در روزهای اخیر با تثبیت هوا و افزایش دما، به ویژه در شبه جزیره آبشرون، تعداد درخواست ها و تصاویر منتشر شده در شبکه های اجتماعی در مورد مارها افزایش یافته است. در حالی که بسیاری این را به افزایش تعداد مارها نسبت می دهند، کارشناسان معتقدند که این موضوع بیشتر به افزایش تماس مردم با مناطقی که مارها در آن زندگی می کنند، مربوط می شود. گسترش سکونتگاه ها، از بین رفتن زیستگاه های طبیعی و فعالیت بیشتر مارها در فصل تابستان از دلایل اصلی افزایش این برخوردها محسوب می شود.
توکل اسکندروف، دکترای زیست شناسی از موسسه تحقیقات سیستم های زنده وزارت علوم و آموزش، در مورد این موضوع به Modern.az گفت که تقریباً هیچ زیستگاه طبیعی برای مارها در شبه جزیره آبشرون باقی نمانده است:
“تمام مناطق کاملاً انسانی شده اند. در حال حاضر، مناطق مسکونی با تراکم بالا، مناطق تفریحی و مناطق صنعتی که مردم به شدت در آن زندگی می کنند، به مکان هایی تبدیل شده اند که مارها نیز در آن یافت می شوند. به همین دلیل مردم بیشتر با مارها روبرو می شوند. اما این به معنای افزایش تعداد مارها نیست. برعکس، تعداد مارها در حال کاهش است. فقط در مقایسه با گذشته، موارد تماس با انسان ها افزایش یافته است. اگر قبلاً 50 نفر با چهار مار روبرو می شدند، اکنون 500 نفر ممکن است با همان تعداد مار روبرو شوند. این در مردم این تصور را ایجاد می کند که 'مارها افزایش یافته اند'.”
به گفته این زیست شناس، مارها عمدتاً به مناطقی نزدیک می شوند که منابع غذایی و پناهگاه دارند:
“مکان هایی که طعمه مارها مانند جوندگان، مارمولک ها و جوجه پرندگان در آن یافت می شود، آنها را جذب می کند. در عین حال، توده های سنگ، انبوه چوب، هرس درختان و زیرزمین ها پناهگاه های مناسبی برای مارها هستند. در تابستان، با گرم شدن هوا، مارها به دنبال خنکی می گردند. زیر تخته ها، کارتن ها و ورق های فلزی افتاده، محیط مناسبی برای آنهاست. آنها می توانند در مکان های سایه دار و بدون آفتاب پنهان شوند. به همین دلیل، هنگام کار یا تمیز کردن در چنین مناطقی باید مراقب بود.”
_nتوکل اسکندروف خاطرنشان کرد که اکثر مارهایی که در آذربایجان یافت می شوند، غیر سمی هستند:
“در حال حاضر، با توجه به تغییرات طبقه بندی، 26 گونه مار در آذربایجان ثبت شده است. از این تعداد، تنها چهار گونه سمی هستند و 22 گونه برای انسان خطرناک نیستند. رایج ترین گونه سمی، مار گرزه است. گرزه لووانتین عمدتاً در مناطق دشتی و خشک پراکنده است. در منطقه لنکران، مار سپر سر یافت می شود. در نخجوان، گرزه کوهی راده زندگی می کند. و در مراتع ییلاقی و زیرآلپی، گرزه رنارد، یعنی گرزه دشتی شرقی، مشاهده می شود.”
این متخصص اظهار داشت که بزرگترین اشتباه مردم هنگام مواجهه با مار، تلاش برای نزدیک شدن به آن است:
“مار وقتی احساس خطر می کند، برای دفاع از خود سعی می کند نیش بزند. بنابراین، نباید به سمت مار رفت یا سعی کرد آن را بگیرد. باید اجازه داد که دور شود. اگر در مکانی خطرناک است و نمی خواهید پنهان شود، می توان از فاصله ای مشخص کیسه یا مواد دیگری روی آن انداخت تا در جای خود بماند. سپس باید به افراد مربوطه اطلاع داده شود.”
این زیست شناس تاکید کرد که اگرچه مارهای غیر سمی گاهی اوقات ترسناک به نظر می رسند، اما برای انسان خطرناک محسوب نمی شوند:
“برخی از مارهای غیر سمی ممکن است سعی کنند خش خش کنند و رفتار تهاجمی داشته باشند. اما آنها دستگاه سمی خطرناکی برای انسان ندارند. از آنجایی که آنها دندان های سمی جلویی و غدد سمی مانند گرزه ها ندارند، خطر جدی ایجاد نمی کنند. اکثر گونه های مارهای آبی، ارینس ها، مارهای راه راه و سایر گونه های رایج در آذربایجان غیر سمی هستند. مردم باید عمدتاً از گونه های گرزه احتیاط کنند.” - او گفت.
