مجله "آتلانتیک" آمریکا تحقیقات گستردهای درباره روزهای پایانی کنارهگیری بشار اسد، رئیسجمهور سابق سوریه از قدرت منتشر کرده است.
Modern.az گزارش میدهد که رابرت وورت، نویسنده مقاله و روزنامهنگار، این مطلب را بر اساس گفتگو با دهها منبع، مقامات عالیرتبه سابق سوری، اطرافیان کاخ ریاستجمهوری، نمایندگان «حزبالله» و مقامات امنیتی سابق اسرائیلی تهیه کرده است.
در این مطلب آمده است که در 7 دسامبر 2024، هنگامی که نیروهای شورشی دمشق را محاصره کردند، اسد اطرافیان نزدیک خود را آرام میکرد و میگفت پیروزی نزدیک است. اما اندکی بعد، او تقریباً بدون اطلاع هیچکس، شبانه با هواپیمای روسی کشور را ترک کرد. این اقدام در میان حامیانش به عنوان «خیانت» ارزیابی شد و بسیاری از نزدیکانش مجبور شدند با عجله سوریه را ترک کنند.
منابع وورت، اسد را «رهبری جدا از واقعیت، معتاد به سکس و بازیهای ویدیویی، و متکبر» توصیف میکنند. در این مقاله تأکید شده است که اگرچه کشورهای منطقه در روزهای اخیر توافقات سیاسی مختلفی به او پیشنهاد کرده بودند، اما اسد به این درخواستها که شامل ترک پست ریاستجمهوری میشد، پاسخ نداد. نویسنده این موضوع را به حس اعتماد به نفس کاذبی که پس از ماندن اسد در قدرت با مداخله نظامی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در سال 2015 ایجاد شد، مرتبط میداند.
در این تحقیق اشاره شده است که اقتصاد سوریه عملاً فروپاشیده بود و حاکمیت این کشور تا حدی تحت تأثیر روسیه و ایران قرار گرفته بود. اعتماد بیش از حد اسد به حسن نصرالله، رهبر حزبالله، و تبلیغات مبنی بر اینکه «محور مقاومت» ضربه قاطعی به اسرائیل وارد خواهد کرد نیز از جمله محاسبات اشتباه او ذکر شده است.
در این مقاله ادعاهای جنجالی درباره لونا الشبل، مشاور نزدیک اسد نیز مطرح شده است. گفته میشود که او معشوقه غیررسمی اسد بوده و در تابستان 2024 در شرایطی مشکوک مرده پیدا شده است. وورت، به نقل از یک مقام سابق اسرائیلی، مینویسد که الشبل ممکن است همزمان اطلاعاتی را برای روسیه نیز ارسال میکرده است.
در این مطلب همچنین یادآوری شده است که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، اسد را به مذاکراتی که امکان آشتی سیاسی و بازگشت پناهندگان را فراهم میکرد، فراخوانده بود، اما دمشق این پیشنهادات را رد کرد. منابع دیگر، از جمله رویترز، گزارش میدهند که اسد پیش از فرار، صدها هزار دلار پول نقد و مواد محرمانه را از کشور خارج کرده بود.