ایجاد یک بستر قابل اعتماد در مذاکرات قبلی، و دیپلماسی فعال در جهت صلح و ثبات منطقهای - مرتبط است.
علاوه بر این، برگزاری چنین دیداری تنها به انتخاب کشور میزبان بستگی ندارد. وضعیت نظامی در جبهه، رویکرد ایالات متحده و اروپا، انتظارات امنیتی روسیه و شرایط دیپلماتیک اوکراین، عوامل اصلی تعیین کننده جهت این فرآیند هستند. اما با توجه به وضعیت موجود، احتمال تبدیل شدن استانبول به مرکز تماسهای دیپلماتیک دوباره بسیار زیاد به نظر میرسد. استانبول، مانند گذشته، امروز نیز جایگاه خود را به عنوان یکی از مهمترین شهرهایی که میتواند پلی دیپلماتیک بین شرق و غرب ایجاد کند، حفظ کرده است. برگزاری چنین نشست سرانی در ترکیه میتواند نتایج مهمی از نظر تقویت تلاشهای صلح منطقهای، حمایت از ثبات در دریای سیاه، کاهش خطرات مربوط به امنیت انرژی و غذا، و تقویت بیشتر نقش ترکیه در دیپلماسی جهانی داشته باشد.»
